Ophef na schrappen Joodse tentoonstelling door Unesco

De Palestijnse president Mahmoud Abbas in het Unesco hoofdkantoor in Parijs. Beeld epa
De Palestijnse president Mahmoud Abbas in het Unesco hoofdkantoor in Parijs.Beeld epa

De uitnodigingen waren al verzonden, de zalen ingericht. Maar op het laatste nippertje ziet Unesco er toch van af. De opening van de tentoonstelling over 3500 jaar Jodendom in Israël, vandaag in Parijs, gaat niet door. De reden: volgens Arabische landen kan de expositie het vredesproces ernstig schaden.

Het uitstel is een overwinning voor 22 Arabische landen die bij Unesco zijn aangesloten. Ze stuurden vorige week een 'diep bezorgde' brief aan de culturele organisatie. Daarin schrijven ze dat de expositie over Joodse wortels in het Heilige Land, gesponsord door Israël, Canada en Montenegro, een 'zeer politiek' karakter heeft. Ze vermoeden een verkapte poging van Israël om zijn bijbels-zionistische aanspraak op de bezette Westelijke Jordaanoever te promoten. En dat zou de positie van de Palestijnen in het vredesoverleg verzwakken.

Unesco bleek gevoelig voor dit politieke argument, en ook voor een tweede bezwaar dat de Arabische landen aanvoerden. De organisatie zou haar 'neutraliteit en objectiviteit' verliezen als ze ruimte bood aan de eenzijdig Joodse expositie, getiteld 'Volk, boek en land - de 3500 jaar oude relatie tussen het Joodse volk en het heilige land'. En dus trok Unesco tot nader order de stekker eruit.

Politiek gemotiveerd
Het besluit valt bijzonder slecht aan Israëlische zijde. Een 'grote schande', zegt rabbijn Marvin Hier van het Simon Wiesenthal Centrum, dat aan de expositie meewerkte. "De Arabieren willen niet dat de rest van de wereld te horen krijgt dat de Joden een 3500 jaar oude relatie met het heilige land hebben." Pure censuur, vindt Hier. Volgens hem is niet de expositie, maar de annulering politiek gemotiveerd.

Ook de Israëlische premier Benjamin Netanjahoe is verontwaardigd, vooral over de argumentatie. Het vredesoverleg zou volgens hem helemaal niet onder de expositie lijden. Want: "De onderhandelingen zijn gebaseerd op feiten, op de waarheid, en die is nooit schadelijk".

De Verenigde Staten zien dat anders. Zij weigerden de tentoonstelling te financieren, juist vanwege de gevoeligheid en de timing. Toch vindt ook de Amerikaanse ambassadeur bij de VN de annulering 'een verkeerd besluit dat moet worden teruggedraaid'.

Stemrecht
Het probleem is alleen dat Israël en de VS binnen Unesco weinig meer te vertellen hebben. Beide landen zijn hun stemrecht kwijtgeraakt omdat ze al drie jaar geen contributie meer betalen, vanaf het moment dat Palestina in 2011 volwaardig lid werd van de organisatie. De stem van de Arabische landen klinkt nu dus relatief luider, en dat hoor je.

En hoe moet het nu verder met de expositie? Unesco gaat de komende tijd kijken naar enkele omstreden onderdelen die anders zouden moeten. Daarna komt het openingsfeestje er mogelijk alsnog.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden