Opera waar? In het hof, het park, de manege

Jaren geleden nodigde een persbericht ons uit om naar het oosten des lands te komen, ik meen de Achterhoek. Daar werd in een voormalige zandafgraverij, of was het misschien een winplaats van natuursteen, een opera in de open lucht gegeven. Een opera van Mozart. Het persbericht gaf hoog op van de fantastische akoestiek die de natuurlijke klankschelp te bieden had voor dit zomeropera-project. Uiteraard sprak het persbericht ook lokkend van de sfeer van de open lucht met zijn zuivere geuren, wegstervend licht en sterrenhemel.

Heerlijk vind ik het optimisme van Nederlanders om iets moois cultureels te scheppen in onze zogeheten zomers. En wat is mooier dan muziektheater, opera. Dan denkt iedereen aan 'la bella Italia' met zijn antieke amfitheaters, zijn renaissance-steden rond een magnifiek stadsplein. Als na een lange hete dag de zon ondergaat, vullen die ruimtes zich voor een fraai spektakel. Verona, Verona, droomt dan menig cultuur bevlogen Nederlander. Kan dat hier niet?

Zo kwam de opera in de zandafgraverij terecht. Ik ben er destijds niet heen geweest, maar ik las dat het mooi en sfeervol was, maar wel erg frisjes. Tja, dat heb je met onze zogeheten zomers.

In Dordrecht kunnen ze ervan mee praten, want daar wordt al vijf achtereenvolgende jaren de droom van Verona gekoesterd tijdens een belcanto-festival. Het oude centrum bezit een voormalig middeleeuws klooster met een riante binnenplaats. Het Hof heet het complex. De akoestiek wordt geroemd, de avondsfeer ook, maar het weer... Enkele malen moest de productie zelfs halsoverkop uitwijken naar schouwburg Kunstmin. Een snoepje van een theater. Waarom doen ze het daar niet altijd, denk je dan.

Komende september wordt het zesde belcanto-feest in Dordt gegeven. Dan gaat op 4, 7, 9 en 12 september 'Il borgomastro di Saerdam' (De burgemeester van Zaandam) van Gaetano Donizetti, een opera over tsaar Peter de Grote die in Zaandam het timmeren leerde. Jawel: op de binnenplaats van Het Hof. 'Als de weergoden ons goed gezind zijn', zegt een medewerkster er bij. 'Een noodplan ligt klaar. We hebben nu een regen-uitwijk naast De Hof: de pas gerestaureerde Augustijnenkerk.' Maar waarom per se buiten en niet meteen in dat aardige Kunstmin? 'De akoestiek op De Hof is zoveel meer waard. En vanwege de ambiance, inderdaad, de sfeer van Verona.'

In navolging van de inmiddels befaamde zomeropera in een reusachtige tent in een Friese weide bij Spanga (dat zich trots tooit met de titel 'het Verona van Weststellingwerf'!), pakken studenten in Utrecht het handiger aan: opera in een park, maar in een gegarandeerd droge circustent.

Morgenavond en nog zes avonden daarna (21, 23, 25, 27, 28 en 30 juni) biedt de stichting Pagliacci de gelijknamige opera van Ruggiero Leoncavallo aan in het Wilhelminapark. Een initiatief van het Utrechtsch Studenten Concert, een symfonie-orkest van Utrechtse studenten. Dat pionierde al eerder met opera in een kerk ('Suor Angelica' en 'Tosca' in de Janskerk).

De overstap naar een circustent past bij het gegeven van 'Pagliacci': een groep rondreizende komedianten geeft voorstellingen in een tenttheater. Een liefdesaffaire doorkruist het spel zodanig dat het verschil met de realiteit wegvalt en het verhaal eindigt met een moord en de beroemde uitroep 'La commedia è finita'.

Het veristische drama wordt gezongen en geacteerd door jonge zangers in een regie van Anneriek Groen, begeleid door het Utrechtse studentenorkest gedirigeerd door Bas Pollard. De eenakter wordt opgevuld met echt circuswerk van acrobaten, mimespelers en trapeze-kunstenaars. Ook slim: opera in een manege! Je moet er voor naar Gelderland, naar het plaatsje Voorst. Daar gaat tussen 9 en 16 augustus onder auspiciën van het 'Summerborn Opera Festival' (toe maar) Rossini's wervelende komedie 'L'occasione fa il Ladro' (De gelegenheid maakt de dief). 'De manege in Voorst is net een landelijk operahuis met een intieme sfeer', zegt festivaldirecteur Bernadette ter Heyne die zelf één van de hoofdrollen zingt.

De bedoeling van haar onderneming: jonge opera-zangers (Nederlandse collega's; het orkest bestaat uit musici van de radio-orkesten) te stimuleren en een breed publiek kennis te laten maken met 'de opera'. De zomer schijnt daar erg geschikt voor te zijn. De alternatieve locatie verhoogt het operaplezier blijkbaar danig. In decors of concertant, zoals vrijdag- en zaterdagavond zelfs op het Haagse Binnenhof waar het Residentie Orkest een Verdi-programma laat klinken met vocale toppers als Nelly Miricioiu. Besloten voorstellingen in het kader van Den Haag 750 jaar. (Het zou me niet verbazen als deze opera-op-het-hof een jaarlijks, openbaar vervolg krijgt.) De weergoden lijken dit feest voor de happy few te gaan zegenen. Ook in het Wilhelminapark Utrecht (kaarten te bestellen op 030/ 2536421) zal men met het warmtefront op komst, niet hoeven bibberen om 'Pagliacci' te genieten.

In de manege in Voorst (kaarten: 055/ 3012121) zal het zeker goed toeven zijn. En wie weet wordt ook in Dordrecht (tel. 078/6314029), de droom van Verona dit jaar waar.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden