Opmerkelijke arrestatie Russische minister

corruptie | De arrestatie van minister Oeljoekajev is een klap voor de hervormingsgezinde tak van het establishment.

In Rusland is verbaasd en geschokt gereageerd op de arrestatie wegens corruptie van de Russische minister van economische zaken Aleksej Oeljoekajev. Hij werd in het holst van de nacht van zijn bed gelicht, omdat hij voor twee miljoen dollar aan steekpenningen zou hebben aangenomen in ruil voor zijn steun aan de overname van oliemaatschappij Bashneft door Ruslands oliegigant Rosneft.

De arrestatie betekent een nieuwe klap voor de hervormingsgezinde vleugel binnen het Russische establishment. Sommige analytici zien dit als een waarschuwing dat niemand zich veilig kan wanen, op welk niveau dan ook, en als een signaal dat in de aanloop naar de presidentsverkiezingen van 2018 politieke veranderingen op til zijn.

Het lot van Oeljoekajev herinnert aan de arrestatie eerder dit jaar van de liberale gouverneur van de provincie Kirov, Nikita Belych, ook wegens corruptie. Zowel Oeljoekajev als Belych ontkent schuld. Oeljakajev spreekt van 'een provocatie', aldus zijn advocaat.

De geruchtmakende arrestatie roept vooral veel vragen op. Volgens de Russische politie heeft Oeljoekajev het staatsbedrijf Rosneft onder druk gezet om hem te betalen voor zijn fiat voor de overname van Bashneft. Dat snijdt volgens critici geen hout, want dat besluit hing sowieso niet af van Oeljoekajev, die meermalen had gezegd tegen de deal te zijn. Ook de ministeries van financiën en energie waren bij de besluitvorming betrokken en het laatste woord over de overname was hoe dan ook aan het Kremlin.

Ook wekt het bevreemding dat een minister ¿ geen invloedrijke post in Rusland ¿ druk zou kunnen uitoefenen op Rosneft-president Igor Setsjin, een van de invloedrijkste mannen in Rusland en een persoonlijke vriend van president Vladimir Poetin.

Bescheiden bedrag

De omvang van de steekpenningen die Oeljoekajev zou hebben geïnd lijkt wel heel bescheiden in verhouding tot het met de overname van Bashneft gemoeide bedrag, en ook het enorme risico dat Oeljoekajev hiermee zou lopen.

Opmerkelijk is voorts dat Oeljoekajev al maandenlang in de gaten zou zijn gehouden, maar desondanks gewoon zijn functie kon blijven uitoefenen. Al die tijd zou Poetin hebben geweten van het lopende onderzoek naar de minister. Rosneft treft volgens de Russische justitie geen blaam, en de transactie die door Oeljoekajevs vermeende corruptie mede mogelijk zou zijn geworden, wordt niet in twijfel getrokken.

Tot september was Oeljoekajev tegen de overname van Bashneft door Rosneft, omdat van privatisering geen sprake was en het onlangs gerenationaliseerde Bashneft simpelweg werd opgeslokt door het grotere staatsbedrijf Rosneft.

De noodlijdende Russische staatskas had er dus geen enkel voordeel bij, en daar was het nu juist om te doen. Alleen het bedrijf van Setsjin is er beter van geworden.

Panama Papers

Aleksej Oeljoekajev (60) is de hoogste Russische functionaris die wegens corruptie is aangeklaagd sinds president Vladimir Poetin zestien jaar geleden aan de macht kwam. Hij bekleedde zijn ministersfunctie sinds 2013. Daarvoor was hij onder meer de tweede man binnen de Russische centrale bank en onderminister van financiën. Hij stamt uit het team van hervormers dat begin jaren negentig onder de toenmalige premier Jegor Gajdar de economische hervormingen in gang zette die Rusland moesten omvormen tot een markteconomie. Tot dit jaar kon Oeljoekajev buigen op een onberispelijke reputatie. Een smet op het blazoen kwam dit jaar met de publicatie van de Panama Papers, waarin de naam van zijn zoon werd ontdekt. Dmitri Oeljoekajev bleek ¿ met 21 jaar ¿ directeur van een bedrijf dat stond geregistreerd op de Britse Maagdeneilanden, toen zijn vader vice-president was van de centrale bank.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden