Op zoek naar het echte ’Boratistan’ in Kazachstan

De film ’Borat’ van de Britse komiek Sacha Baron Cohen, waarin hij als de racistische en seksistische Kazachse tv-journalist Amerika doorkruist, blijft voor ophef zorgen.

„Weten jullie misschien waar ik een schaapshoofd kan kopen?”, vraagt een Amerikaanse journaliste vertwijfeld in de Kazachse hoofdstad Almati. Ze is niet de eerste. Sinds de film ’Borat: Cultural Learnings of America for Make Benefit Glorious Nation of Kazakhstan’ overal, ook in Nederland, een succes is, zijn een hoop buitenlandse journalisten in Almati neergestreken. Hun missie: vindt het echte Kazachstan, of beter: ’Boratistan’.

Gewoonlijk zit niet meer dan een handjevol journalisten te tikken in ’Coffeedelia’, het enige café met zowel draadloos internet als café latte. Nu azen nieuwe gezichten op leuke citaten van lokale clientèle. Sommige journalisten concluderen teleurgesteld dat ezels en snorren niet voor het oprapen liggen in de booming Centraal-Aziatische oliestaat Kazachstan. „Mijn vertaler zei dat er hier 140 etnische groepen leven, maar geen van hen lijkt op Borat!”, riep een Britse tv-verslaggever verslagen uit. Bovendien betekent Borats uitroep ’Jak se mash’ in het Tsjechisch wel ’Hoe gaat het?’, maar niet in het Kazachs of Russisch. En Kazachen drinken geen paardenpis, maar lauwe merriemelk.

De Britse komiek Sacha Baron Cohen wordt sinds hij de succesvolle film lanceerde achtervolgd door klachten. Kazachstan protesteerde officieel. Personages die in de nepdocumentaire voorkomen, voelden zich bekocht. Een Amerikaanse eigenares van een etiquette-firma kondigde gisteren een proces aan.

De inwoners van het Roemeense gehucht Glod – dat in de film figureert als Borats Kazachse geboortedorp – dreigen de distributeurs met een rechtszaak, omdat ze ’respectloos’ zijn neergezet. De dorpelingen bekogelden deze week verslaggevers die het dorp wilden portretteren. Een man sloeg zijn zus – die in de film voorkomt – omdat ze met journalisten sprak.

In Kazachstan lijkt de stemming ondertussen om te slaan. Het ministerie van informatie zag het bezoek aan de site www.inform.kz exploderen. Reisbureaus springen gretig in op de zoektocht naar ’Boratistan’. Sayat Tour biedt trips aan met namen als „Kazachstan versus Boratistan”, „Jak Se Mash! See the real Kazakhstan” of „Glorious nation of Kazakhstan”.

Een grote krant riep Borat uit tot ’film van het jaar’. De Kazachse regering lanceerde na een aanvankelijke woedende reactie een spot op de BBC. Arenden boven prachtige berglandschappen, sneeuwscooters, helicopterskiën, het pelgrimsoord Turkestan en kamelen op de zijderoute. De boodschap: „Kom op bezoek in Kazachstan!”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden