Ophef over dagboek ex-topspion

(EPA)

In de Franse politiek groeit de onrust na de publicatie van geheime notities van een ex-chef geheime dienst. Die staan vol details over het privéleven van politici, ook dat van president Sarkozy.

Overspel, stapeltjes zwart geld, sekstoerisme in Marokko – wie afgaat op de aantekeningen van de ex-topman van de Franse geheime dienst Yves Bertrand vraagt zich onwillekeurig af of Franse politici nog wel tijd overhebben voor het landsbestuur.

Bertrand was van 1992 tot 2003 baas van inlichtingendienst Renseignes Generaux. In dagboekjes tekende hij behalve zijn afspraken met de tandarts en verwarmingsinstallateur jarenlang op wat hem ter ore kwam over politieke kopstukken.

Dat was nogal wat. Zo noteerde hij in juli 2002 over de huidige president: ’Sarko 150.000 euro cash in zijn bureau’. En een paar maanden later: ’Sarkozy laat een villa bouwen in Sartrouville; alle bedrijven worden zwart betaald’. ’Reisje naar Marakesh’, schreef hij over de socialistische afgevaardigde Arnaud Montebourg.

Begin dit jaar nam de Franse justitie de aantekeningen in beslag tijdens een huiszoeking die zij bij Bertrand verrichtte in het kader van een corruptieschandaal (de zogeheten Clearstream-affaire.) Onlangs lekten er fragmenten uit naar het Franse weekblad Le Point. Dat veroorzaakte de afgelopen dagen grote opschudding in de Franse politieke wereld.

Sarkozy zal Bertrand voor het gerecht slepen wegens smaad en inbreuk op de privésfeer, zei hij donderdag. De socialistische oud-premier Lionel Jospin, die al sprak van een ’staatsschandaal’, aarzelt nog. Andere (oud) politici onder wie Montebourg zullen het voorbeeld van Sarkozy volgen.

Directe politieke consequenties zal de affaire waarschijnlijk niet hebben, maar ongetwijfeld zullen veel Fransen zich bevestigd zien in hun beeld van de Franse politiek als broeinest van gekonkel en intriges.

Toch is de grote vraag eigenlijk niet eens of Bertrands krabbels op waarheid berusten. Die luidt eerder: waarom schreef hij het allemaal met zoveel gretigheid op? Ofwel: waren het slechts de observaties van een roddelbeluste en bij vlagen paranoïde spion, of is er meer aan de hand? Sommigen denken dat Bertrand een schaakstuk was in een strategie om bepaalde politici te ondermijnen.

Als dat waar is, wie zat er achter die strategie? Jospin, die zich tijdens de verkiezingsstrijd tegen Jacques Chirac in 2001 plotseling geconfronteerd zag met zijn trotskistische verleden, wijst zonder omhaal naar de oud-president en diens vertrouweling, oud-premier en oud-hoofd van het Elysée, Dominique de Villepin.

Zo wees Jospin op het „buitengewoon grote aantal” ontmoetingen tussen Bertrand en Villepin in de periode 2001-2002. Voor Jospin is het simpel: „of Bertrand handelde alleen en had ontslagen moeten worden, of hij werd aangestuurd.” Daarmee voedt Jospin al langer circulerende geruchten over het bestaan van een cabinet noir in het Elysée tijdens het presidentschap van Chirac.

Dit groepje zou tot taak hebben gehad affaires die de oud-president bedreigden in de doofpot te stoppen, maar ook om schadelijke informatie over politieke rivalen te verzamelen. Jospin en Sarkozy waren dergelijke rivalen. Ook de afgevaardigde socialist Montebourg maakte zich in 2001 sterk voor rechtsvervolging van Chirac wegens corruptie.

De Villepin heeft het bestaan van een cabinet noir altijd met klem ontkend. Als verklaring voor de frequentie waarmee hij Bertrand tussen 2001 en 2002 ontmoette, voerde hij afgelopen week de terroristische dreiging in de nasleep van aan.

Yves Bertrand benadrukt ondertussen het ’persoonlijke karakter’ van zijn notities, die niet voor publicatie bestemd waren. „Chirac naar Canada voor een facelift” noteerde hij ergens, een aanwijzing dat hij niet alleen de politieke rivalen van zijn baas, maar ook zijn baas zelf in de gaten hield. Ook Bertrand voelt zich ’slachtoffer’ en overweegt op zijn beurt Justitie aan te klagen voor het openbaren van zijn notities.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden