Openluchttheater Amsterdam

Geen open vuur en geen stank, maar verder ben je vrij in het theater van het Amsterdamse Bos.

''Dat recreëren is iets wat erbij gekomen is. Het picknicken is inmiddels een hype en die is zo'n jaar of tien geleden ontstaan. Het heeft ermee te maken dat mensen een goede plek willen hebben en dan al vroeg komen. Om die wachttijd tot de aanvang van de voorstelling, om halftien, aangenaam door te komen zijn ze eten en drinken mee gaan nemen. Mensen gaan dat kunstje van elkaar afkijken.''

Dat de sfeer van de voorstellingen van Theater het Amsterdamse Bos in het openluchttheater aldaar allengs meer aan die van een recreatieoord doet denken, zoals vorige week in de recensie van 'Caesar en Cleopatra' stond genoteerd, is artistiek leidster Frances Sanders niet ontgaan. Niet dat dit de bedoeling was, maar: ,,Ik heb er niet zoveel op tegen. Als ze maar op tijd, zo rond negen uur, hun maal en spullen inpakken. Publiek is zo belangrijk in het Bos. Met zo'n vijftienhonderd à tweeduizend bezoekers per avond is het een echte medespeler. Het publiek bepaalt mede de sfeer. Dat mag best een feestje zijn. Al moet het niet een soort kermis worden.''

,,Ik vind het al heel wat als ik het publiek een plezier kan doen, als dat zijn zinnen even kan verzetten, maar er moet wel een balans zijn tussen komedie en serieuze ondertoon. Elke dag hebben we een uitvoerige nabespreking over de verhouding tussen wát je speelt en hóe je het speelt. En wat je met reacties doet. Ik maak theater niet alleen voor mensen die altijd al gaan, vind het juist mooi dat we heel andere bevolkingsgroepen aantrekken. En van ongetrainde kijkers krijg je veel directere, spontanere reacties. Voor acteurs die hier voor het eerst spelen is zo'n interactie een ware ontdekking, al is het soms lastig om daarmee om te gaan.''

,,Als in deze voorstelling Caesar à la Berlusconi opkomt, is het al gebeurd dat hele groepen mensen gingen terugzwaaien. Dat is grappig, maar mag niet ontsporen. Als een speler op zo'n moment denkt: Ha succes, ik doe er nog een schepje bovenop, dan kan het misgaan. Je moet scherp aanvoelen wanneer je zo'n act moet afbreken. Voor je het weet verlies je anders de greep op de voorstelling. En op het publiek.''

,,We willen een open sfeer, maar dat moet je wel reguleren. Net als dat recreatieve. Er zijn mensen met hele barbecues aan komen zetten. Dan zeiden wij: Dat kan niet, dat moet op het veldje. Er heeft hier op een heel drukke avond 's iemand van de brandweer rondgekeken en die wees ons erop, dat de trappen toch wel vrij moesten blijven in verband met de veiligheid. Stel je voor inderdaad, dat er brand zou ontstaan. Bij ons is de grens: geen open vuur, geen stank. Mensen die pannenkoeken wilden gaan bakken, hebben we ook teruggefloten. En picknickmanden mogen niet onnodig zitplaatsen innemen. Als op drukke avonden de boel snel volloopt, dan zeggen we al om halfacht: Spullen weg.''

,,Ja, natuurlijk hangt het ontstaan van zo'n recreatiesfeer samen met het feit dat er geen entree geheven wordt. We hebben daar discussie over met de gemeente, die vindt dat je met zoveel toeschouwers meer geld moet kunnen genereren, maar wij hebben daar moeite mee. Zodra je entree gaat heffen, wordt de sfeer minder leuk. Er moeten hekken geplaatst worden, die elke avond ook weer weg moeten, omdat het park vrij toegankelijk moet blijven. Er moeten verkooppunten komen op de verschillende toegangspaden. Er zijn veel meer mensen, ordebewakers nodig. En moet je dan gaan placeren of verschillende bedragen voor banken beneden en boven vragen? Er zijn zoveel praktische bezwaren. Met warm weer is het om acht uur bomvol en dan zijn er nog steeds mensen die erin willen, door de sloot het theater proberen te bereiken, in bomen gaan hangen. Toen burgemeester Cohen vorig jaar kwam kijken, was hij stomverbaasd dat er met zestigduizend bezoekers per jaar toch nooit rottigheid was. Maar dan moeten wij minder vriendelijk worden.''

,,We noemen het niet gratis, maar voorstellingen waarvoor een vrijwillige bijdrage wordt verlangd, hard nodig om uit de kosten te komen. Dat wij daar niet alleen na afloop, maar ook vooraf om vragen en een richtbedrag noemen, mag je irritant vinden, maar sindsdien krijgen we wel drie keer zoveel in de pet. Men moet weten dat men iets meer moet geven dan aan de orgelman. Anders gaan we failliet. Daarom hebben we nu ook de mogelijkheid geopend om tegen betaling plaatsen te reserveren. Voor bijvoorbeeld mensen die niet twee uur van tevoren op de bank willen of kunnen wachten. Tweehonderd plaatsen, dat is een overzichtelijk vak. Zonodig rekken we dat op tot we merken dat het de sfeer verandert. Eigenlijk zijn we een ouderwets fenomeen in hoe we opereren. Maar ik sluit niet uit dat we meer naar kaartverkoop toe moeten.''

,,Zo'n initiatief als dit van de grond krijgen is in deze tijd ondenkbaar. Grootschalig theater waar niet veel stukken zich voor lenen. Alleen grote epische stukken, met wortels in de samenleving, veel personages en een zeker soapgehalte. Het theater is zo breed, dat je alleen maar frontaal kan spelen en de spelers heel hard moeten praten. Daarbij, het Bos is niet neutraal. De illusie wordt voortdurend aangevallen. Door een vliegtuig, een hond die blaft, een fles die wordt opengetrokken. Daar moet een stuk tegen kunnen.''

'Caesar en Cleopatra' in Openluchttheater Amsterdamse Bos t/m 4-9 (beh. zo/ma en bij regen).

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden