Opera op Antarctica

(\N) Beeld
(\N)

De Duitse regisseur Werner Herzog is de grootste avonturier onder de cineasten.

Belinda van de Graaf

De schepper van de absurde spektakelfilms ’Fitzcarraldo’ en ’Aguire, der Zorn Gottes’, beide opgenomen in de Peruaanse jungle, reist in zijn nieuwe bedwelmende documentaire ’Encounters at the End of the world’ naar Antarctica, het einde van de wereld. Zijn gastheer is de National Science Foundation, die met zo’n duizend wetenschappers aanwezig is in het zuidpoolgebied.

Pinguïns, daar gaan we het niet over hebben, die hebben genoeg aandacht gehad, laat Herzog aan het begin van zijn arctische avontuur weten. Hij praat Engels met typisch Duitse tongval, traag, droog en vaak oerkomisch, vergelijkbaar met de manier waarop Frans Bromet vanachter de camera vragen stelt en commentaar levert bij zijn documentaires.

Herzog vindt het ook niet erg om zichzelf tegen te spreken, als hij halverwege toch een pinguïnkolonie bezoekt. Hier toont hij zijn meesterschap door komedie en tragedie heel dicht bij elkaar te laten komen.

Hilarisch zijn zijn pogingen om een zwijgzame pinguïnexpert tot praten te bewegen. Even later springen de tranen je in de ogen, als hij inzoemt op een pinguïn die de weg kwijt is en moederziel alleen door het beeld waggelt, zijn dood tegemoet.

Centraal in zijn verhaal staan echter de mensen die op Antarctica wonen en werken, ver van de bewoonde wereld. Wat zijn dat voor mafketels die de hele dag op het ijs liggen om naar het buitenaardse geluid van zeehonden te luisteren?

Herzog stuit in de Amerikaanse nederzetting McMurdo op fantastische karakters als de bankier uit Colorado die nu de zwaarste vrachtwagen op Antarctica bestuurt. De filosoof bestuurt de heftruck. De taalwetenschapper kweekt tomaatjes in een broeikas. En ook de man die zijn hele leven achter het IJzeren Gordijn heeft gezeten, is hier eindelijk vrij.

Herzog voelt zich in zijn sas tussen de celbiologen, vulkanologen, glaciologen, ecologen en zoölogen.

De prozaïsche wereld van McMurdo, inclusief zijn clubhuizen voor yoga, aerobics en bowlen, laat hij verder graag voor wat het is.

Echt euforisch wordt hij pas oog in oog met de overweldigende ijsmassa’s en de onderwaterwereld. De duikers die zich in stilte voorbereiden op een afdaling, filmt hij alsof ze zich opmaken voor een kerkdienst. Onder water laat hij hemels gezang klinken, alsof we een kathedraal binnen komen.

Conquistador Don Lope de Aguirre zette ooit alles op alles om het goudland El Dorado te bereiken. Fitzcarraldo was ooit vastbesloten om een operahuis te bouwen in de Peruaanse jungle. Op opera’s van Verdi, Puccini en Bellini sleepte hij een schip over de bergen. Herzog gunt ons eenzelfde religieuze, operateske ervaring op Antarctica.

Herzog filmt de duikers die zich voorbereiden op een afdaling alsof ze zich opmaken voor een kerkdienst. Onder water laat hij hemels gezang klinken. (Trouw) Beeld
Herzog filmt de duikers die zich voorbereiden op een afdaling alsof ze zich opmaken voor een kerkdienst. Onder water laat hij hemels gezang klinken. (Trouw)
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden