Oppositie is allang blij dat ze mee mogen doen aan de Russische verkiezingen

De communistische kandidaat Pavel Groedinin toont het pasje voor officiële deelnemers aan de verkiezingen.Beeld AFP

Kandidaten van de Russische oppositie zijn kansloos tegen Poetin die geen enkel verkiezingsdebat bijwoont.

'Een sterke president voor een sterk Rusland', staat op de campagneposters van Poetin. "Mijn leuze is: een slimme president voor een rijk Rusland." Grigori Javlinski beent op en neer tussen zijn gehoor in een achterafzaaltje van een groot Moskous hotel. Een vijftigtal mensen is gekomen om de presidentskandidaat aan te horen, electoraal gezien een druppel op de gloeiende plaat in een stad van 12 miljoen inwoners.

Javlinski, econoom en ooit vice-premier in de nadagen van de Sovjet-Unie, legt uit hoe hij Rusland uit de verlammende stagnatie wil trekken. De voorman van de links-liberale oppositiepartij Jabloko weet dat hij kansloos is. De peilingen geven hem hooguit 1,5 procent van de stemmen. Maar Javlinski is allang blij dat hij mag meedoen, in tegenstelling tot zes jaar geleden.

"Als tien miljoen mensen op mij stemmen is dat iets waar het Kremlin niet omheen kan", betoogt hij. Hij is fel gekant tegen een verkiezingsboycot, zoals de van deelname uitgesloten oppositieleider Aleksej Navalny voorstaat. Want een lagere opkomst onder het protestelectoraat leidt volgens Javlinski alleen maar tot een grotere overwinning voor Vladimir Poetin. En wie niet gaat stemmen wordt hoe dan ook genegeerd.

Noch Javlinski, noch een van de zeven uitdagers van Poetin komt qua populariteit zelfs maar bij de zittende president in de buurt. Ze vervullen een in de optiek van het Kremlin nuttige bijrol door de verkiezingen legitimiteit te verschaffen. Poetins opponenten voeren vooral een onderlinge strijd, want Poetin zelf mijdt als altijd de confrontatie met andere kandidaten.

Eigen agenda

Ieder heeft bij deze verkiezingen zijn of haar eigen agenda. De enige vrouw, Ksenia Sobtsjak, zat als kind nog bij Poetin op schoot en is 'tegen allen'. De communistische hardliner Maksim Soerajkin wil herstel van de Sovjet-Unie en dweept met 'kameraad Stalin'. Zakenman Boris Titov rekent op stemmen uit het midden en kleinbedrijf en nationalist Sergej Baboerin richt zich op conservatieve kiezers aan de rechterflank. Zij vechten om de kruimels.

De strijd om zilver en brons gaat tussen de rechts-nationalistische Vladimir Zjirinovski en de communistische kandidaat Pavel Groedinin, beiden kopstukken van de gedoogde parlementaire oppositie. Kritiek op de regering hebben ze te over, maar Poetin laten ze ongemoeid. De altijd luidruchtige maar Kremlingetrouwe Zjirinovski miste sinds 1991 maar één presidentsverkiezing.

De 57-jarige Groedinin is een nieuwkomer, die op het laatste moment heel verrassend de plaats innam van de veel oudere communistenleider Gennadi Zjoeganov. Hij is een goedgebekte manager van een florerend landbouwbedrijf aan de rand van Moskou, wat hij graag presenteert als een socialistisch paradijsje. Ook hij verhult zijn sympathie voor Sovjetdictator Stalin niet, evenmin als die voor Poetin overigens.

Groedinin is niettemin ook de kandidaat die, meer dan de rest, op de federale televisiezenders door het slijk wordt gehaald, mogelijk uit vrees dat hij extra stemmen kan trekken uit het oppositiekamp. Dag in dag uit gaat het over zijn Zwitserse bankrekeningen, die hij zou hebben verzwegen. Klopt dat, dan is het reden genoeg hem uit te sluiten van deelname. Maar als de kandidaat van een van de grootste partijen niet mag meedoen zou dat de legitimiteit van de verkiezingen ondermijnen.

Campagne-relletjes

Tijdens de televisiedebatten vliegen de kandidaten elkaar geducht in de haren, maar zonder Poetin blijven het weinig verheffende schijngevechten die op het televisiekijkend publiek een weinig serieuze indruk maken. Wat bijblijft zijn de campagne-relletjes: van Groedinin die de debatten 'een schertsvertoning' noemt alvorens theatraal de studio te verlaten, tot aan Zjirinovski die collega-kandidate Sobtsjak de huid vol scheldt en daarvoor van haar een glas water over zich heen krijgt.

Poetin profileert zich intussen als de kalme staatsman die zich, zeker van de overwinning, ver boven al dat gekrakeel verheft.

Voor hem volstaat een korte, gedoseerde campagne, met als hoogtepunten zijn recente lofzang op Ruslands nieuwste wapentuig, het zingen van het volkslied in een tot de nok gevuld voetbalstadion en enkele uitgebreide televisie-interviews en documentaires, die de staatstelevisie in de slotfase van de campagne heeft uitgezonden.

Op bezoek op de krim

De Russische president Vladimir Poetin heeft gisteren een bezoek gebracht aan de Krim, het Oekraïense schiereiland dat in maart 2014 werd geannexeerd door Rusland.

Poetin bezocht onder meer de brug die tussen de Krim en het Russische vasteland wordt gebouwd. De president zei te hopen dat de brug komende zomer al klaar is, eerder dan gepland.

Poetin bezoekt waarschijnlijk ook een manifestatie in de stad Sebastopol om de annexatie te herdenken. Sebastopol is al sinds jaar en dag een belangrijke thuishaven van de Russische marine.

De Oekraïense president Petro Porosjenko noemde de reis van Poetin een 'gevaarlijke provocatie'.

Lees ook:

In sprookjesstad Vladimir zal de uitkomst van de Russische verkiezingen, volgende week zondag, geen verrassing zijn. Omdat er geen alternatief is voor Vladimir Poetin, of omdat hij gewoon de beste is.

In de grauwe industriestad Perm heeft de jeugd weinig perspectief. Geen wonder dat de animo om te vertrekken groeit. Op 18 maart gaan de kiezers in Perm en elders in Rusland naar de stembus om hun president te kiezen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden