Opnieuw verhuizen voor bad, bed en brood. En rust.

REPORTAGE | Deel asielzoekers krijgt onderdak in oude gevangenis, ander deel niet

AMSTERDAM - De grote pan in de kelder van het gekraakte 'Vluchtkantoor' wordt omringd door hongerige mannen. Met eetlepels scheppen ze 'belinah' naar hun mond. De opgewarmde, zoute bruine erwten dienen als ontbijt op de laatste dag in het zoveelste onderkomen van de protestgroep 'Wij zijn hier'. De laatste dag ook waarop ze, na een jaar door Amsterdam te hebben gezworven, als groep samen zijn. Vijfenzeventig van de 159 geregistreerde asielzoekers kunnen zich in rust gaan voorbereiden op terugkeer naar het land van herkomst nu de gemeente Amsterdam voor een halfjaar opvang heeft geregeld in een voormalig gevangenis aan de Havenstraat in de hoofdstad. Voorzien van bad, bed en brood. Voor een groepje zieken is elders opvang.

De mannen hebben bijna allemaal in vreemdelingendetentie gezeten. Om die reden zagen ze opvang in een voormalig gevangenis niet zitten. Maar nu de burgermeester hen een open regime heeft beloofd en ieder een eigen 'huissleutel', zetten ze de stap. Sommigen gelaten, anderen zichtbaar gestrest.

Wie niet officieel is geregistreerd mag niet mee en is aangewezen op de straat, de kerk of particulieren. Dat zijn er zo'n honderd, schat Henk Griffioen, die als vrijwilliger 'de verhuizing' coördineert. "Ze moeten splitsen, en wij vrijwilligers dus ook. Iedereen wil weten: wie staat op de lijst voor opvang en wie niet. Hoe moet de groep verder die geen opvang krijgt? Wij kunnen het ze niet vertellen. Het is een reddeloze situatie. We hopen dat de burgermeester toch ook naar deze groep wil kijken."

Ahmad Abdel Aziz weet zeker dat hij de komende dagen weer ergens rond zal zwerven, zegt de Soedanees in goed Nederlands. Na logeeradressen en de straat sloot hij zich een tijdje geleden aan bij de groep in het Vluchtkantoor. "Vorige week werd ik nog opgepakt toen ik me in een winkel wilde opwarmen. Na een paar uur zette de politie me weer op straat."

Hij werpt een blik op de rotzooi die om hem heen verspreid ligt: oude bedden, vuile matrassen, vuilnis en kleding. "We leven nog liever zo dan dat we teruggaan naar Soedan."

Dat geldt niet voor iedereen. Sommigen willen wel terug naar het land van herkomst, maar zeggen de juiste reisdocumenten niet te kunnen krijgen. Zo ook Neskerem Endale (29) uit Eritrea. Op de tweede verdieping wacht ze met andere vrouwen tussen oude spullen, etensresten en ingepakte tassen. Op de achtergrond schalt Bob Marley uit de boksen. Ze voelt zich een dier, maar dan nog slechter behandeld, zegt ze. "Journalisten komen hier, stellen een paar vragen, maken een foto en verdwijnen. Maar een oplossing komt er niet. Het is mentale marteling. We zijn moe". Ze schudt haar hoofd, haar ogen staan dof. Waar zij vanavond zal slapen weet ze niet.

Hoe gaat het met Thomas en Bishaaro?
Van tentenkamp naar kerk, flat, kantoor en nu een voormalige gevangenis: Trouw volgt twee vluchtelingen uit de protestgroep van (grotendeels) uitgeprocedeerde asielzoekers in Amsterdam. Thomas Philip Guya (38) en Bishaaro Hussein Mahamud (19) komen beiden in aanmerking voor opvang in de gevangenis aan de Amsterdamse Havenstraat, nu omgedoopt tot 'Vluchthaven'.

Na enige aarzeling heeft Thomas, die wil terugkeren naar Soedan, het aanbod van burgemeester Van der Laan aangenomen. Maar na veertien maanden in vreemdelingendetentie roept verhuizen naar een plek waar mensen werden opgesloten veel stress op. Praten wilde hij daarom gisteren niet.

Vanwege gezondheidsproblemen verblijft de Soedanese Bishaaro de komende maanden in een asielzoekerscentrum. Vorige week werd ze opnieuw in het ziekenhuis opgenomen, ze herstelt van een operatie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden