Oppositie reikt kabinet vast de hand in debat over Klimaatakkoord

Jesse Klaver en Thierry Baudet donderdagavond tijdens een debat in de Tweede Kamer over de doorrekening door het PBL en het CPB van het Klimaatakkoord. Beeld ANP

Wie donderdagavond het debat over het klimaatakkoord volgde, zou denken dat het al 21 maart is. GroenLinks-leider Jesse Klaver wist al met zekerheid te vertellen dat het kabinet zijn meerderheid in de Eerste Kamer kwijt is na de provinciale statenverkiezingen van volgende week. 

Het mag daarom geen verrassing heten dat hij en de leiders van de andere oppositiepartijen al volop de onderhandelingen over het klimaatakkoord openden. Veel toezeggingen van het kabinet kregen ze echter niet.

Wel bood het debat premier Mark Rutte helderheid. In vak-K kon hij een lijstje maken met daarop met wie hij als eerste koffie gaat drinken, als zijn kabinet in de senaat steun nodig heeft voor het klimaatbeleid. Op zijn briefje zullen in ieder geval de namen van Klaver, Lodewijk Asscher (PvdA) en de immer constructieve Kees van der Staaij (SGP) staan.

Klaver wil liefst al de ochtend na de verkiezingen om de tafel met het kabinet. Hij had in de toezeggingen die het kabinet woensdag na de doorrekening van het klimaatakkoord had gedaan “een uitgestoken, gevulde, hand” gezien.

CO2-heffing

Dat zat hem vooral in de woensdag door Rutte en minister Eric Wiebes (economische zaken) aangekondigde CO2-heffing. Een vurige wens van de linkse oppositie. Ook wil het kabinet in 2020 de dit jaar fors opgelopen energierekening weer omlaag brengen. Minister Eric Wiebes (economische zaken) moest tijdens het debat Klaver en PVV-leider Geert Wilders teleurstellen. Die vroegen het kabinet de energierekening dit jaar al terug te schroeven. “Ik heb dit zonet nog met de top van de Belastingdienst besproken”, zei Wiebes. “Zij zien geen mogelijkheden om dit in 2019 al te doen.”.

De aankondiging van een CO2-heffing stemde Asscher optimistisch. Hij noemde het “een gouden kans” dat Rutte III zijn meerderheid dreigt te verliezen. Hij vroeg het kabinet een deel van de opbrengsten van een CO2-heffing ten goede te laten komen van mensen die hun baan verliezen door de energietransitie. Maar ook op dit terrein wilde het kabinet geen toezeggingen doen. Rutte: “We gaan de doorrekeningen bestuderen, we kijken naar breed draagvlak, en we kijken naar uw voorstellen.” Wiebes wil ‘fris’ tegen de CO2-heffing aankijken. Daarom wil hij zich ‘niet vastpinnen’ op het voorstel van Marianne Thieme (Partij voor de Dieren) om die ook voor de landbouw te laten gelden.

De fractievoorzitters van de coalitiepartijen hadden zo een makkelijke avond. In de aanloop naar de doorrekeningen van PBL en CPB, middenin de verkiezingscampagne, leek het nog alsof de oppositie hen uit elkaar kon drijven over het klimaatbeleid. Maar door de toezeggingen van woensdag konden de coalitiepartijen als één front met de oppositie overleggen over de hoogte van belastingen of subsidies.

CDA-leider Sybrand Buma, die afgelopen jaar geregeld waarschuwde voor boze burgers als gevolg van te rigoureus klimaatbeleid, noemde de kabinetsplannen ‘realistisch’, want ‘betaalbaar en behapbaar’. Buma leek echter niet bijster enthousiast over het vooruitzicht zaken te moeten doen met Jesse Klaver. Hij riep de kabinetsonderhandelingen in herinnering, waar GroenLinks wegliep. Ook tijdens dit debat overspeelde Klaver zijn hand, vond de CDA-leider. “Jesse Klaver, stap af van die heilige graal en ga op het doel zitten.”

Voor veel partijen was het klimaatdebat vooral een extra verkiezingsdebat in campagnetijd. Wilders en Tunahan Kuzu (Denk) riepen kiezers om het kabinet weg te stemmen. Lilian Marijnissen (SP) haalde eerdere beloftes aan die Rutte in verkiezingstijd deed. “De AOW zou niet stijgen en er zou geen cent meer naar Griekenland gaan. Is dit een hele mooie verkiezingsstunt, of gaan we wijzer worden wat al die mooie beloften betekenen?” Thierry Baudet wachtte na zijn bijdrage de reactie van het kabinet niet af, en hij verliet het Kamerdebat om aan te schuiven bij Pauw en Jinek. Lodewijk Asscher was ook uitgenodigd bij die talkshow, maar zegde vanwege het debat af.

Lees ook: 

Trekt de industrie echt aan het kortste eind vanwege de CO2-heffing?

Toch een CO2-heffing: de industrie heeft aan het kortste eind getrokken.Maar hoe effectief wordt die belasting op uitstoot?

CO2-heffing is een handreiking van Rutte naar de oppositie

Het kabinet verraste woensdag met een CO2-heffing voor bedrijven en lagere energielasten voor burgers. De wijziging van het klimaatakkoord lijkt vooral politiek gemotiveerd.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden