Opponenten beloeren elkaar in Noord-Ierland

Hoe absoluut is Tony Blairs absolute deadline van 30 juni? Misschien heeft de Britse premier inmiddels al spijt van het noemen van deze dag als uiterste datum waarop de nieuwe Noord-Ierse regering rond moet zijn, althans de problemen bij de vorming daarvan uit de wereld geholpen.

Aan de andere kant, zonder het vastleggen van die deadline had men er vergif op kunnen innemen dat de felste kemphanen in het vredesproces, de protestantse UUP van beoogd First Minister David Trimble en de republikeinse Sinn Fein, tot sint-juttemis zouden blijven steggelen over ontwapening voorafgaand aan de samenstelling van het kabinet-Trimble. En bovendien, bewuste datum is genoemd in het vredesakkoord van Goede Vrijdag vorig jaar, en onder dat akkoord staan vele handtekeningen, waaronder die van Trimble en Sinn Fein-leider Gerry Adams. Daarmee waren ze veroordeeld tot samenwerking, wat later nog werd versterkt door de verkiezingen voor de nieuwe Noord-Ierse Assemblee, waarbij Sinn Fein zo goed scoorde dat ze aanspraak kon maken op twee posten in het veeertien zetels tellende kabinet.

En nu, op de valreep, beloeren de twee opponenten elkaar wantrouwig vanuit hun schuttersputjes. Aan de ene kant Trimble's Unionisten die maar niet willen accepteren dat Sinn Fein het democratisch vredesproces écht is toegedaan, want kijk maar naar het Ira, de terreurbeweging en gewapende tak van Sinn Fein, die onder het motto 'geen kogel, geen gram' stug weigert zelfs maar een deel van het wapentuig en de springstof in te leveren.

Daar tegenover Sinn Fein en het Ira. Die weigeren te geloven dat de Unionisten de macht met hen willen delen. Die er vast van overtuigd zijn dat Trimble en de zijnen de ontwapeningskwestie misbruiken om hen, de republikeinen, buiten de deur te houden.

En ondertussen lacht Ian Paisley in zijn vuistje. De rabiate protestantse voorman heeft nog niets hoeven te ondernemen om het door hem zo verfoeide vredesakkoord op lossen schroeven te zetten. Dat doen de 'vredestichters' zelf wel. Trimble met zijn opstelling van: 'geen wapens, dan geen kabinet', Adams met: 'geen kabinet, dan geen wapens'.

Met de moed der wanhoop zoeken Blair en zijn Ierse collega Bertie Ahern een last minute uitweg uit deze impasse. Met voorstellen die erop neerkomen dat de UUP en Sinn Fein gelijktijdig een 'vertrouwenwekkende stap' doen, waarbij het installeren van een nieuwe regering onder Trimble gepaard gaat met een verklaring van het Ira dat er een deel van het wapentuig buiten gebruik is gesteld, en dat het zich verder verplicht tot volledige ontwapening tegen mei volgend jaar. En volgens de richtlijnen, opgesteld door de onafhankelijke commissie voor ontwapening, onder leiding van de Canadese generaal John de Chastelain.

En ook hier dreigt de zaak al bij voorbaat spaak te lopen. Want waar Sinn Fein en het Ira onder ontwapening het 'niet meer functioneren' van de wapens verstaan, lezen de Britse en Ierse regering 'buiten gebruik gesteld' en houden de Unionisten vast aan 'vernietiging'.

Gevaarlijker nog dan deze Babylonische spraakverwarring is het vandaag begonnen marsseizoen van de protestantse Oranjeordes, met als eerste de meest omstreden, meest gevaarlijke, want potentieel meest gewelddadige, die bij Portadown, naar de protestantse kerk in Drumcree. En dan weer terug, volgens opzet door Garvaghy Road, de katholieke enclave, maar daar heeft de Parades Commission eergisteren al een stokje voor gestoken. Zodat er weer een belegering van de wijk dreigt door protestantse extremisten, net als vorig jaar. De Oranjemannen halen hun Lambegdrums uit de hoezen, stoffen de bolhoeden af en laten de oranje sjerpen strijken. Maar als dat de wapenen blijven in de onvermijdelijke confrontatie met de Noord-Ierse en Britse ordetroepen, dan mag een ieder de handen dichtknijpen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden