Ophef rond artikelen pillenindustrie

LONDEN - In het grote onderzoek van het Britse Lagerhuis naar de invloed van de geneesmiddelenindustrie is een spectaculaire beschuldiging geuit. Volgens een hoogleraar ontvangen gerenommeerde collega's veel geld door hun naam te verbinden aan een wetenschappelijk artikel dat in werkelijkheid is geschreven door iemand van de industrie.

Niet minder dan de helft van de artikelen in prestigieuze tijdschriften als The Lancet en The British Medical Journal komt op deze manier tot stand, vertelde professor David Healy van de universiteit van Wales deze week tijdens een hoorzitting. Wetenschappers zetten hun naam boven stukken zonder dat zij ook maar een blik hebben geworpen op de onderzoeksresultaten waarop de artikelen zijn gebaseerd.

De voordelen voor de industrie zijn duidelijk: haar producenten krijgen een goedkeurend stempel van een grote naam in het wetenschappelijke veld. Volgens Healy heeft deze methode in de praktijk een veel gunstiger invloed op het voorschrijfgedrag van artsen dan de gratis reisjes naar zonnige oorden waar de farmaceuten ook bekend om staan. ,,Wij worden beinvloed door die artikelen.''

Minder aantrekkelijk echter is deze gang van zaken voor de patiënt. Vooral omdat, aldus Healy, de echte schrijvers van de artikelen nogal eens de neiging hebben bij-effecten weg te poetsen. Dat gebeurt met het gebruik van wat hij 'eufemismen' noemt. Zelfmoordneigingen worden 'misselijkheid' of 'emotionele labiliteit' genoemd, agressief gedrag van kinderen dat grenst aan het moorddadige wordt afgedaan als 'vijandig'.

Eén keer kreeg Healy zelf ook zo'n kant-en-klaar artikel voorgelegd, maar hij weigerde zijn medewerking. Exact dezelfde tekst vond hij later in een tijdschrift terug onder de naam van een specialist uit Wenen, die kennelijk minder scrupules had.

In de ogen van de overkoepelende organisatie van Britse medicijnenfabrikanten is er helemaal niets mis met het gebruik van ghostwriters, zolang de artsen in kwestie het artikel goed hebben gelezen en goedgekeurd. En de British Medical Journal beklemtoonde dat het al zijn auteurs ervoor laat tekenen dat zij de volle verantwoording nemen voor de studie. Verder wordt steeds de naam van iedere betrokken wetenschapper gepubliceerd, met vermelding van hun bijdrage aan het onderzoek. The Lancet sprak van ,,een wilde overdrijving''.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden