Opmerkelijke sprintkracht uit Siberië

Russische sprinter Koelizjnikov imponeert met zijn fluwelen techniek en dominante debuut in de wereldbeker

Wie als onbekende van ver komt en moeilijk te verslaan is, vormt een bedreiging en is dus verdacht. Dat is het mechanisme in topsport. Dus waar in de eerste twee wereldbekers de medaillepers van het Nederlandse schaatsen hapert, ontluiken twijfels over de triomfen van de debuterende Russische sprinter Pavel Koelizjnikov.

Of eigenlijk is het hinken op twee gedachten. Enerzijds ontpopt Koelizjnikov (20) zich als begaafd technicus, en wordt hij daarom als aanwinst beschouwd binnen het door de Nederlandse dominantie verstikte internationale schaatsen. Anderzijds heeft hij een dopingverleden, en dat is met de Russische nationaliteit geen aanbeveling.

Nergens zijn afgelopen jaren meer sporters positief bevonden dan in Rusland. Een van hen was in 2012 Koelizjnikov, die tijdens de WK junioren na het winnen van de 1000 meter werd betrapt op het gezondheidsbedreigende opwekkende middel methylhexanamine. Dat gebeurde in Obihiro, uitgerekend de Japanse stad waar hij deze maand als debutant in de wereldbeker zijn eerste triomfen vierde.

Zijn excuus dat een neusspray tegen verkoudheid de oorzaak was van het probleem, werd weerlegd. Hij werd twee jaar geschorst. Dat overkwam later dat jaar ook zijn collega Sergei Lisin, nadat die op 33-jarige leeftijd door epo gevoed een groeispurt maakte op de 10 kilometer.

De eigen Winterspelen werden voor de Russische schaatsploeg een debacle, de mannen wonnen geen medaille. Voor 2018 hebben ze in Koelizjnikov een bedreiging voor de Nederlandse sprinters. Nooit eerder debuteerde een rijder in de World Cup zo dominant als hij, met vorige week in Obihiro en afgelopen weekend in Seoul zeldzame dubbelslagen op de 500 en 1000 meter. Hij won op die afstanden vijf van zijn zes wedstrijden, en startte ook op de 1500 meter.

Daarmee lijkt hij een oude, rijke Russische sprinttraditie op te poetsen, in de voetsporen van grootheden als Grisjin, Moeratov, Koelikov, Chlebnikov en Zjelezovski. Dat waren voor het merendeel krachtrijders. Koelizjnikov onderscheidt zich met zijn fluwelen techniek, die hij gezien zijn afkomst in harde omstandigheden moet hebben gepolijst. Hij werd als zoon van een Russische militair geboren in Vorkoeta, een stad gesticht in de periode van de Goelag. Het afgelegen, barre gebied was het grootse centrum voor de Sovjetstrafkampen.

Als junior voegde hij zich bij de Russische selectie in Kolomna, maar vanwege zijn schorsing mocht hij geen gebruik meer maken van de voorzieningen daar. Pas afgelopen zomer sloot hij zich weer aan bij het talentrijke legertje van bondscoach Kosta Poltavets. Van het hoe of wat van de schorsing en wat zijn schaatser in die periode deed, zegt die geen idee te hebben.

Poltavets heeft zijn pupil vanwege zijn efficiënte rijstijl omgedoopt tot Kalasjnikov. Hij typeert de samenwerking als een déjà vu. De Russische bondscoach denkt daarbij terug aan zijn tijd in Nederland, toen hij samenwerkte met Jan Bos, ook een groot stilist.

"De geschiedenis herhaalt zich", zei hij voor de camera's van de NOS. "De techniek en de specialismen 500, 1000 en 1500 meter komen overeen met die van Bos. En daarbij heeft hij het plezier, het lef en de wil om te winnen van Sven Kramer. Voor mij komt dit succes niet onverwacht, ik heb het zelfs voorspeld. Hij is de man van de toekomst."

Poltavets moest de snelle aansluiting van Koelizjnikov en andere Russische rijders met de wereldtop verdedigen tegen vragen uit zijn vroegere land. "De spelen van Sotsji kwamen twee jaar te vroeg. Nu zie je een nieuwe generatie aankomen. Dan kun je zeggen: wie zijn dat, we kennen die jongens niet? Maar stel de vraag in Nederland: wie is Gerben Jorritsma? Wie is Bo van der Werff? Waarom moeilijk doen als er uit een ander land nieuwe schaatsers komen die hardrijden?", zei hij vorige week in Obihiro tegen de Volkskrant.

Nog altijd worden in Nederland vraagtekens gezet bij de plotselinge overmacht van de Noor Johann Olav Koss in 1994. Andersom rezen in Noorwegen twijfels over het machtsvertoon waarmee Nederland in Sotsji tweederde van alle olympische schaatsmedailles won.

Waar in het Nederlandse kamp het oordeel over Koelizjnikov tweeledig was, bewondering gelardeerd met de twijfel 'we nemen maar aan dat hij clean is', kwam uit Noorwegen een radicale reactie. Wat de Noorse sprinter Havard Lorentzen betreft - hij werd bij het bewuste junioren-WK in 2012 door hem verslagen - was Koelizjnikov voor het leven geschorst. "Hij rijdt hier wel heel gekke tijden."

Dat laatste valt (nog?) wel mee, al zijn ze aanmerkelijk sneller dan die van de matige Noor.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden