Ophef over status ’shariarechtbanken’ in Nederland

(\N) Beeld
(\N)

Moeten uitspraken van de Nederlandse ’shariarechtbanken’ worden gezien als ’onschuldig advieswerk’? Of zijn het ’gevaarlijke vonnissen’? Minister Hirsch Ballin start een onderzoek.

Er zijn in Nederland geen shariarechtbanken, stellen deskundigen. Er zijn wel imams die, als een islamitische versie van ’de Rijdende Rechter’, aan mediation doen of advies geven, zeggen zij.

Anderen noemen deze arbitragevormen minder onschuldig. Arabist Hans Jansen waarschuwt dat bij orthodoxe imams de vrouwenrechten in het geding zijn, het toestaan van polygamie dreigt en jonge meiden worden uitgehuwd.

In shariarechtbanken beslechten imams geschillen. Vaak gaan die over huwelijk en echtscheiding, zaken uit de familierechterlijke sfeer. Volgens de Nederlandse wet lenen die onderwerpen zich juist niet voor arbitrage of een geschillencommissie.

Minister Hirsch Ballin (justitie) wil nu de status van de adviezen onderzoeken. Gaat het bij de Nederlandse variant op de shariarechtbanken om echt dwingende uitspraken, of is het advies van imams vrijblijvend? „Er kan geen sprake zijn van een parallelle rechtstructuur die de werking van de Nederlandse rechtsorde ondermijnt”, stelde de minister.

Volgens Martin van Bruinessen (hoogleraar Islam in de Moderne Wereld, Universiteit van Utrecht) en Maurits Berger (hoogleraar islam aan de Universiteit van Leiden) is de ophef overdreven. Berger wijst erop dat er ook katholieke en joodse rechtbanken bestaan. Je mag geen onderscheid maken, dan moet je shariarechtbanken ook toestaan, zegt hij. „Allereerst is het dus principieel fout moslims een basisrecht te ontnemen.

„En verder is er niets onrustbarends aan”, zegt Ruud Peters, bijzonder hoogleraar islamitisch recht aan de Universiteit van Amsterdam, „als iemand met gezag in het islamitische recht wordt geraadpleegd. Dit is precies zoals vroeger de pastoor overal advies over gaf.”

Peters wil het niet bagatelliseren, zegt hij. „Er zijn heel conservatieve imams die mannen meer rechten toedichten, en vrouwen als ondergeschikten zien. Dat botst met onze ideeën. Maar die gedachten leven ook in de zwarte kousen-gemeenschap. Mensen hebben in principe de vrijheid het advies van een imam, pastoor of dominee wel of niet serieus te nemen. Zoiets is geen reden groot alarm te slaan. Pas als de strafwet wordt overtreden, als vrouwen hun huis niet uit mogen of als er sprake is van huiselijk geweld, dan moeten de autoriteiten ingrijpen.”

Dat noemt Jansen „geleuter van multiculti professoren uit de linkse kerk. Ik bid tot God dat we het hier niet normaal gaan vinden dat meisjes van 10 jaar worden uitgehuwd aan mannen van 50”, aldus Jansen die stelt dat je shariarechtbanken niet mag vergelijken met adviezen in de katholieke kerk. „De pastoor krijgt niet regelmatig een Mohammed B. op bezoek. Of mensen die nu nog steeds overal ter wereld met de knuppel in de hand Gods woord willen verkondigen.”

„Allemaal indianenverhalen”, zegt Berger. „Als Jansen er voorbeelden van kent, moet hij meteen naar de politie stappen.”

„Door groepsdruk en familie-eer wordt er bij misstanden jammer genoeg niet zo snel aangifte bij de politie gedaan”, reageert Jansen. Hij vindt daarom dat de overheid extra alert moet zijn op islamitische huwelijken en polygamie, omdat meisjes en vrouwen vaak geen keuzevrijheid hebben.

Een ander probleem is dat het Openbaar Ministerie bepaalde zaken niet registreert. „De Nederlandse wet erkent een islamitisch huwelijk niet, en ook geen huwelijken van 15-jarigen. Dus als we met zo’n geval te maken krijgen, dan wordt de aanklacht tegen de volwassen man: aanranding of verkrachting”, aldus een woordvoerder van het Parket Generaal. „Zo krijg je dus nooit een goed beeld van de omvang van de problematiek”, klaagt Jansen.

Deze man, deelnemer aan een eerdere demonstratie, uit zijn ongenoegen over de ¿islamisering van Europa¿. (FOTO HERMAN WOUTERS, HH) Beeld Herman Wouters/Hollandse Hoogte
Deze man, deelnemer aan een eerdere demonstratie, uit zijn ongenoegen over de ¿islamisering van Europa¿. (FOTO HERMAN WOUTERS, HH)Beeld Herman Wouters/Hollandse Hoogte
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden