Openen van grenzen zou zelfmoord zijn

De intellectuelen die onlangs in een manifest pleitten voor een 'open' Europa, hebben het mis, stelt Floris van den Berg. We zouden daarmee het paard van Troje binnenhalen.

In hun manifest 'We zijn allemaal migranten', dat door 182 intellectuelen is ondertekend, stellen filosofen Marli Huijer en Martin van Hees dat Europa zich moet openstellen voor migranten, omdat migratie goed is en migranten niet 'maandenlang moeten verblijven in vluchtelingenkampen die ver verwijderd zijn van de dorpen en steden waar burgers het leven met elkaar delen.'

De opstellers beginnen ermee te stellen dat Europa leeft in angst, maar dat angst een slechte raadgever is. Er wordt niet expliciet geduid wat die angst inhoudt. Aangenomen mag worden dat het gaat om de angst voor islamitisch terrorisme. Die angst is echter niet ongegrond. En dan is er nog de angst voor het intolerante gedrag van een deel van de islamitische vluchtelingen jegens vrouwen, homoseksuelen en andere etnische groepen. Ook die angst is niet onterecht.

undefined

Niet nobel maar suïcidaal

Het manifest pleit voor het openstellen van de Europese grenzen. Dat klinkt nobel, maar het is suïcidaal. Als Europa zonder regulering overspoeld wordt door politieke en economische vluchtelingen, bestaat het risico dat de draagkracht van het sociaal-economisch stelsel het begeeft.

De Popperiaanse term 'open samenleving' wordt in de tekst op twee verschillende manieren gebruikt. Aan de ene kant de letterlijke betekenis van een samenleving die in contact staat met andere samenlevingen en waar migratie plaatsvindt. En aan de andere kant de Popperiaanse betekenis van een samenleving waarin tolerantie en individuele vrijheid een centrale rol spelen. Het ineenvoegen van deze twee betekenissen is een drogreden - en het is frappant dat de 182 ondertekenaars zich hieraan niet lijken te storen.

De opstellers pleiten voor een open samenleving in de eerste betekenis, dat wil zeggen het openstellen van grenzen en het humaan opvangen van de immigranten. Echter, juist wanneer dit gebeurt, staat de open samenleving, in de tweede Popperiaanse betekenis, waarin tolerantie een centrale rol speelt, onder grote druk. Helaas is het zo dat veel immigranten, en zelfs tweede en derde generatie allochtonen, moeite hebben met het tolereren van de vrijheid van anderen. Vooral moslims hebben moeite met het tolereren van de vrijheid van vrouwen, homoseksuelen, joden, afvalligen in eigen kring en ook met de vrijheid van expressie.

Het manifest is een Kantiaans, kosmopolitisch pleidooi om migranten te helpen, maar het gaat voorbij aan de risico's die dat meebrengt voor de vrijheid van individuen in de landen van aankomst. Er zijn meer mogelijkheden om mensen van buiten Europa te helpen dan alleen via opvang van vluchtelingen. Je kunt dit bijvoorbeeld ook doen met ontwikkelingshulp. Nederland besteedt daaraan 0,7 procent van het bruto binnenlands product. En misschien moeten we dat in Europees verband wel opvoeren tot 20 procent.

undefined

Botsing van beschavingen

Europa als toevluchtsoord voor mensen die op de vlucht zijn, is een prachtig ideaal, maar bij de toegangspoorten van Europa dienen de nieuwkomers zich te conformeren aan de mensenrechten, inclusief acceptatie van homoseksualiteit. Een Popperiaanse open samenleving dient intolerantie niet te tolereren.

De ondertekenaars negeren dat er een probleem is met veel islamititische migranten die de vrijheid van anderen niet respecteren, inclusief de vrijheid van anderen in hun eigen groep, bijvoorbeeld van dochters om om te gaan of te trouwen met wie zij willen. Met dit manifest worden de problemen niet opgelost. De botsing van beschavingen tussen migranten en de mensenrechtencultuur wordt niet geadresseerd. De ondertekenaars rijden het paard van Troje Europa binnen.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden