Openheid van Europa is uniek in de geschiedenis

Europa ongastvrij, hoezo? Volgens Heere Heeresma jr zit Denker des Vaderlands Marli Huijer er met het manifest over vluchtelingen helemaal naast.

Wij staan niet tussen de 182 hoogleraren, filosofen, schrijvers en kunstenaars die het manifest 'We zijn allemaal migranten, een pleidooi voor Europese openheid', geschreven door de filosofe en Denker des Vaderlands Marli Huijer, in samenwerking met ethicus Martin van Hees, hebben ondertekend (Trouw, 30 maart).

Wij zijn dan ook geen hoogleraar, filosoof, schrijver of kunstenaar. Wij zijn de vuilnisman. Wij zijn de vrachtwagenchauffeur, de verpleegster, de politieagent, de fietskoerier, de treinconductrice. Wij zijn de bijstandstrekker. Wij zijn al die mensen die niet door Huijer zijn gevraagd haar onder de kop 'Vóór de vluchteling' gepubliceerde pleidooi voor een 'open houding naar vluchtelingen' te ondertekenen.

Blijkbaar doet onze naam er niet toe. Maar wij zijn wel degenen die met de gevolgen van die door Huijer en haar geleerde en gecultiveerde medestanders bepleite 'open houding naar vluchtelingen' moeten leven.

Jammer dat Huijer haar manifest voor publicatie niet even aan ons heeft voorgelegd, want dan hadden wij haar op een paar pijnlijke denkfouten kunnen wijzen. Om te beginnen de veronderstelling dat Europa tekort zou schieten in openheid naar vluchtelingen. Ze heeft het over een 'ongastvrije houding ten opzichte van vluchtelingen'. Pardon? Wij dagen Huijer uit een continent te noemen dat in een zo korte tijd zoveel vluchtelingen heeft geabsorbeerd.

Ondanks Huijers sombere voorstelling van zaken eigenlijk is de praktijk: dat iedere dag honderden, zo niet duizenden vluchtelingen worden opgevangen. Van onderdak, voedsel, medische zorg en kleding worden voorzien. Vaak worden ze letterlijk uit zee gered. In Nederland krijgen de kinderen scholing, de volwassenen taalles. En woonruimte. Dus hoezo 'ongastvrije houding'? De openheid die Europa naar vluchtelingen betoont is waarschijnlijk uniek in de geschiedenis.

undefined

Bevend van angst

Deze realiteit is niet in Huijers manifest terug te vinden. In plaats daarvan schetst ze een Europa 'in de greep van de angst voor onoverzichtelijke massa's vluchtelingen' die op het continent afkomen. Nou willen we niet flauw doen, maar we zien de Europeanen niet bevend van angst over straat gaan. Bezorgdheid is er wel. Bijvoorbeeld over de vraag hoe we het allemaal moeten gaan betalen. Waar we die vluchtelingen moeten huisvesten. Hoe ze aan werk te helpen. En, ook niet onbelangrijk, of we het een beetje met elkaar kunnen vinden.

Huijer noemt dit angst, en angst een slechte raadgever. Dat is dapper gesproken, maar zij en de ondertekenaars van haar manifest bekleden maatschappelijke posities waarin de kans klein is dat ze met de gevolgen van de huidige massa-immigratie geconfronteerd zullen worden. Hooguit zal de uurprijs van hun huishoudelijke hulp omlaaggaan.

Tot slot Huijers argument dat openheid naar vluchtelingen Europa in het verleden vrede en welvaart heeft gebracht. Niet alleen is dit argument discutabel - Huijer geeft er geen voorbeelden van - het slaat ook nergens op. Vrede en welvaart hebben we al; daarom komen die vluchtelingen hier naartoe.

undefined

Gunstig profileren

Blijft de vraag van het waarom van Huijers manifest. In het beste geval staan Huijer en de ondertekenaars zo ver van de realiteit af dat ze werkelijk geloven dat Europa in de greep van de angst verkeert. In het slechtste geval proberen ze zich met dit manifest gunstig te profileren. De 121 ondertekenaars van het manifest uit 1960 van Marguerite Duras, Dionys Mascolo en Maurice Blanchot tegen de oorlog in Algerije, namen een reëel risico door tegen de Franse staat te protesteren. Het enige risico dat de 182 ondertekenaars van Huijers manifest lopen, is de risee te worden.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden