Oplossing conflict Syrië lijkt steeds verder weg

Syriërs in de stad Douma lopen op het puin na een bombardement van Assads luchtmacht, vorige week. Douma, net buiten Damascus, is in handen van rebellen.Beeld afp

De noodzaak om een diplomatieke oplossing te zoeken voor de oorlog in Syrië was nog nooit zo groot. Maar de internationale samenwerking die nodig is voor zo'n oplossing - met name tussen Rusland en het Westen - lijkt verder weg dan ooit. Sterker: de militarisering en internationalisering van het conflict nemen alleen maar toe.

Gisteren kondigde de Franse president Hollande aan dat Frankrijk vanaf vandaag verkenningsvluchten uit gaat voeren boven Syrië, om te helpen in de strijd tegen Islamitische Staat. De verkenningen zullen mogelijk uitmonden in bombardementen, iets wat de Fransen tot nu toe overlieten aan de Amerikanen en enkele Arabische bondgenoten. Het is nodig, aldus Hollande, omdat IS aanslagen in Frankrijk plant.

Ook de Britse premier Cameron overweegt mee te doen met de luchtaanvallen boven Syrië, als hij althans voldoende steun krijgt van het parlement. Twee jaar geleden leed Cameron een smadelijke nederlaag in het Lagerhuis toen hij de Amerikanen wilde helpen bij een aanval op Syrië - met destijds niet IS maar het Syrische regime van president Assad als doelwit.

Het parlement verbood hem Syrië militair aan te pakken vanwege het ontbreken van een volkenrechtelijk mandaat. Inmiddels denkt Cameron de Britten te kunnen overtuigen dat ingrijpen tegen IS wél legaal is. Gisteren maakte Londen bekend dat het eind vorige maand al een drone heeft ingezet boven Syrië om twee Britse leden van IS uit te schakelen. Omdat er een 'direct nationaal belang' in het geding was, zou dat noodzakelijk en wettelijk in de haak zijn, aldus Cameron.

Bemoeienis van Moskou
Maar dat ook Moskou zich nadrukkelijker in het Syrische conflict mengt, is volgens westerse landen nou juist weer niet de bedoeling. De afgelopen dagen lekte via verschillende Amerikaanse media uit dat de Russen hun militaire aanwezigheid in Syrië hebben opgeschroefd, onder meer door een containerdorp naar de noordwestelijke stad Latakia over te brengen. De mobiele behuizing op het vliegveld van Latakia zou potentieel onderdak kunnen bieden aan duizend Russen. Daarnaast heeft Moskou een mobiel luchtverkeerscontrolesysteem naar het vliegveld gebracht.

De Amerikaanse minister van buitenlandse zaken John Kerry sprak zaterdag zijn zorg uit in een gesprek met zijn Russische ambtgenoot Sergei Lavrov. De acties van Moskou "kunnen het conflict escaleren, extra onschuldige levens eisen, de vluchtelingenstroom vergroten en het risico met zich meebrengen van een confrontatie met de anti-IS-coalitie in Syrië , aldus Kerry's ministerie. De VS vroegen gisteren zelfs aan Griekenland om Moskou geen toestemming te geven om de komende weken via het Griekse luchtruim naar Syrië te vliegen.

Interventie
Het Westen vreest dat Moskou zo aan het begin staat van intensieve militaire aanwezigheid in Syrië. Dat de Russische president Poetin vrijdag zei dat spreken over een Russische interventie 'voorbarig' is, en dat de Russen zeggen dat ze net als de westerse landen het terrorisme willen bestrijden, maakt op vooral de Amerikanen weinig indruk.

Washington vreest dat de Russen IS misschien best willen bestrijden, maar dat ze vooral uit zijn op het in het zadel houden van de hen gunstig gezinde Syrische president Assad, die naar schatting nog maar een vijfde van het Syrische grondgebied controleert. De Russische versterkingen wijzen daarop: Latakia ligt in de Syrische regio die als bolwerk van Assad en zijn clan wordt gezien, en die als laatste uitwijkmogelijkheid geldt mocht Assad hoofdstad Damascus niet in handen kunnen houden. Juist in de buurt van Latakia rukken rebellen de afgelopen weken op.

Bevolking op drift
Zo blijft de hamvraag - wat moet er met Assad gebeuren? - levensgroot in de weg staan bij het zoeken naar internationale eendracht in Syrië. De Amerikanen zien voor de president geen toekomst na wat hij zijn volk heeft aangedaan, en willen dat hij opstapt om de weg vrij te maken voor een transitieregering. De Russen willen niet spreken over een gedwongen vertrek van Assad, en niets wijst er gezien de ontwikkelingen van de laatste dagen op dat zij dat standpunt willen verlaten.

Intussen valt Syrië steeds meer uit elkaar in niet meer te lijmen stukken, houdt het geweld niet op, en blijft de bevolking op drift.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden