Opnieuw voltrekt zich de waarheid over Ajax

Nicolas Tagliafico , Kostas Lamprou en Hakim Ziyech van Ajax Beeld BSR Agency

Bij Ajax hadden ze elkaar de waarheid gezegd, heette het na de afstraffing in de Klassieker tegen Feyenoord (6-2). Twee weken later, op een winderige zaterdagavond in Almelo, bleek de waarheid op het veld onveranderd: Ajax is een karakterloos elftal zonder capabele stuurman.

Op bezoek bij Heracles Almelo (1-0) voltrok zich een totale ineenstorting van de Amsterdammers, die zich - in achtervolging op koploper PSV - geen puntenverlies meer konden permitteren in de competitie. Een vijfde opeenvolgende seizoen zonder landstitel dreigt nu voor Ajax.

Spelers en trainer zochten naar woorden na de tweede competitienederlaag na de winterstop, want ja, een verklaring moet en zal er zijn voor de staat van dit Ajax. Evenals dat er een oplossing moet zijn. Het is dan altijd goed om je oor te luister te leggen bij aanvoerder Matthijs de Ligt (19), die vaak klare taal spreekt na een wedstrijd. Zo ook in Almelo. Een oplossing voor de vormcrisis bij Ajax? “Het zit veel dieper”, zei De Ligt bij de NOS. “Het zit in het hart, het hoofd. We voetballen niet met het hart op dit moment.”

Dat waren rake woorden. In Almelo, waar Heracles begin december voor het laatst een wedstrijd had gewonnen, ontrolde de thuisclub een strijdplan wat te verwachten viel: onbevangen, als team ‘hoog’ druk zettend en uiterst fel in de duels. Ajax had er niet van terug. Net zomin als tegen Feyenoord. Dit was geen wedstrijd voor technisch vaardige voeten, maar een wedstrijd voor spierballen en vechtlust.

Er was nog een wake-up call voor Ajax, toen Kuwas na amper zes minuten een strafschop miste (nadat Konings over de knie was gegaan bij Blind), maar allengs kwamen de tekortkomingen binnen dit elftal bovendrijven. Heraclied Mohammed Osman profiteerde na zeventien minuten van de blunderende doelman Onana, die een andere hardnekkige kwaal bij Ajax - het altijd maar voetballend willen uitverdedigen - moest bekopen met een tegengoal. Maar ook na de openingstreffer veranderde er niets bij Ajax.

Almelose storm

De rust is er dan om mogelijk iets bij te sturen als trainer, mits het hart en het hoofd geraakt kunnen worden. Ten Hag slaagde daar niet in. Ajax’ topaankopen van afgelopen zomer, Blind en Tadic; spelers van wie je gezien hun leeftijd en ervaring toch mag verwachten dat ze het elftal bij de hand nemen, figureerden in Almelo. De één vanwege zijn voortdurende onzekerheid (Blind), de andere vanwege een gebrek aan daadkracht en ondoordachte dribbels (Tadic).

En zij waren niet de enigen. In de Almelose storm werd ook Frenkie de Jong aan een test onderworpen. Wat blijft er van de dartele spelmaker over indien er massaal druk gezet wordt door de tegenstander? Niet veel, zo bleek in Almelo. Na 79 minuten mocht De Jong naar de kant voor Dolberg. In de wetenschap dat hij nooit eerder zo veel balverlies leed (twintig keer). Ten Hag had nog iets kunnen forceren met zijn andere wissels, maar Mazraoui en Labyad brachten niets extra’s, terwijl dat met de Braziliaan Neres mogelijk wel had gekund.

Ontbeert het Ajax aan leiderschap? “Leiderschap vind ik een moeilijk begrip”, zei De Ligt na een overpeinzing. “Wat is leiderschap precies? Overal, in elke linie, hebben we ervaren jongens, zoals Huntelaar, Ziyech, Tadic, Schöne, Blind en Tagliafico. Dat zijn relatief oude jongens. Normaal gesproken zouden karakter en leiderschap niet het probleem moeten zijn, maar blijkbaar schort het daar toch aan. Misschien heeft het wel met karakter te maken.”

De Ligt vatte het zo samen. Als Ajax windje mee heeft, dan gaat het prima, maar als de wind even opsteekt en de Amsterdammers op achterstand komen, dan sluipt er angst en onzekerheid in de ploeg en staat er (bijna) niemand op. Het is de vraag hoe de wind woensdag zal staan, als Ajax het in de Champions League opneemt tegen Real Madrid.

Wormuth: “Je ziet wat deze ploeg kan”

Heracles Almelo verloor na de winterstop drie wedstrijden op rij (zonder überhaupt te scoren), maar zaterdagavond was dat even vergeten na de thuiszege op Ajax (1-0). Trainer Frank Wormuth was er content mee. “Ik weet dat het mentaal zwaar was na de negatieve serie”, zei de Duitser tegenover FOX Sports. “Maar als je in je hoofd vrij bent en je maakt de eerste goal, dan zie je wat de ploeg kan.” Heracles legde veel energie in de persoonlijke duels en zette ‘hoog’ druk. “Van tevoren heb ik aangegeven dat we kans zouden maken. Die kans hebben we gegrepen. De spelers zaten aan het einde helemaal kapot.”

Lees ook:

Ajax moet zich meer richten op coöperatie dan op selectie om de competitie te winnen

Bubbelonië: Van de 3600 kinderen bij een betaald-voetbalopleiding, wordt ongeveer 1 op de 50 uiteindelijk profvoetballer. De jeugdopleidingen zijn teleurstellingenfabrieken geworden. Samenwerken kan de redding zijn, schrijft Henk Steenhuis. Ook voor Ajax. Een column over selectie en coöperatie.

Is Ajax wel zo rijk als gedacht?

Uitgerekend na een misstap van PSV bleef Ajax ernstig in gebreke. Wat zou Cruijff daarvan hebben gedacht?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden