Oppositie Venezuela is ten einde raad

Capriles heeft meer bereikt dan alle oppositieleiders voor hem

Tot in de vroege ochtend vierde een uitzinnige volksmenigte de overwinning van hun 'comandante' Hugo Chávez, die zondag overtuigend werd gekozen tot president van Venezuela. Het is hem weer gelukt.

Dankzij een overweldigende campagnemachine kreeg de Venezolaanse 'revolutionair' voor de vierde keer de meerderheid achter zich. Een emotionele Henrique Capriles erkende zijn nederlaag, feliciteerde Chávez en zei hem: "Een goede president zijn betekent werken voor de eenheid van de Venezolanen".

De oppositie is ten einde raad. Misplaatste euforie over een aanstaande overwinning had valse verwachtingen geschapen. De frustratie richt zich niet op Capriles. Iedereen vindt dat hij een fantastische campagne heeft gevoerd. "Dit was geen strijd tussen twee partijen, maar van partijen tegen een regime", zegt journalist Eugenio Martínez van dagblad El Nacional.

Tegen de almacht van Chávez heeft Capriles met 44 procent meer bereikt dan welke voorganger ook. En daar zit precies de frustratie. Eindelijk hadden ze dan - voor het eerst - eenheid, een goede kandidaat met een programma, en weer is het niet gelukt. De oppositie kan maar niet begrijpen waarom zo veel mensen na veertien jaar loze beloftes op Chávez blijven stemmen.

Naast feest en frustratie is er ook opluchting over het rustige verloop van de verkiezingen. Er werd rekening gehouden met onrust, maar afgezien van wat problemen met de stemmachines verliep de dag vlekkeloos. De opkomst was historisch hoog met ruim 80 procent. En zo maakte de gebruikelijke vijandigheid zowaar even plaats voor verzoening. "De kandidaat van rechts heeft de overwinning van het volk erkend!" riep Chávez vanaf het Balkon van het Volk de menigte toe. "Daarom stuur ik hem deze groet en reik hem deze twee handen en mijn hart, want we zijn broeders in het vaderland van Bolívar."

Ook regionale bondgenoten van Chávez halen opgelucht adem. Presidenten van Argentinië, Bolivia en Ecuador feliciteerden hem in euforische termen. Ook de Colombiaanse regering is opgelucht, gezien de belangrijke rol die Chávez speelt bij de vredesbesprekingen tussen de Colombiaanse regering en de Farc, die volgende week beginnen in Oslo.

Met de overwinning in de hand zal Chávez het komende jaar vaart zetten achter zijn "socialisme van de 21ste eeuw": centralisatie van de economie en meer politieke taken voor de communes, die op termijn de macht van gemeentes en provincies moeten overnemen. "De vraag is alleen hoe snel hij zal gaan," zegt politiek consultant Edgar Gutiérrez. De eerste drie maanden moet Chávez voorzichtig opereren, vanwege de gouverneursverkiezingen in december. Bovendien heeft hij een kleiner mandaat dan de vorige keer, toen hij won met een verschil van 26 procent. Ook moet hij serieus werk maken van problemen als de onveiligheid, de inflatie en de werkloosheid. "Ik beloof de volgende keer een betere president te zijn", beloofde Chávez.

DE VERDIEPING

Chávez is zijn leermeester kwijt

Chávez moet beloften nu waarmaken

Winst van oppositie is een kwestie van tijd
Terugkijkend op de resultaten van vele verkiezingen en referenda schommelt het aandeel van Chávez al sinds 2000 tussen 49 en 62 procent. In dat opzicht is het jongste resultaat weinig opmerkelijk. Chávez won de verkiezingen met 55 procent, Capriles moest het doen met 44 procent. Vergeleken met de parlementsverkiezingen in 2010 groeide de aanhang van Chávez met 7 procent, terwijl de oppositie 6 procent inleverde. Dat zou wijzen op een herstel van Chávez. Maar reëler is de vergelijking met de presidentsverkiezingen van 2006. Naast die resultaten leverde Chávez 7 procent in en won de oppositie 8 procent. Als die tendens zich voortzet, is een overwinning van de oppositie een kwestie van tijd.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden