Openbreken akkoord wekt verwachtingen

Iedereen zal nu zijn kans schoon zien Nijpels: Dit moet uitzondering blijven

"Licht geritsel, vergeleken bij wat er op ons afkomt", zo duidde vice-premier Lodewijk Asscher vorige week de ontstane onrust over de zorgplannen van het nieuwe kabinet. Dat voor dat lichte geritsel het nog geen twee weken oude regeerakkoord wordt opengebroken, opent de poort voor nog meer rumoer. Rutte-II wil voor vele miljarden bezuinigen en daar gaat 'iedereen iets van merken', aldus de premier.

Oppositiepartijen en belangengroepen zullen hun kans schoon zien om ook op andere kabinetsplannen te schieten. En dan niet alleen voor de vorm, maar met hoop van slagen; zo bleek gisteren in de reacties op het nieuws dat de zorgplannen zullen worden aangepast.

"Toch mooi dat VVD/PvdA nu bewegen bij nivellerende zorgpremie. Weet nog een aantal onderwerpen waar dat zou moeten", schreef ChristenUnie-leider Arie Slob op zijn twitterpagina. Slob doelt onder meer op de voorgenomen bezuiniging op ontwikkelingssamenwerking en het laten 'uitsterven' van het fenomeen weigerambtenaar.

Ook CNV-voorzitter Jaap Smit reageerde verheugd. Smit noemt het 'verstandig' dat het kabinet van het omstreden plan afstapt. Bovendien: "Nu het regeerakkoord is opengebroken, hoop ik dat het kabinet straks ook haar plannen wijzigt met betrekking tot de arbeidsmarkt en de WW. De huidige plannen vind ik ondoordacht."

Nemen VVD en PvdA een risico door te buigen voor de onvrede en opnieuw aan hun akkoord te gaan sleutelen? De draai is 'onvermijdelijk', meent Joop van den Berg, PvdA-ideoloog en oud-hoogleraar parlementaire geschiedenis: "Als een plan zoveel weerstand oproept, bij de oppositie en bij de eigen achterban - dan kan je niet stoer doorgaan omdat het anders wellicht een precedent schept."

Volgens de PvdA'er is het een gemiste kans dat de zorgplannen niet tijdens de formatieonderhandelingen zijn gelekt, om zo te polsen hoe het in politiek en samenleving zou vallen. "Maar er valt natuurlijk ook weer wat voor te zeggen dat ze daar niet voor hebben gekozen", aldus Van den Berg.

De jonge coalitie moet zien te voorkomen dat ze de indruk wekt bij nieuw 'geritsel' ogenblikkelijk weer naar de onderhandeltafel te gaan. Want wat als straks de discussie over de inperking van de WW, die gevoelig ligt bij de PvdA-achterban, losbarst?

Dat de wijziging bepaalde verwachtingen voor de toekomst wekt, is volgens Ed Nijpels 'niet te voorkomen'. "Maar dit moet wel de laatste keer zijn. Daarom kan het kabinet, als het volgende week het alternatief bekend maakt, er beter meteen helder in zijn dat het aanpassen van het regeerakkoord een hele uitzonderlijke procedure is geweest", zo adviseert de VVD-prominent.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden