Opdrachtgever moord Nemtsov blijft in de schaduw

De Tjetsjeense verdachten van de moord op de Russische oppositieleider Boris Nemtsov waren gisteren in de rechtbank in Moskou aanwezig.Beeld AP

De verdachten van de moord op de Russische oppositieleider horen vandaag hun straf. Maar wie was het brein achter de moord?

Vijf verdachten van de moord op de Russische politicus Boris Nemtsov horen vandaag of de jury in het Moskouse militair gerechtshof hun schuld bewezen acht. Zelf ontkennen ze iedere betrokkenheid.

De nabestaanden van Nemtsov hebben geen twijfel dat de gedaagden daadwerkelijk betrokken waren bij de moord, maar de zaak is volgens hen verre van opgelost. Net als bij tal van eerdere geruchtmakende moordzaken in Rusland zijn de daders dan misschien gevonden, maar blijft de opdrachtgever in de schaduw.

Nemtsov was een prominent voorman van de Russische oppositie en een gezworen tegenstander van president Poetin. Op de avond van 27 februari 2015 liep hij na een etentje met een vriendin naar huis. Op een brug over de Moskva, op minder dan honderd meter van de Kremlinmuren, schoot een man hem van dichtbij dood. Hij sprong vervolgens in een auto en verdween in het nachtelijk verkeer.

Het onderzoek

Het onderzoek naar de moord op de oppositieleider begon voortvarend. Al binnen enkele dagen waren vijf verdachten opgespoord, allen Tsjetsjenen. Een zesde verdachte kwam onder niet opgehelderde omstandigheden om toen de politie hem in Tsjetsjenië kwam arresteren.

Zaoer Dadajev werd - onder meer door kruitsporen op zijn hand en het bezit van patronen die identiek waren aan de gebruikte - geïdentificeerd als de vermoedelijke schutter. Hij bekende tijdens een verhoor schuld, maar trok zijn woorden later in.

Het moordwapen is nooit gevonden, wel de vluchtauto. Ook is het appartement waar de mannen in Moskou verbleven gelokaliseerd. Met behulp van camera's en de registratie van mobiele telefoongesprekken werd de vluchtroute van de verdachten na de moord vastgesteld, alsook het feit dat Nemtsov in de maanden voorafgaand aan de moord werd geschaduwd en dat verdachten zich in de buurt van zijn woning hadden opgehouden. Na de moord vertrokken de mannen naar Tsjetsjenië.

Dadajev diende tot kort voor de moord bij een Tsjetsjeens politiebataljon. Op 1 maart vloog hij met zijn voormalige commandant terug naar Tsjetsjenië. Maar die commandant, Roeslan Geremejev, die ook het appartement had gekocht waar de verdachten in Moskou bivakkeerden en daarmee een sleutelfiguur is, is nooit als getuige in de rechtbank gehoord. Inmiddels is hij spoorloos en heeft hij mogelijk Rusland verlaten. Een verzoek om de Tsjetsjeense leider Ramzan Kadyrov als getuige op te roepen is niet gehonoreerd.

De openbare aanklager zegt de voortvluchtige chauffeur van Geremejev te beschouwen als het brein achter de moord, maar verklaart niet waar die dan het motief en - belangrijker - de middelen vandaan zou hebben gehaald. Vreemd blijft ook dat er geen goede camerabeelden zijn vrijgegeven die het moment van de moord hebben geregistreerd, ook al gebeurde het vlakbij het Kremlin op een plek die vergeven moet zijn van camera's.

Anna Politkovskaja

De zaak-Nemtsov heeft veel raakvlakken met het onderzoek naar de moord op de bekende journaliste Anna Politkovskaja, die in het najaar van 2006 in de lift van haar flat in het centrum van Moskou werd doodgeschoten. Ook toen kwamen al snel althans enkele van de vermoedelijke Tsjetsjeense daders voor de rechter. Maar de opdrachtgevers zijn nooit geïdentificeerd.

Politkovskaja, bekend om haar kritische reportages over de situatie in Tsjetsjenië, zei bedreigd te zijn door Kadyrov. Dat gold ook voor mensenrechtenactiviste Natalja Estemirova. Zij was tot haar dood in 2009 de belangrijkste informatiebron over mensenrechtenschendingen in Tsjetsjenië. In de zomer van 2009 werd ze vlakbij haar huis in de Tsjetsjeense hoofdstad Grozny ontvoerd en later die dag dood teruggevonden in de buurrepubliek Ingoesjetië. Ook het onderzoek naar die moord is allang op een dood spoor beland.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden