Opmerkelijke straf geëist voor groepsbelediging: bezoek Westerbork en schrijf een opstel

Gert Jan Rohmensen

Redactie Binnenland

Een Schiedammer, die wordt verdacht van discriminatie van de Joodse gemeenschap, moet een bezoek brengen aan Kamp Westerbork en daar een opstel over schrijven, eist het Openbaar Ministerie.

De 41-jarige Schiedammer wordt verdacht van groepsbelediging. Hij zou in 2017 op de Rotterdamse Meent de leus “Hamas, Hamas, alle Joden aan het gas” hebben geroepen. “Meermaals, opzettelijk en luidkeels”, aldus het Openbaar Ministerie.

De man kreeg destijds een proces-verbaal, maar riep de leus een dag later opnieuw. De politierechter veroordeelde hem voor groepsbelediging en legde een geldboete op van 600 euro, waartegen de man in hoger beroep ging. Die zaak diende donderdag voor het gerechtshof in Den Haag.

De advocaat-generaal stelde daar dat algemeen bekend is dat in de Tweede Wereldoorlog miljoenen Joden zijn vermoord, van wie velen door vergassing in vernietigingskampen. De Schiedammer had dus moeten aanvoelen dat zijn woorden beledigend zijn voor Joden, aldus het OM. Dat voetbalsupporters de leus regelmatig roepen, neemt het beledigende en discriminerende karakter ervan niet weg, stelde de Hoge Raad in 2009 in een arrest.

Het OM eiste daarom een zwaardere straf tegen de man; een taakstraf van 120 uur waarvan 60 uur voorwaardelijk. Als bijzondere voorwaarde eist de advocaat-generaal dat de Schiedammer het Herinneringscentrum Kamp Westerbork bezoekt en daar de film over het transport van Joden naar vernietigingskampen bekijkt.

Bovendien moet de man een opstel schrijven over zijn bezoek en zijn toegangskaartje laten zien aan de reclassering, ter controle dat hij ook daadwerkelijk in het herinneringscentrum in het Drentse Hooghalen is geweest.

Eisen dat een verdachte een opstel schrijft, doet het OM zelden, licht woordvoerder Klaas Jan Bos van het ressortsparket toe, maar is bedoeld als zelfreflectie. “Je ziet dergelijke eisen weleens in een Halt-project in het jeugdrecht, maar bij mijn weten is zo’n eis in het volwassenenstrafrecht vrij uitzonderlijk. Hier heeft de advocaat-generaal naar de zaak gekeken en gezegd: dit werkt waarschijnlijk het beste om deze persoon inzicht te geven in wat voor consequenties zijn actie heeft, hoe dit mensen kan raken.”

Dat de strafeis in deze zaak hoger uitpakt dan de 600 euro boete die de Schiedammer eerder van de politierechter kreeg opgelegd, is het risico van in hoger beroep gaan, zegt Bos. “Appelleren is riskeren, wordt wel gezegd. Als je in beroep gaat, wordt de zaak helemaal overgedaan. En dan kan het zijn dat het OM of de nieuwe rechters heel anders tegen de zaak aankijken.”

Directeur Dirk Mulder van het Herinneringscentrum Kamp Westerbork vindt het ‘heel goed’ dat het OM met deze eis komt. “Het moet niet zo zijn dat een bezoek aan ons een straf is, het is een leerervaring die nadien een positief effect moet hebben”, zegt Mulder.

Het herinneringscentrum krijgt af en toe veroordeelde jongeren op bezoek als onderdeel van een taakstraf die zij van het Bureau Halt hebben gekregen, maar een volwassene nog nooit. Voor een jongere wordt in overleg met Halt een programma opgesteld, afhankelijk van waarvoor iemand zijn straf heeft gekregen. Of dat nu ook gebeurt, hangt ervan af of de rechter de eis overneemt, aldus de directeur. “Deze man mag dan misschien het centrum individueel bezoeken en dan blijven wij erbuiten, maar ik kan me voorstellen dat er wel overleg over is.”

“Als er iets is dat ongelooflijk goed werkt, dan is het wel een ontmoeting met een kampoverlevende. Iemand die tegen hem zegt: zal ik je eens vertellen wat er met mij of mijn familie is gebeurd? Iemand die uitlegt hoe ongelooflijk pijnlijk zo’n uitspraak als ‘Hamas, Hamas, alle Joden aan het gas’ voor hem is, en wat dat met hem doet”, zegt de directeur. “Duidelijk moet zijn dat we dergelijke uitspraken in onze samenleving niet accepteren.”

Het gerechtshof doet 1 mei uitspraak in de zaak.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden