Opnieuw is het olympisch antidopingsysteem aan het wankelen gebracht

De antidoping BEREG-KIT van Berlinger. Beeld Berlinger
De antidoping BEREG-KIT van Berlinger.Beeld Berlinger

Een Olympische Spelen zonder dopingcontrole. Nou ja, mét een niet werkende dopingcontrole. De kans bestaat dat bij de Winterspelen in Pyeongchang, die over ruim een week beginnen, een te manipuleren antidopingsysteem zal worden gebruikt.

De flesjes waar de urine van een atleet in wordt bewaard, kunnen namelijk worden ‘gekraakt’ zonder dat er sporen van zichtbaar zijn. In een documentaire liet de Duitse zender ARD maandagavond zien hoe de flesjes die bij de Spelen in Sotsji en daarna werden gebruikt, kunnen worden gebroken én worden nagemaakt. De film werd gemaakt door Hajo Seppelt, de journalist die ook het Russische dopingschandaal openbaarde.

Onlangs werden er nieuwe flesjes geleverd, met een volgens de makers (de firma Berlinger) verbeterd veiligheidsmechanisme. Die veiligheid bestaat uit een dop met een schroefdraad, die op een flesje met schroefdraad wordt gedraaid. Als dat goed in elkaar klikt, is de dop niet meer terug te draaien.

Alleen, de nieuwe flesjes kunnen eenvoudig worden opengedraaid, claimt Seppelt. Hij laat in de documentaire zien dat hij met minimale voorbereiding de flesjes open krijgt. Het enige wat hij hoeft te doen: de flesjes drie dagen in de koelkast leggen. En dat is pijnlijk. Spil van het Russische dopingschandaal in 2014 was juist dat de flesjes ongemerkt konden worden geopend, waarna 'vieze' urine voor schone urine werd omgewisseld.

Lees verder na onderstaande video.

Volgens Herman Ram, hoofd van de Nederlandse dopingautoriteit, is het de afgelopen tijd ook bij enkele door Nederland afgenomen dopingcontroles voorgekomen dat een flesje waar urine in zat opengedraaid kon worden. Dat gebeurde in het lab in Keulen, het lab dat als eerste de bevindingen van Seppelt bevestigde. Nederland werkt ook met dat lab samen.

Die monsters zijn nu niet meer bruikbaar, zegt Ram. "Natuurlijk is dit een probleem. Al is het maar één flesje dat kan worden opengemaakt, dan is het nog in strijd met wat we naleven. Alleen is het gelukkig niet zo dat het hele systeem nu failliet is."

Want, zo zegt Ram, de documentaire laat niet zien dat bovenop de dop ook nog twee lagen verzegeling worden toegevoegd, onder meer met polystyreen. Worden die lagen verbroken op een onjuiste manier, dan blijven er lijm en verfsporen achter. "Het is een stuk veiliger dan hij suggereert. Wat hij wel zegt, is dat een herhaling van Sotsji niet kan worden uitgesloten. En dat is heel pijnlijk, ook al denk ik dat je, wil je dit, een heel complot moet opzetten."

Zo vlak voor de Winterspelen in Zuid-Korea rest de Dopingautoriteit niets anders dan wachten. Wachten op de oplossing die het internationaal dopingagentschap Wada en de producent van de flesjes gaan bedenken. Het Wada liet maandag weten bezorgd te zijn over de situatie. Het agentschap werd op 19 januari geïnformeerd over de mogelijk te openen flesjes na bevriezing en is inmiddels een onderzoek gestart.

Het is, na Sotsji, de tweede keer dat de beveiliging van de Berlinger-flesjes in twijfel wordt getrokken. Maar heel veel keus op verandering is er niet. Ram: "Er zijn twee producenten, en die tweede is minder goed dan Berlinger. Dan houdt het snel op."

Lees ook:

Grigori Rodtsjenkov, ex-baas van het Russische dopinglab, helpt het IOC begrijpen hoe Rusland met urinestalen fraudeerde. Hij was de spil in het Russische dopingschandaal en is nu ondergedoken in de VS.

Twee concurrenten minder voor de Nederlandse schaatsers: de Russen Joeskov en Koelizjnikov mogen niet naar de Spelen. Daardoor lijkt de kans op Nederlands Olympisch schaatsgoud vergroot.

Het Internationaal Olympisch Comité heeft gesproken. Een deel van de Russische sporters wordt geweerd van de Olympische Winterspelen in Pyeongchang in februari. Toch is er veel onduidelijkheid.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden