Opera2Day

opera

Mariken in de tuin der lusten ***

Durf en moed zijn kernbegrippen voor het gezelschap Opera2Day. Na inventieve producties die behoorlijk wat opzien baarden, komt het nu voor de eerste keer met een compleet nieuwe opera. Bravo. Zondag werd 'Mariken in de tuin der lusten' gepresenteerd in de Koninklijke Schouwburg in Den Haag. Een fors werk van ruim tien kwartier in drie akten dat helaas de verwachtingen niet gans inloste.

Laten we beginnen met het sterkste onderdeel, de partituur van Calliope Tsoupaki. Meteen in de dramatische ouverture legt Tsoupaki haar kaarten en kleuren op tafel. Prachtig heen en weer schietende roulades doorspekt met droge slagen op de trom doen precies wat een ouverture moet doen: je oren op scherp zetten. Omdat de opera gebaseerd is op het middeleeuwse mirakelverhaal 'Mariken van Nieumeghen' (1515) mengt Tsoupaki al snel middeleeuwse klanken en instrumenten door haar compositie.

Het werkt erg goed die combinatie hedendaags en oud, en de componiste gaat virtuoos met haar materiaal om. Prachtig zoals de in de ouverture opgevoerde elementen gedurende de opera terugkeren, zodat een echte eenheid ontstaat.

Hoogtepunt in de partituur zijn de gehamerde blokakkoorden waar Mariken in de tweede akte haar 'Doer donconstighe gaet die conste verloren' (Door de onbekwamen gaat de kunst verloren) overheen brult. Maar hier wreekt zich toch ook een beetje dat het hoofdpersonage geen zangeres is, maar een actrice (de sterk spelende Hannah Hoekstra). Er zijn in de operaliteratuur meer voorbeelden van titelpersonages die niet zingen, maar als je Marikens grote lamentatie verwacht, zingt zíj die niet, maar de paus (een opvallende rol van Michael Chance). Mariken (Hoekstra) blijft zo op afstand.

Dubieus, want een stijlbreuk, is ook het opnemen van het wagenspel Mascheroen in de opera. De vierde wand wordt door poppenspeler Joop Keesmaat doorbroken en zo'n twintig minuten draait alles om hem. Keesmaat is goed, en toch werkt het niet in deze context.

Het idee om 'Mariken van Nieumeghen' in deze opera te combineren met het drieluik 'De tuin der lusten' van Jheronimus Bosch (ook een half millennium oud) komt niet helemaal uit de verf. Daarvoor is het decor te nondescript en weinig bizar of kleurrijk. De regie van Serge van Veggel (die samen met Karim Ameur het libretto schreef) is sober, maar meestal doeltreffend. Asko|Schönberg onder leiding van Hernán Schvartzman overtuigt, net als het Tetraktys Ensemble van Kees Boeke en de zangers van Cappella Amsterdam. Maar als geheel overtuigt de (te) lange opera te weinig.

Nog 17 voorstellingen t/m 21 november, www.opera2day.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden