Op zoek naar gezelligheid

In Assen bestrijdt de kerkelijke popupwinkel de leegstand in het winkelcentrum.

Een overdekt winkelcentrum in Assen. Op bruine plastic klapstoeltjes luisteren tientallen vijftigers en zestigers naar een betoog van twee mannen, een christen en een moslim, die pleiten voor begrip tussen beide religies. Hun motto is deze middag: er is één God die de bron is van alles.

"Als je al praat over 'de' moslim gaat het mis", zegt de christen van het duo, in het dagelijks leven predikant in het oosten van Nederland. "Ga niet in groepen denken." De luisteraars knikken instemmend. Af en toe blijft een passant nieuwsgierig staan, een plastic tas in de hand. Vrijwilligster Janny Veldwisch fluistert hun toe wat er te zien is. "Een dominee en een moslim zijn in gesprek met elkaar over het geloof." Verschillende mensen besluiten na deze mededeling te luisteren, anderen winkelen na een paar seconden verder.

Dit is de 'kerkelijke popupwinkel' van de protestantse gemeenten in Assen. Janny Veldwisch (63) is een van de bijna dertig vrijwilligers die de tijdelijke winkel in het centrum van Assen draaiende houden. Met dit initiatief wil de protestantse gemeente in de laatste twee maanden van het jaar inwoners van Assen samenbrengen, vertelt ze.

Het stadshart van Assen heeft betere tijden gekend. Leegstand dreigt in de Drentse hoofdstad. Kledingketen Didi is een van de weinige zaken die standhouden in dit winkelcentrum, een passage in modernistische vormentaal die na vijfentwintig jaar verslonsd oogt. Op verschillende ramen hangen Te Huur-posters. Hier en daar zijn etalages volgestouwd met wat nepartikelen om de leegstand te verdoezelen.

Een enkele Assenaar wandelt op deze zaterdagmiddag over de galmende plavuizen. Niets wijst erop dat de zaken binnenkort weer floreren.

Veldwisch is naar een bank in een hoek van de winkel gelopen, zodat de bezoekers ongestoord naar de dominee en de moslim kunnen luisteren. De popupwinkel is volgens haar een nieuwe vorm om als kerk aanwezig te zijn midden in de stad. "Vooral de laatste paar maanden van het jaar zijn er mensen die gezelligheid zoeken in de stad", zegt Veldwisch, die naast haar vrijwilligswerk op deze plek ook meehelpt in de Wereldwinkel en bij het vluchtelingenwerk. Dan moet ze verder. Veldwisch pakt een thermoskan van de tafel en deelt koffie uit.

Dominee Bert Altena is de bedenker van de tijdelijke winkel. Als het pauze is loopt hij met een brede lach over het bruinoranje zeil van de ruimte die ooit het postkantoor huisvestte. "Dit is precies wat mij voor ogen stond: de ontmoeting, het gesprek met elkaar", zegt hij, gebarend naar mensen die in groepjes met elkaar praten.

Zijn kerk mag de ruimte gratis gebruiken. Onder het verweerde systeemplafond toont hij hoe de vrijwilligers op verschillende plekken houten pallets op elkaar hebben gestapeld. Op de eilanden staat van alles uitgestald: van kaarsen van Amnesty tot schalen uit de Wereldwinkel en etenswaren uit een ecologische boetiek. "Hiermee helpen we ook mee om de leegstand in het centrum te bestrijden", benadrukt Altena.

Bert Altena (52) is speciaal aangesteld om in Assen dit soort projecten te bedenken. Hij noemt zich 'stadspredikant'. Dat betekent dat hij geen eigen gemeente heeft, zo verduidelijkt hij, maar als predikant de opdracht heeft de kerk met de rest van de hoofdstad van Assen in contact te brengen. Zo'n zesduizend euro haalde hij op via crowdfunding. Met dat geld organiseert hij onder de noemer 'Mooi verhaal' tal van activiteiten in het tijdelijke onderkomen. Bijvoorbeeld deze middag over de interreligieuze dialoog. Er worden ook workshops georganiseerd. Over verhalen vertellen, sinterklaas- of kerstcadeaus maken en ook een workshop 'Kerstgala met tweedehandskleding'. Altena vindt dat de popup-winkel een ontmoetingsplek moet zijn om mooie verhalen te delen. "Ik ga bijzondere mensen uitnodigen om hun levensverhaal te vertellen."

Bijzondere verhalen heeft ze zelf eerlijk gezegd nog niet gehoord, vertelt Janny Veldwisch even later. Er komen wel veel mensen die nieuwsgierig willen rondkijken, merkt ze. Niet erg, zegt ze er snel bij. "We zijn er niet om zieltjes te winnen. We willen laten zien waar de kerk misschien wel vooral voor is: namelijk, voor de maatschappij." Ferm: "Hier geen hoogdravende zaken. De kerk geeft aandacht en gezelligheid."

Toekomst is begonnen

In een serie onderzoekt Trouw plaatsen waar de toekomst van de protestantse traditie is begonnen. Niet langer hoeft de Protestantse Kerk in Nederland in elk dorp en elke stadswijk aanwezig te zijn, zei kerkleider Arjan Plaisier onlangs in deze krant. De manier waarop de kerk bestaat wordt heel anders, voorspelde hij. Zo wil Plaisier af van de vergadercultuur en kerkdiensten die ogen als een 'Chinees schouwspel'. Hij krijgt bijval van jonge predikanten en de generale synode, de landelijke vergadering met afvaardigingen uit de plaatselijke kerken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden