Op zoek naar de ware (zonder intussen al te preuts te zijn)

Hoe zal het liefdesleven van de millenniumkinderen eruitzien? De happy single was een nieuw fenomeen in 2000. Twintiger Jeannine Julen ziet vooral leeftijdsgenoten die willen trouwen. Haar lievelingsprogramma: 'Say Yes to the Dress'.

Hij vroeg het met een bloedserieus gezicht. "Wat zijn je intenties? Wil je verder daten, een relatie of... trouwen?" Trouwen, dacht ik. "Gast, we hebben nog niet eens een relatie", riep ik overstuur. Ik dumpte hem bij de tramhalte, sjeesde naar huis en vertelde al mijn vriendinnen dat ik een gek aan het daten was. Die gek is inmiddels mijn vriend, en dat van het trouwen, suste hij later, was gewoon een grapje.

Soms maakt hij dat grapje nog steeds. Als ik zit te kijken naar 'Say Yes to the Dress' bijvoorbeeld, het programma waarin iets te blije homo's met geëpileerde wenkbrauwen hysterische Amerikaanse bruiden op weg helpen naar 'the dress'. "Welke trouwjurk kies jij later?", zegt-ie dan met een flauwe grijns om zijn lippen. Om in lachen uit te barsten als ik hem met van schrik bloeddoorlopen ogen aanstaar. Een running gag is het inmiddels.

Maar in onze omgeving wordt dat trouwen wel steeds meer 'een ding'. Ik bespeur zelfs een heuse ver-say-yes-to-the-dressing van onze vriendengroep: jongens en meiden van in de twintig die drukdoende zijn met het zoeken naar trouwjurken en -pakken, het versturen van uitnodigingen, en het plannen van dat grote feest. Alleen dit jaar al bezochten we twee bruiloften, veranderden drie Facebookvrienden hun status van 'in een relatie' naar 'verloofd', en organiseerde een vriendin van 24 jaar oud - ze schrok er zelf van - haar eerste vrijgezellenfeest.

En dan zijn er nog de meiden die niet gaan trouwen, maar er wel over nadenken. "Ik wil hem nooit meer kwijt", appte een vriendin na een relatie van een maand. "Wanneer gaan jullie trouwen?", grapte ik. Er kwam een semi-serieus antwoord terug: "Ik wil nog meer van hem zien voor ik een datum ga plannen." Een andere vriendin wilde wel, kon waarschijnlijk ook, maar had de juiste nog niet gevonden. "Weet je wat het is, Jeannine", zuchtte ze. "Als ik bij hem blijf dan ga ik trouwen en kindjes krijgen. Dat voel ik. Maar dat kan niet." Zij was protestant, hij was niks. Niet de perfecte partner dus.

Dat trouwen populair is onder jongeren, blijkt ook uit cijfers van het CBS. Van de 18- tot en met 25-jarigen wil 75 procent ooit een ring om iemands vinger schuiven. Dat gebeurt uiteindelijk niet altijd - het aantal huwelijken in deze leeftijdsklasse is juist gedaald - maar de wil is er. Waar die wil vandaan komt, is moeilijk met harde feiten te verklaren, zegt hoofddemograaf van het CBS Jan Latten.

Vermoedens heeft hij wel: "De context van het huwelijk is veranderd. In de jaren vijftig was het een plicht, nu is het ook een manier om je maatschappelijke positie te verbeteren of te verstevigen. Een hoogopgeleide vrouw wil het liefst een hoogopgeleide partner. Alleen is door het recente opleidingssucces van vrouwen de markt van hoogopgeleide mannen rond de dertig beperkt geraakt. Het zou dus kunnen dat een nieuwe generatie hoogopgeleide vrouwen met een geschikte partner het huwelijk niet te lang willen uitstellen. Om het wat gechargeerd te zeggen: als de match er op alle punten is, moet je als hoogopgeleide vrouw niet te lang wachten, anders kan je kans voorbijgaan."

Neem de 23-jarige Marit Nikerk, voor wie mijn vriendin een vrijgezellenfeest organiseerde. Ze was twintig toen ze haar man leerde kennen. Na acht maanden verkering trok ze bij hem in om vier maanden later samen een huis te kopen in Zoetermeer. Een klein jaar later, in mei van dit jaar, ging Yuri op zijn knieën op het strand. Of ze 15 oktober iets te doen had, want dan wilde hij graag met haar trouwen. "Goh, wat klinkt het snel allemaal", zegt ze plots. Yuri had nog tegen haar gezegd: "Hoe weet je nou of je de rest van je leven bij me wil blijven? Ik ben je eerste vriend." Hij is negen jaar ouder en heeft al wat relaties achter de rug. Maar het voelt goed, zegt Marit. "Waarom verder zoeken als je het beste al hebt?"

Het is een vraag die de oren van mijn vijftien jaar oudere collega's doet klapperen. In hun jaren negentig trouwde niemand, vertellen ze me. Sterker: ze deden niet eens aan langdurige relaties. "Ik heb het in mijn studententijd nog uitgemaakt met een vriendje omdat ik vrij wilde zijn", zegt onze vormgeefster. En 'Liefde is uit, seks is in', pende mijn chef neer in 1997. In hetzelfde artikel zegt iemand: "Liever niet trouwen en dat soort narigheid over me heen halen." Is mijn generatie traditioneler dan de vorige?

Niet per se, zegt socioloog Cas Wouters. Ook nu hebben jongeren kortstondige relaties, en seks om de seks is eveneens niet verdwenen. Maar, signaleert hij, er is een sterker verlangen naar intimiteit, naar meer liefde bij de seks. "Begin deze eeuw kwam er een nieuwe generatie aan het woord die vond dat de seksualisering was doorgeslagen. Seks was te plat, te makkelijk beschikbaar, te weinig bevredigend", legt Wouters uit. De jongens en meiden die de barricaden opgingen, ervoeren het - met hun kortstondige relaties en seksuele escapades - zelf misschien het beste. Ik neuk, dus ik besta, was ooit het levensmotto van oud-Kamerlid Myrthe Hilkens. Maar het gaf haar uiteindelijk een leeg, zelfs vies gevoel. Ze schreef met onder anderen Sunny Bergman en Stine Jensen in 2007 een manifest: seks moest weer haute couture worden Volgens Wouters heeft de roep om meer intimiteit ervoor gezorgd dat "seksualisering en pornografie gevoelsmatig gelden als obstakels voor het verlangen naar duurzaam relationeel geluk".

Die hang naar de romantiek betekent alleen niet dat vrijgezellen openhartiger worden over hun liefdeswens, merk ik. Zo blijkt het achteloze gescharrel van een vriendin eigenlijk een stiekeme zoektocht naar een nieuwe vriend. "Het is toch hartstikke desperate als ik zeg dat ik op Tinder zit omdat ik een vriend wil?!" moppert ze. En ook Tom, een jongen die ik via via op het spoor kom omdat ook de visie van een jongen mij benieuwt, lijkt in eerste instantie niet op zoek naar romantiek. Als we afspreken voor een interview bij mij thuis staat er een robuuste kerel voor mijn deur. Type drummer van een rockband: wilde kuif, legerprintjack, stoere schoenen, zwarte oorringen en skinnyjeans. Leeftijd: 22. Aantal sekspartners in de afgelopen twee jaar: vijftien. "Ik had wat in te halen nadat het uitging met mijn ex", zegt-ie als hij inmiddels naast me op de bank is neergeploft. Liever een vaste relatie of casual seks? Tom hoeft er niet lang over na te denken: casual seks. Geen gedoe, geen verplichtingen.

Tussen de cola en de bastognekoekjes door vertelt hij over zijn voorkeur voor vaste scharrels. "Ze komt om negen uur, we hebben seks en om elf uur lig ik alweer in bed. Vooral nu met de kou is dat handig, want dan hoef ik niet naar de kroeg." Hij grapt over zijn vrienden - een zegt al meer dan honderd meiden te hebben gehad - over het stappen met zijn maten en de meiden die ze wel en niet zouden 'doen'.

Maar soms ontglippen de woorden 'gevoelens' en 'daten' zijn lippen. Ja, geeft hij voorzichtig toe, de voordelen van een relatie - iemand hebben om mee te praten en gezellige dingen te doen - die mist hij wel. En dan komt het: stiekem, heel stiekem, Tom zal het haar zelf nooit zo snel zeggen, hoopt hij dat zijn huidige scharrel zijn vriendin wordt. "Daar moet je natuurlijk nooit van uitgaan, wat kun je nou zeggen, na twee weken", dekt Tom zichzelf direct in. Denkt hij weleens vooruit? "Zij studeert geneeskunde, en ik ben net gestopt met mijn studie. Ik had bedacht dat zij dan voor het geld gaat zorgen en dat ik brandweerman word." Hoe het ook loopt, zo rond zijn 25ste, of nee toch 28ste is het basta met het scharrelen. Dan hoopt hij het meisje te hebben gevonden met wie hij de rest van zijn leven gaat spenderen. Trouwen? "Niet per se. Maar ik wil me best laten overhalen."

Tom verklaart de geheimhouding van zijn liefdeswens als angst voor teleurstelling: "Stel dat zij mij niet leuk vindt?" Zijn openheid maakt me nieuwsgierig naar het verhaal van een andere jongen: die grapjas van een vriend van me. "Waarom zei je dat over dat trouwen toen?", vraag ik hem tijdens het koken. Hij haalt zijn schouders op. "Ik denk omdat ik toen al wist dat ik een toekomst met je wilde. Maar het hoeft voor mij niet per se. Ik ben er niet echt mee bezig."

"Dus je wilt helemaal niet met me trouwen?" vraag ik verongelijkt. "Wil je dat dan?" Ik zwijg, en vraag dan: "Lijkt het alsof ik het wil?" Hij is overtuigd van wel. Waarom zou ik anders elke avond stipt om acht uur klaarzitten voor 'Say Yes to the Dress'? "Dat is vanwege de mode!", zeg ik boos. "Ik ben heel modebewust hoor!" Maar als ik tijdens een nieuwe aflevering over mijn eigen poederroze baljurk fantaseer, vrees ik dat ook ik wellicht gegrepen ben door het trouwvirus in mijn omgeving. Misschien, heel misschien, wil ik stiekem ooit wel... Eeeh, nee. Het is gewoon een hartstikke leuk programma.

Maar als ik begin te fantaseren over mijn eigen poederroze baljurk vrees ik dat ook ik gegrepen ben door het trouwvirus

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden