Opeens vraagt iedereen om bommen en een vrij Kosovo

Na haar sanctiebesluiten van afgelopen maandag in Londen heeft de Contactgroep voor voormalig Joegoslavië eigenlijk alleen de roep geoogst om Milosevic harder aan te pakken.

De gebalanceerde aanpak van de Contactgroep verdient echter steun, ook al valt er op het pakket maatregelen natuurlijk commentaar te leveren. Het blijft van groot belang dat het uiterste gedaan wordt om de Russen aan een gezamenlijke aanpak te blijven committeren.

De Contactgroep heeft terecht niet ingezet op een onbezonnen draaiboek, waar sommige Nederlandse commentatoren wel toe neigen, namelijk om de Serviërs te dreigen met luchtaanvallen. Allereerst ontgaat mij de militaire logica van een dergelijke aanpak. Welke militaire objecten moeten waar en waarom gebombardeerd worden? Kosovo is niet een met stellingen omsingelde stad. Pax Christi pleit er juist voor dat er met onmiddellijke ingang boven Kosovo een vliegverbod wordt ingesteld.

De Contactgroep doet er ook heel wijs aan om vooralsnog geen premie te zetten op de begrijpelijke separatistische emoties in Albanese kringen.

Berusten in separatisme is net zo goed kiezen voor etnische zuivering als het 'zijn gang laten gaan' van Milosevic. En het is niet overdreven om te stellen dat separatisme gelijkstaat aan een uitbreiding van de oorlog. Bulgarije, Roemenië, Griekenland, Turkije en Macedonië pleiten dan ook alle voor een status voor Kosovo binnen Joegoslavië.

(Militaire) sancties dreigen een soort Pavlov-reactie in de internationale politiek te worden. Ze worden gepresenteerd als het optimum aan solidariteit en lijken daarom niet doorgerekend te hoeven worden. Ze verhullen echter bijna altijd ook onmacht en gebrek aan werkelijke betrokkenheid.

Natuurlijk verdienen de Kosovaren ons medeleven en ons engagement voor een menswaardige toekomst, maar waarom nu opeens al die sympathie voor het streven naar onafhankelijkheid, terwijl bijna iedereen de Kosovaren al jaren liet stikken? Sancties verbergen ook een onvermogen aan creativiteit om zelf bij te dragen aan de politieke dialoog.

Om die politieke dialoog op diplomatiek niveau te bevorderen zou men de Contactgroep snel moeten uitbreiden met groepen en landen die juist bij dit conflict betrokken zijn, zoals Albanië en de betrokken partijen in Kosovo zelf. Maar wie kiest voor dialoog, kiest ook voor onderhandelingen, voor interim-oplossingen en compromissen.

Pax Christi Nederland en Vlaanderen hebben de afgelopen jaren in Kosovo gewerkt aan een meerjarig project, gericht op de plaatselijke dialoog tussen de Servische minderheid en de Albanese meerderheid.

In dit project was sprake van een groeiende groep Servische en Albanese jongeren die met elkaar het gesprek zocht. Deze groep zette zich ook gezamenlijk in voor de uitvoering van het onderwijsakkoord dat was getekend tussen Milosevic en de Albanese leider Rugova. De belangrijkste inzet van dit akkoord was de terugkeer van de Albanese studenten en scholieren naar de reguliere schoolgebouwen, die door de Serviërs was geblokkeerd, alsook de garantie van multicultureel en multi-religieus onderwijs in de regio. De niet-uitvoering van dit akkoord stond mede aan de oorsprong van de daarop volgende studentendemonstraties en de groeiende sympathie voor het Kosovaars Bevrijdingsleger. De internationale gemeenschap heeft nauwelijks druk gezet achter de uitvoering van dit akkoord en ook nu doet Europees Commissaris Van den Broek alsof het geen rol meer hoeft te spelen. Maar ook Rugova moet duidelijk worden gemaakt dat hij niet de illusie moet koesteren dat de roep om militair optreden of 'onafhankelijkheid' nu opeens wel de oplossing zal brengen voor de Kosovaren.

De toekomst van de Balkan is beslist meer dan een repeterende breuk. Een Pax Christi-missie naar Pristina hoopt dezer dagen een brief te bezorgen van de Servische partners in het door Pax Christi geleid uitwisselingsproject, gericht aan hun Albanese vrienden, om de dialoog tussen beiden niet door de gebeurtenissen van de laatste dagen kapot te laten spelen. Er zijn ook Serviërs die om onze aandacht roepen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden