Oppositie wil opvang voor langere tijd

Regeling voor afgewezene die meewerkt

Zolang uitgeprocedeerde asielzoekers meewerken met de autoriteiten, moeten zij op opvang kunnen rekenen. Dat stellen SP, ChristenUnie en GroenLinks in een initiatiefnota die zij vandaag publiceren. Nu krijgen asielzoekers na een afwijzing vier weken de tijd om zich op vertrek voor te bereiden. Indien nodig is een verlenging van twaalf weken mogelijk. Daarna belanden zij op straat of in vreemdelingendetentie.

"Werken aan terugkeer doe je niet vanaf de straat of vanuit een kraakpand", licht SP-Kamerlid Sharon Gesthuizen toe vanuit Ierland waar ze op vakantie is. Na de dood van een Somalische asielzoeker in de Amsterdamse Vluchtgarage, afgelopen weekeinde, wilde ze niet langer wachten met het uitbrengen van de nota. "De urgentie is er nu echt. Natuurlijk, regels zijn regels, maar dit kan zo toch niet langer?"

Al jaren zit de politiek met de opvang van uitgeprocedeerde asielzoekers in haar maag. Gemeenten mogen sinds 2010 geen noodopvang meer verlenen omdat dit valse hoop zou geven. Tegelijkertijd moeten gemeenten de openbare orde handhaven en daarbij helpen rondzwervende illegalen niet. Tegen de regels in vangt een aantal steden daarom toch weer mensen op.

Door afgewezen asielzoekers meer tijd te gunnen om vanuit een opvanglocatie het vertrek te organiseren of aanvullende papieren te regelen, zullen minder mensen op straat terechtkomen en in de illegaliteit verdwijnen, redeneren de drie partijen. Dat voorkomt mensonwaardige situaties, psychische ontsporing, een beroep op medische zorg en criminaliteit. Bovendien blijven mensen zo in het zicht van de overheid.

De drie partijen willen terug naar hoe het in de oude vreemdelingenwet was geregeld, toen asielzoekers die meewerkten aan vertrek in aanmerking kwamen voor opvang. Er zou een checklist kunnen komen waarmee kan worden vastgesteld of iemand zijn uitzetting tegenwerkt. Het zou laakbaar zijn als iemand niet op afspraken komt opdagen of weigert informatie te verschaffen.

Coalitiepartij PvdA vindt dat er flexibel omgegaan moet worden met de opvang van afgewezen asielzoekers die meewerken aan hun terugkeer. Heeft iemand nog net een week of twee langer nodig dan officieel is toegestaan, dan moet dat kunnen. Dat is volgens Kamerlid Marit Maij al de praktijk, al ziet ze er nog rek in zitten. "Het zou mogelijk zijn daar nog flexibeler mee om te gaan, als terugkeer inderdaad meer tijd kost."

Het is nog wachten op de definitieve uitspraak van het Europese Comité van Sociale Rechten. Die wordt in het najaar publiekelijk bekend. In een tussenuitspraak oordeelde dit comité vorig jaar dat Nederland vreemdelingen van onderdak, kleding en voedsel moet voorzien.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden