Open voor kritiek

In 1991 werd Hans Laroes neergestoken. Hij was parlementair verslaggever voor het NOS Journaal en daarmee het Haagse gezicht van het nieuwsinstituut. De dader -een 'ontspoorde WAO'er' die tot tbs zou worden veroordeeld- stak hem een mes in z'n rug. Er werden net geen vitale organen geraakt en Laroes herstelde snel.

Nico de Fijter

Laroes -nu hoofdredacteur van het NOS Journaal en deze week benoemd tot baas van alle NOS-nieuwsredacties- denkt er niet vaak aan terug. Het schoot wel door z'n hoofd toen, drie jaar geleden, Pim Fortuyn op het Mediapark werd doodgeschoten. ,,Wat een mens ook denkt en doet, hij kan zich niet beschermen tegen de waanzin van één persoon. Direct na de aanslag op Fortuyn dacht ik al: de dader is gek'', zei hij in Nieuwe Revu. Toch heeft (de moord op) Fortuyn ongekend veel invloed op het 'Journaal' en op Laroes gehad. In NRC Handelsblad: ,,Pim Fortuyn heeft het Journaal in verlegenheid gebracht. Hoe kon het dat de beste nieuwsrubriek van Nederland de veenbrand gemist heeft en het enorme gevoel van onvrede dat Fortuyn aan het licht bracht?''

Het NOS Journaal zond in 1999 41000 minuten uit. Vorig jaar 65000 minuten. Het past in de kanteling na Fortuyn en in het streven van hoofdredacteur Laroes. Meer uitzendingen, het liefst een echte nieuwszender, verlangt hij. Of nog beter: één journalistieke organisatie voor de hele publieke omroep. Deze week werd Laroes benoemd tot hoofdredacteur van alle NOS-nieuwsredacties (naast het 'Journaal' ook het 'Radio 1 Journaal', het radionieuws, 'Met het Oog op Morgen', NOS Internet, Teletekst en 'NOS Actueel'). Daarmee bekleedt Laroes een machtige positie achter het nieuws op de publieke omroep. ,,Ik bemoei me graag met dingen, wil daar dan ook de volle verantwoordelijkheid voor hebben'', zei hij.

Hans Laroes (49) werd in 1988 door Gerard van der Wulp naar het Journaal gehaald. Hij werd geboren in Zeeland, volgde de School voor Journalistiek in Utrecht, ging terug naar zijn geboortegrond om voor de Provinciale Zeeuwse Courant te gaan werken, vertrok voor die krant naar het Haagse Binnenhof als politiek verslaggever en werd opinieredacteur bij het Utrechts Nieuwsblad. Bij het 'Journaal' werd hij wederom parlementair verslaggever.

Kort na de steekpartij vertrok Laroes uit Den Haag om in Hilversum achtereenvolgens redactiechef en adjunct-hoofdredacteur te worden. In 2002 volgde hij Nico Haasbroek op als hoofdredacteur. Haasbroek was onder druk van de redactie verdwenen nadat hij parlementair redacteur Job Frieszo in het openbaar had berispt vanwege diens partijdige LPF-verslaggeving.

In datzelfde jaar schreef Laroes 'Ten Aanval', een nota waarin hij de problemen van het 'Journaal' trachtte te vatten. Het staat bol van het zelfverwijt: het journaal volgt de autoriteiten te veel, feiten, sfeer en opinie worden vermengd, er is te weinig alertheid. Het 'Journaal' is 'kennelijk niet meer van de mensen'.

Ook de oude en immer terugkerende beschuldiging dat het 'Journaal' te links is, wordt af en toe schoorvoetend aanvaard. Laroes stemde ook op de PvdA, vertelde hij in Nieuwe Revu. Bij het afscheid van senator Gerrit Braks, in september 2003: ,,Ik zal een klein voorbeeldje geven, waaraan ook wij ons schuldig maken: erg rechtse clubs noemen wij meteen extreem-rechts; linkse clubs zelden extreem-links. En extreem heeft een zeer negatieve connotatie. We staan er niet eens bij stil. Pro-abortus demonstranten konden altijd op meer begrip rekenen dan hun tegenhangers. Een bos is meer waard dan een weg, een GroenLinks-stemmer slimmer dan een LPF'er. Ik chargeer en toch is het waar.'' En in NRC Handelsblad: ,,Het is geen complot, maar het is wel een feit. We horen bij de gevestigde orde.''

We moeten de staat met de straat verbinden, is de conclusie in 'Ten Aanval'. Dichter op de mensen staan, vindt Laroes. ,,Laten zien hoe de Nederlandse samenleving functioneert. En niet functioneert.''

Maar niet de gehele 'Journaal'-redactie staat achter Laroes en achter zijn ideeën. ,,De staat en de straat, die terminologie komt me mijn neus uit. Uitgewoonde zinsnede'', aldus een redacteur in NRC Handelsblad. Het 'Journaal' is er in doorgeschoten, vindt een deel van de redactie. Lastig is ook dat er zoveel meer Journaal-minuten moeten worden gemaakt.''

Desalniettemin is het Laroes wel gelukt het debat op gang te brengen. De discussies op de Journaal-website zijn levendig. Laroes tracht elke klaag-mail te beantwoorden. Laroes, in de Haagsche Courant: ,,Maar ik reageer niet meer op al te gesloten wereldbeelden: dat we rode overhemden dragen om te manipuleren. Het wantrouwen achter zulke groteske voorbeelden neem ik wel serieus.''

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden