Operatierobot rukt te snel op, vinden Leidse onderzoekers

Geen wetenschappelijk bewijs voor meerwaarde van dure techniek

De operatierobot is gezien de kosten onverantwoord snel geïntroduceerd in Nederland. De robot, die hier in 2000 zijn primeur beleefde, heeft nog steeds zijn meerwaarde niet bewezen.

Dat schrijven onderzoekers van het Leids Universitair Medisch Centrum over robotchirugie in het Nederlands tijdschrift voor geneeskunde (Ntvg). Nu beschikken zeventien Nederlandse ziekenhuizen over zo'n robot, het Maasstad ziekenhuis in Rotterdam heeft er zelfs twee.

Eerder al lieten zorgverzekeraars als CZ zich negatief uit over de robot en uitte ook het College voor Zorgverzekeringen (CVZ) twijfels.

De Leidse medisch specialisten hebben in hun artikel kritiek op de artsen en ziekenhuizen die de afgelopen jaren robotchirurgie propageerden. Zij hebben in dertien jaar tijd geen deugdelijk wetenschappelijk bewijs aangedragen voor de meerwaarde van deze kostbare nieuwe techniek, waarmee naar schatting jaarlijks zo'n 18 miljoen euro is gemoeid.

In Nederland wordt de robot vooral gebruikt bij prostaatoperaties (70 procent), maar ook gynaecologen en hartchirurgen zitten steeds meer achter het apparaat. De auteurs zetten vraagtekens bij deze gang van zaken. Nieuwe technologieën moeten een antwoord zijn op medische problemen. Bij de operatierobot lijkt het andersom: eerst was er het peperdure apparaat, vervolgens werden er toepassingen bij gezocht.

De opmars is bovendien onstuitbaar. De robot, in de jaren tachtig ontwikkeld voor het Amerikaanse leger om operaties op het slagveld te kunnen uitvoeren, staat aan de vooravond van een brede doorbraak.

Bij de Inspectie voor de Gezondheidszorg zijn de afgelopen jaren enkele 'calamiteitenmeldingen' binnengekomen over de robot. Over de aard en inhoud wil de inspectie niks zeggen. In 2009 constateerde de inspectie al dat ziekenhuizen te lichtvaardig dachten over de robots, maar die kritiek betrof niet zozeer het medische resultaat.

Technici hadden onvoldoende kennis of waren onvoldoende opgeleid om de robots te onderhouden of te reinigen, vond de IGZ.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden