'Opa en oma zijn echt geen optie'

Onderzoekster: Als bezuiniging op kinderopvang doorgaat, zakt die markt in

'Eerst gas geven dan remmen'. Zo betitelt Wil Portegijs, onderzoekster bij het Sociaal en Cultureel Planbureau, de voorgenomen bezuinigingen op de kinderopvang.

"Als je het verzorgingsstaatmodel wilt behouden, moet je zorgen dat kinderopvang betaalbaar blijft. De bezuinigingen kunnen ertoe leiden dat ouders de kinderopvang gaan mijden, en dan zakt de sector in. Dat is extra vervelend in tijden van vergrijzing waarin je iedereen aan het werk wilt hebben."

Vandaag vergadert de Tweede Kamer over een geplande bezuiniging op de kinderopvang van 200 miljoen euro in 2013. De bezuiniging kan rekenen op protest van de sociale partners. Bijvoorbeeld van de FNV, die gisteren een ongeruste brief stuurde aan staatssecretaris De Krom van sociale zaken. Niet knabbelen van de kinderopvangtoeslag, schreef de vakcentrale, want anders gaat het systeem kapot en blijven de vrouwen thuis zitten.

Meer arbeidsparticipatie van vrouwen was juist een van de redenen waarom de Wet Kinderopvang er kwam in 2005. De wet was succesvol, volgens de FNV, want meer vrouwen gingen werken. Het aantal vrouwen met een baan is de laatste tien jaar met bijna een half miljoen gestegen.

Door de wet vertienvoudigde het aantal kinderopvangcentra. Maar dit succes had ook een keerzijde: de kosten voor de overheid voor de kinderopvang rezen de pan uit.

Bezuinigen op de toeslagen betekent niet per se dat vrouwen stoppen met werken, zegt onderzoeker Portegijs. "Nog steeds stijgt het aantal vrouwen dat blijft werken nadat ze moeder is geworden." Als de kosten te hoog worden, besluiten ze vaker over te schakelen op een andere vorm van opvang dan dat ze stoppen met werken. Als de crèche te duur is, brengen ze de kinderen eerder naar oma dan dat ze hun baan opzeggen.

Uit onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau uit 2006 blijkt dat de kosten van de opvang geen invloed hadden op het gebruik ervan. Maar dit gedrag gaat op tot een bepaalde grens. Als de crèchekosten even hoog of hoger zijn dan het salaris van de vrouw, gaat de vrouw toch even rekenen.

Bij ruim 80 procent van de opvangorganisaties is dit jaar de vraag gedaald. Begin dit jaar maakten 720.000 kinderen gebruik van opvang. In 2010 waren dat nog 822.000 kinderen.

De FNV vindt dit zorgelijk en Portegijs is het met de vakcentrale eens. "De regering kan het zich niet veroorloven dat dit gebeurt. Er is de afgelopen jaren veel geïnvesteerd in de sector. Als er niet wordt ingegrepen, zakt deze markt weer in terwijl de verf van veel nieuw gebouwde crèches nog nauwelijks droog is."

Voor de toekomst is een ruim aanbod van betaalbare kinderopvang noodzakelijk, zegt de onderzoekster. "De maatschappij is aan het vergrijzen en we hebben vrouwen hard nodig op de arbeidsmarkt. De kinderen naar opa en oma brengen is ook geen optie. Ook zij moeten van dit kabinet langer gaan werken."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden