Update

Opkomst stuk hoger dan in 2014

De eerste kiezers brengen op NS-station Castricum hun stem uit voor de Europese Parlementsverkiezingen. Het stembureau is om middernacht open gegaan. Beeld ANP

De opkomst bij de Europese verkiezingen is een stuk hoger uitgevallen dan vijf jaar geleden. Volgens een peiling van onderzoeksbureau Ipsos in opdracht van de NOS is 41,2 procent van de kiesgerechtigden naar de stembus gegaan om 26 Nederlandse afgevaardigden voor het Europees Parlement te kiezen. 

In 2014 was dat 37,3 procent.Tot nu toe lijkt de opkomst bij de verkiezingen voor het Europees Parlement lijkt iets hoger dan bij de vorige stembusgang, vijf jaar geleden. Om 19.30 uur had 34 procent van de stemgerechtigden zijn stem uitgebracht, zo meldt de NOS op basis van onderzoeksbureau Ipsos.

Problemen in Groot-Brittannië

Veel EU-burgers die vandaag wilden stemmen in Groot-Brittannië, zeggen dat ze zijn geweigerd bij stembureaus. Een aantal van hen deed op Twitter hun beklag over de problemen. Zij vertellen hoe ze bij stembureaus ontdekten dat hun namen waren doorgestreept op lijsten van stemgerechtigden. Dat zou komen doordat het benodigde papierwerk niet tijdig was verwerkt.

Het was eigenlijk helemaal niet de bedoeling dat Groot-Brittannië nog mee zou doen aan de Europese verkiezingen, omdat het land al op 29 maart de EU had moeten verlaten. Boze kiezers gebruiken de hashtag #DeniedMyVote. De campagne the3million, die opkomt voor EU-burgers in het land, zegt honderden klachten te hebben ontvangen. De actiegroep spreekt over een “ramp voor de democratie” en wil dat een onderzoek wordt ingesteld.

400 miljoen kiezers 

In totaal mogen de komende dagen meer dan 400 miljoen kiezers uit de 28 EU-landen hun stem uitbrengen. De inwoners van 21 lidstaten stemmen pas zondag. Alleen in Groot-Brittannië gaan vandaag eveneens mensen naar de stembus. De stembureaus in Nederland sluiten vanavond om 21.00 uur. De officiële uitslagen mogen pas naar buiten worden gebracht nadat zondagavond om 23.00 uur de laatste stembureaus in Italië zijn dichtgegaan.

Het is tijdens de avondspits rustig bij de stembureaus op de centrale stations van Utrecht en Rotterdam. Af en toe komt iemand stemmen, maar er staan geen rijen. Op Den Haag CS staan twee rijen kiezers van enkele tientallen meters lang. ‘’Na de ochtendspits nam de drukte af en tijdens de daluren was er een rustige aanloop. In Rotterdam begint nu wel een avondspits te komen, maar daar zal geen wachtrij van tien minuten gaan ontstaan’', zegt de NS.

Op in totaal 63 stations zijn stembureaus. Het stembureau op het station in Castricum ging als eerste open, om middernacht.

Stemwijzer vandaag nog veel gebruikt 

Honderdduizenden Nederlanders hebben donderdag, op de dag van de Europese verkiezingen, een van de stemhulpen gebruikt. De StemWijzer is sinds middernacht 350.000 keer ingevuld, MijnStem 248.000 keer en het Kieskompas meer dan 50.000 keer.

De StemWijzer voor het Europees Parlement, gemaakt door het instituut ProDemos, is in totaal al ongeveer 1,5 miljoen keer gebruikt. Bij de vorige Europese verkiezingen gaven ruim 950.000 mensen antwoord op de stellingen. MijnStem staat op 720.000 bezoekers, het Kieskompas is sinds zijn lancering 200.000 keer ingevuld.

Het Kieskompas is niet alleen in Nederland beschikbaar. Er zijn ook stellingenlijsten voor Duitsland, Frankrijk, Zweden en Italië. Die vier kompassen zijn samen 1,2 miljoen keer ingevuld, vooral in Zweden en Frankrijk. De vier landen stemmen zondag voor het Europees Parlement.

‘Slapen doe ik in de auto’

Frans Timmermans, lijsttrekker van de PvdA bij de Europese verkiezingen, bracht zijn stem vanmorgen uit op zijn oude school, het Bernardinuscollege in Heerlen. Timmermans, een van de zogenoemde Spitzenkandidaten, wil voorzitter van de Europese Commissie worden. Daarvoor zouden de sociaaldemocraten de grootste fractie in het Europees Parlement moeten worden.

“Dit is voor het eerst dat ik op mezelf stem. Ik wil president van de Europese Commisie worden en heb geen plan B”, zei hij voor hij zijn stem uitbracht. “Als voorzitter wil ik vooral de klimaatcrisis op de agenda zetten en grote bedrijven belasting laten betalen.” Timmermans verwacht dat de verkiezingen een nek-aan-nekrace tussen conservatieven en sociaaldemocraten worden. Nadat hij had gestemd, vertrok hij direct naar Spanje waar hij campagne gaat voeren. Vrijdag doet hij dat in Italië, zaterdag in Oostenrijk. “Slapen doe ik in de auto”, aldus Timmermans.

Britse EP-verkiezingen

Ook in het Verenigd Koninkrijk wordt vandaag gestemd. Het was eigenlijk helemaal niet de bedoeling dat de Britten nog zouden meedoen aan de Europese verkiezingen. De oorspronkelijke brexitdeadline was 29 maart, ruim voor de stembusgang. Het Britse parlement kon zich echter niet vinden in de deal van May met de Europese Unie.

De onvrede over de patstelling rond de brexit zal hoogstwaarschijnlijk een grote rol gaan spelen bij de Britse kiezer. Peilingen voorspellen dat brexiteer Nigel Farage en zijn Brexit Party met grote meerderheid gaat winnen en dat de Conservatieve Partij van premier Theresa May wordt afgestraft.

De bijna 47 miljoen stemgerechtigde Britten sturen in totaal 73 Europarlementariërs naar Brussel, maar het is dus de vraag of zij daar lang blijven zitten. Hun land moet uiterlijk op 31 oktober de EU verlaten, tenzij opnieuw uitstel wordt gevraagd en verleend.

Debat

De talkshow Pauw heeft woensdagavond iets meer dan anderhalf miljoen kijkers getrokken. In het programma debatteerden FVD-voorman Thierry Baudet en VVD-leider Mark Rutte met elkaar. De uitzending belandde op plek 2 van de dagelijkse kijkcijferlijst. Het programma ‘Nederland Kiest: De Stemming’ (NPO 1), over de verkiezingen, haalde ruim een miljoen kijkers (plek 3). In dit programma debatteerden onder meer lijsttrekkers van Nederlandse partijen met elkaar, en bewees dat er wel degelijk iets te kiezen valt bij deze Europese verkiezingen.

Lees ook:

Wat voor type Europeaan bent u? Doe de test

Wat voor type Europeaan bent u? Vanaf vandaag heeft Trouw daar de ultieme test voor. Onderzoeker André Krouwel legt uit hoe het werkt en wat je er aan hebt. Doe hier nog snel de test voor u gaat stemmen.

EU-correspondent Christoph Schmidt: Over de Europese Unie wordt een hoop nonsens verkondigd

Bij de vorige verkiezingen, in 2014, stemde slechts één op de drie Nederlanders. Trouws EU-correspondent Christoph Schmidt hoopt dat hij met zijn stukken twijfelaars over de streep kan trekken om deze keer tóch te gaan. “Wat er in Brussel gebeurt, raakt ons allemaal.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden