'Opa, kunnen bomen dromen?'

De nieuwe reeks Telefilms, die vanavond begint, biedt een inkijkje in het familieleven – vooral vanuit het perspectief van het kind. Er blijkt door vader en moeder heel wat te worden geruzied en gerollebold. Als vader er tenminste is.

Telefilms zijn films met een actueel maatschappelijk onderwerp die speciaal voor televisie worden gemaakt, in samenwerking met de publieke omroep. De nieuwe reeks, die vanavond begint met het KRO-project ’De Sterkste Man van Nederland’, geeft een inkijkje in het familieleven – vooral vanuit het perspectief van het kind. Er blijkt door vader en moeder heel wat te worden geruzied en gerollebold. Als vader er tenminste is. ’De Sterkste Man van Nederland’ werd overigens geselecteerd voor de competitie Generation Kplus, de jeugdsectie van het 61ste Internationaal Filmfestival Berlijn.

Luuk is een twaalfjarig, roodharig jongetje dat alleen door zijn moeder wordt opgevoed. Hij weet niet wie zijn vader is. Zijn moeder heeft hem wel indrukwekkende verhalen over hem verteld. Hij zou de sterkste man van de wereld zijn.

Als Luuk bij een plaatselijke wedstrijd om de titel ’De Sterkste Man van Nederland’ de reusachtige René Doornbos in het oog krijgt, verbeeldt hij zich dat dit zijn vader is. Zijn moeder moet hem dan wel uit de droom helpen, en hem vertellen over de zaaddonor. Luuk, niet voor één gat te vangen, gaat op zoek naar de man die zijn zaad ter beschikking stelde. Hij belandt uiteindelijk bij een alleenstaande tubaspeler met een kaartenbak vol kinderen die hij via zaaddonatie verwekte. Met een opgewekte, licht surrealistische toets vertelt Mark de Cloe over de zoektocht van de jongen naar zijn vader. Niets om je echt ongerust over te maken. Aan het slot valt iedereen elkaar in de armen.

Precies zoals in ’Blijf!’ van Lourens Blok, waarin de elfjarige Lieke door haar alleenstaande moeder wordt opgevoed. Misschien dat het meisje via een iets ander recept op zoek gaat naar haar vader, maar de ingrediënten zijn hetzelfde. Via Lieke’s Iraanse schoolvriendje belanden we in het actuelere verhaal van een Iraanse familie die geen verblijfsvergunning krijgt en Nederland zou moeten verlaten. De film spiegelt voorbeeldig het hartverscheurende verhaal van de 14-jarige gymnasiaste Sahar en haar familieleden, die na tien jaar terug zouden moeten naar Afghanistan.

Jammer wel dat er in de film zo’n belachelijke reeks gebeurtenissen aan te pas moet komen (een journalist roept iets vanaf de publieke tribune in de Tweede Kamer) om het Iraanse gezin te redden. Op het nippertje wordt de familie weer uit het vliegtuig gehaald. Totaal ongepast, alsof het om een thriller gaat.

In ’Vakantie in Eigen Land’ van Hanro Smitsman, ’Zieleman’ van Ben Sombogaart en de reeds in de bioscoop verschenen Jan Terlouw-verfilming ’Briefgeheim’ van Simone van Dusseldorp, draait het om kinderen die kampen met spanningen thuis.

De elfjarige Eva uit ’Briefgeheim’ loopt weg. De achtjarige Blanco uit ’Zieleman’ probeert zijn ruziënde ouders met ’geheime kracht-trucs’ tot bedaren te brengen. In ’Vakantie in Eigen Land’ gaan Saskia’s ouders elkaar wegens financiële problemen en overspelperikelen te lijf. Overigens niet zo grof als het klinkt. Er kan hartelijk worden gelachen om het tafereel – iets wat de meeste Telefilms tekent. Saskia is het klassieke wijze meisje dat haar ouders leert dat haar Sinti-vriendje heus niet eng is. Het herinnert aan de aloude tegelwijsheid: ouders leren kinderen spreken, maar kinderen leren ouders zwijgen.

De beste film in de nieuwe zesdelige reeks Telefilms doet het zonder een geforceerd happy end, en zonder kolderieke terzijdes. Margien Rogaar schetst in de NPS-film ’Bon Voyage’ een prachtig landerig portret van een vijfkoppig gezin dat op het punt staat om drie weken op vakantie te gaan naar Frankrijk, maar vlak voor vertrek (kinderen zitten al in de auto) te horen krijgt dat opa terminale kanker heeft. Alles wordt weer uitgepakt. Ze blijven de zomervakantie thuis, in de buurt van opa, die al die aandacht helemaal niet wil, maar die ondertussen wel in de gelegenheid wordt gesteld om zijn laatste zomer op te trekken met zijn kleindochtertje. Het duo brengt diepe ontroering teweeg. ’Opa, kunnen bomen dromen?’

Rogaar vertelt haar verhaal met subtiele, fijngevoelige observaties, zoals ze ook al bewees met haar afstudeerfilm ’Meisje, Jongen, IJsje’ (2002) en haar speelfilmdebuut ’Maybe Sweden’ (2006).

Ze toont een dichterlijk jongetje dat zich voor het eerst stoot aan vriendschap. Ze volgt een ontluikend tienermeisje dat voor het eerst condooms op zak heeft. Prachtig zoals ze een zomer lang de verschillende stadia van de kindertijd vangt, en zich tegelijkertijd om vader (Reinout Bussemaker) en moeder (Anneke Blok) bekommert, en om grootvader (Hans Croiset), die zijn kleindochter met een laatste krachtsinspanning voordoet hoe je een plantje in de aarde zet, met wat water erbij, en een korreltje mest.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden