Opgesloten met je moeder in een Pakistaanse gevangenis

ISLAMABAD - Saima Ahmed van vijf duikt ineen onder een stinkende wollen deken om zich te beschermen tegen de winterkou. Ze vraagt zich af of ze de Adiala-gevangenis ooit zal verlaten. “Ik ga 's avonds slapen en denk: wat als ik hier mijn hele leven moet blijven? En dan huil ik”, zegt ze verlegen.

KATHY GANNON (AP)

Saima zit, net als honderden andere Pakistaanse kinderen, in de gevangenis met haar moeder, Nazreen, die wordt verdacht van diefstal. Nazreen wacht nog op haar proces; haar hangt vier jaar gevangenisstraf boven het hoofd.

In de kale, bekrompen cel zonder meubilair zitten meer kinderen dan vrouwen: 13 tegen 11. Onteerd en berooid, nemen gedetineerde Pakistaanse vrouwen meestal hun kinderen mee naar de gevangenis, omdat er geen alternatief is, vertelt Hina Jilani van de onafhankelijke Commissie voor mensenrechten in Pakistan. Haar organisatie schat dat er zo'n 300 kinderen met hun moeders in de cel zitten.

Kindertehuizen zijn schaars en als de kinderen gewoon achter worden gelaten, is de kans groot dat ze in de veelvuldig voortkomende kinderarbeid belanden. “Als ze niet met hun moeder meekomen, zouden ze als bedelaars op straat kunnen belanden of verkocht worden”, zegt Jilani.

De vaders zitten vaak ook achter tralies of hebben hun gezin in de steek gelaten. Volgens Jilani zijn veel van de opgesloten moeders aangegeven door hun eigen echtgenoten. Die willen dan opnieuw trouwen, of ze moeten het land uit en willen niet dat hun vrouwen vrij rondlopen als ze weg zijn.

Volgens de wet moeten kinderen na hun zevende bij hun moeder uit de cel worden gehaald, maar de wet laat in het midden wat er dan met ze moet gebeuren. Het komt er dan ook zelden van dat de kinderen worden weggehaald. Hina Jilani kent een geval van een elfjarige jongen in de stad Multan die sinds zijn geboorte achter tralies zit. “Ze krijgen niet goed te eten en de kinderen zijn sociaal volkomen geïsoleerd. De meesten hebben geen idee van wat zich buiten de muren afspeelt.”

De kinderen krijgen evenmin scholing en in veel gevallen ontbreekt medische zorg. Saima, die al twee maanden vast zit, heeft net als veel andere kinderen in de cel een loopneus en ze hoest.

Geen leven

In veel landen mogen vrouwelijke gedetineerden hun kinderen bij zich houden. Maar de problemen van deze jongeren worden in arme landen als Pakistan zeer acuut. “Stel je hun leven voor”, zegt Iftikar Hussein, een psycholoog van de Allama Iqbal-universiteit in Islamabad: “De bewakers zijn nooit erg aardig. De vrouwen, hun moeders, zijn ongelukkig en huilen aan een stuk door. Het is allemaal erg traumatisch voor kinderen.”

Saima's enige speeltje is een oude versleten pop. Ze moet vechten om te verhinderen dat de andere kinderen haar kleine, stoffige hoekje naast een drie meter hoge gevangenismuur overnemen.

Kamran Rizvi, de voorzitter van een door de regering in het leven geroepen mensenrechtencommissie, zegt dat de regering een einde wil maken aan het opsluiten van kinderen. Hij is er helemaal tegen dat moeders hun kinderen mee de gevangenis in nemen. “Maar waar moeten we ze laten? Er zou een apart instituut voor moeten zijn. Gevangenissen hebben een zeer negatief psychologisch effect.”

Als het aan Rizvi ligt wordt het hele Pakistaanse gevangeniswezen gereorganiseerd. De gevangenissen zijn overbevolkt, worden slecht onderhouden en zitten vol mensen die wachten op hun rechtszaak, zegt hij.

De regering van premier Benazir Bhutto werkt aan een nieuwe wet voor alle kinderen onder de twaalf die in de gevangenis zitten, ook voor de ongeveer 1 700 kinderen die zijn opgesloten omdat ze zelf worden verdacht van misdaden, die variëren van landloperij tot moord. Volgens Rizvi moet de wet voorzien in een minimum standaard aan zorg. In zijn aanbevelingen noemt hij speciale huisvesting voor moeders met kinderen in de buurt van de vrouwenafdeling, verplichte scholing en een arts.

Het blijft afwachten of er echt enige verbetering komt. De regering praat vaak over een oplossing voor dit soort problemen, maar komt zelden met geld over de brug. “Ons probleem is dat we de regering onder druk moeten zetten om geld te geven”, zegt Hina Jilani. “Er komt langzaam beweging in. Dat is al iets.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden