Opgejaagd in de sneeuw

Essential Killing
Regie: Jerzy Skolimowski. Met Vincent Gallo en Emmanuelle Seigner. Te zien in Amsterdam en Den Haag.

'Essential Killing' was vorig jaar een van de hoogtepunten van het Filmfestival van Venetië, door juryvoorzitter Quentin Tarantino bekroond met de grote juryprijs en de prijs voor de beste acteur. Dubbel feest dus voor dit verbluffende staaltje 'back to basics'-cinema van de Poolse veteraan Jerzy Skolimowski (73) en zijn Amerikaanse hoofdrolspeler Vincent Gallo (50).

Skolimowski zag in de buurt van zijn huis, ergens in de bossen in Polen, op een dag Amerikaanse militaire vliegtuigen landen, en die mysterieuze gebeurtenis (een geheime CIA-operatie?) leidde tot een dramatische fantasie die uitmondde in het wonderschone 'Essential Killing'.

Een Afghaanse man wordt door het Amerikaanse leger gevangengenomen maar weet onderweg te ontsnappen, waarna hij moet zien te overleven in een verlaten winterland ergens in Oost-Europa.

De man heet Mohammed en heeft een baard. Of hij een terrorist is, een talibanstrijder, is ongewis. Skolimowski speelt met die aanname. De distributeur van de film speelt er ook mee door 'Essential Killing' in de aanloop naar de tiende verjaardag van '11 september' in de bioscoop te brengen.

Wat we zien is een overlevingstocht door sneeuw en ijs. De man, opgejaagd als een wild dier, begint zelf ook meer en meer dierlijke instincten te vertonen. Hij spreekt tijdens het hele helse avontuur geen woord, waardoor de ban ook geen moment wordt gebroken.

Het is een krachtpatserrol van Vincent Gallo, een geweldige fysieke acteur die hier met lange haren en een van pijn vertrokken gelaat, even goed door kan gaan voor Jezus Christus.

Skolimowski maakt in het maagdelijk witte sneeuwlandschap gebruik van de hypnose van cinema. Hij richt zich op kernvragen over mens en machine, jager en opgejaagde, en doden uit lijfsbehoud. Ondertussen doet hij onderzoek naar de grenzen van menselijk verzet, en peilt hij de empathische vermogens van de toeschouwer.

Twintig jaar was Skolimowski afwezig, om zich onder meer te wijden aan het schilderen, en af en toe een acteursrolletje aan te nemen. Hij veroverde Berlijn al in de jaren zestig ('The departure'), Cannes in de jaren zeventig ('The shout') en Venetië in de jaren tachtig ('The Lightship'), en nu is hij terug met een nieuw meesterwerk.

In een bijrolletje treffen we Emmanuelle Seigner, echtgenote van Roman Polanski, zijn Poolse vriend en generatiegenoot die deze week een goede ontvangst kreeg in Venetië met zijn nieuwste film 'Carnage'. Hebben we tegenwoordig weer twee Poolse maestro's om op te letten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden