Op zoek naar de ideale diskjockey

Kopen of opleiden, dat is de vraag. En niet alleen bij Ajax. Populaire radiostations leiden diskjockeys liever zelf op.

Jazeker, ze zijn er nog: jonge mensen die dolgraag diskjockey willen worden bij de radio. En vandaag is het stemtestdag bij popstation Qmusic, het spannendste onderdeel van Qcollege, het interne opleidings- en wervingprogramma van de zender. Na oproepen op de radio en online, meldden zich wel honderd kandidaten om mee te doen.

Eerste onderdeel van dit programma is een stemtest, waar een stuk of dertig kandidaten voor zijn uitgenodigd. Die worden in kleine groepjes over de dag verdeeld. In de kantine van de zender zit de eerste lichting al klaar voor de vuurdoop. Jongens en meisjes door elkaar heen, iets meer jongens, maar weer niet zo veel meer dat we kunnen spreken van een jongensdroom. De kandidaten zijn ook compleet verschillende types, zo te zien. De jury weet dat niet, die mag niks zien. De leden zitten achter een geblindeerde glaswand nieuwsgierig af te wachten op wat er komen gaat. Een soort 'Voice of Holland' is het hier dus, maar dan zonder draaistoelen. Eigenlijk logischer dan op tv.

"Bij echte radio zie je ook niet wie het is", zegt een van de leden van de jury, die onder meer bestaat uit enkele huidige diskjockeys van het station, met aan het hoofd Iwan Reuvekamp, programmadirecteur van Qmusic. Hij verzamelt aan het eind van de rit de bevindingen van de jury en hakt de knoop door over wie er 'door' mag.

undefined

Sterren kun je maken

Het werven en zelf opleiden van diskjockeys is een bewuste keuze van het station. De trend dat radiozenders in de strijd om marktaandeel bakken met geld uittrekken om populaire dj's als stervoetballers binnen te halen, lijkt op de terugweg. Sterren kun je zelf maken, is het motto. Reuvekamp: "Wij hebben vijf jaar geleden besloten om een geheel nieuwe generatie radiomakers op te leiden. En we zien dat het werkt. Een groot deel van de mensen die dagelijks op de radio is te horen, hebben we zelf ontdekt en klaargestoomd, met als bekendste voorbeelden Mattie en Wietze van onze ochtendshow."

Stilte nu, kandidaat Peter (27) is aan de beurt. Die horen we in ons geblindeerde hok tegen zichzelf zeggen: "Best spannend. Raar dat er niemand terugpraat." Waarop Reuvekamp grinnikend opmerkt: "Tja, dat is radio, hè." Gelukkig horen de kandidaten de jury niet. Na Peter moeten de veel jongere Lesley en Michel en de weer wat oudere Chloe aan de bak. Iedere dj in spe krijgt dezelfde opdracht, die op een grappige manier is ingesproken door ochtendjocks Mattie en Wietze, de sterren van het station. De kandidaten krijgen een dilemma voorgeschoteld (ben je liever blind of doof?), moeten een belletje plegen met een luisteraar en krijgen zonder voorbereiding de nieuwste iTunes top-30-lijst voor hun kiezen. De grote kunst is dan: wees vlot (maar niet te vlot), wees leuk (maar hang niet de clown uit), improviseer, wees creatief. Vermaak, informeer.

Na elke derde kandidaat volgt juryberaad. "Peter is door, die is gewoon lekker zichzelf", zegt diskjockey Martijn Kolkman. "Maar hij lachte wel veel om niks, dat ik dacht: Waarom lach je nou?"

Chloe is volgens het panel een 'kordate tante, waar nog wel iets aan valt bij te schaven'. Lesley praatte soms wat onduidelijk en had 'geen insteek bij zijn belletje'.

Ja, je moet echt wel iets kunnen om bij de radio te mogen werken.

Q-dj Bas van Nimwegen weet daar alles van. Hij deed twee jaar geleden mee aan de stemtest. "Onder een schuilnaam want ik was hier al stagiair geweest. Tot mijn verbazing en grote vreugde werd ik eruit gepikt en kreeg ik de kans om intern te worden opgeleid. Ik volgde een half jaar lang allerlei workshops en leerde demo's maken. En nu presenteer ik nota bene het programma waarvoor ik toen stage liep. Een vaste ochtendshow in het weekend en daarnaast presenteer ik ook doordeweeks in de nacht. De nacht is wat losser, meer een speeltuin en dus ook goed voor je ontwikkeling als dj."

undefined

Helaas pindakaas

Voor Van Nimwegen is radio maken altijd een droom geweest. Voor Alwin (19) uit Alphen aan den Rijn is droom een te groot woord, zegt hij. "Maar mijn radiohart is wel sneller gaan kloppen." Dus hij baalt wel dat hij zojuist is afgewezen. "Ik was te zenuwachtig en ging daardoor te snel praten, ratelen. Ik moet gewoon nog meer uren maken. Gelukkig kan dat bij het lokale station waar ik nu werk. Het is voor nu helaas pindakaas, maar ik geef het niet op."

Inmiddels is Peter door. Programmadirecteur Reuvekamp neemt hem mee voor een kort sollicitatiegesprekje, dat hij opneemt met een camera. Dan kan hij later, bij de definitieve schifting, nog eens zien wie hij ook al weer was en hoe hij overkwam. De krant mag er van de baas en van de sollicitant best bij blijven zitten. Duidelijk wordt dat een geslaagde stemmentest nog geen garantie is voor een mooie toekomst als diskjockey bij de radio. Reuvekamp: "Radio is veel meer dan alleen een stemmentest. Het is ook niet meer zoals vroeger, toen het vooral belangrijk was om de techniek te beheersen. Nu moet je vooral een originele persoonlijkheid zijn, die verschillende media beheerst. We vroegen de kandidaten niet voor niets ook een YouTube-filmpje in te sturen. Een diskjockey is on air én online."

undefined

De concurrentie doet het ook

Radiotalent werven en begeleiden is onvermijdelijk, constateert ook Timo Kamst, opleidingscoördinator van 3FM, en van Radio 6 Soul & Jazz en FunX. Dat is begonnen na de overgang van de populairste diskjockeys naar de commerciële concurrentie, rond het begin van dit millennium: "Edwin Evers ging toen van KRO-3FM naar Radio 538. Later gebeurde dat opnieuw met Rob Stenders en Ruud de Wild. Aangezien de publieke omroep geen grote namen kan en wil kopen van andere radiostations, ontstond de behoefte aan het opleiden van eigen talent."

Maar volgens Kamst ook omdat 3FM zo nog meer een eigen identiteit kan creeren. "We zoeken naar radiomakers in de leeftijd van 17 tot 28 jaar, die helemaal wild zijn van muziek, festivals en concerten. Ze moeten de drang voelen om spannende, vernieuwende radio te maken en het als hun missie zien om nieuwe, onbekende bands en artiesten te helpen om door te dringen tot het grote publiek." Kamst meldt niet zonder trots dat inmiddels 23 van de 27 presentatoren afkomstig zijn uit de eigen opleiding. Wat geen garantie is voor behoud van talent. Zo stapten de zelf opgeleide Coen en Sander onlangs nog over naar concurrent Radio 538. Dat laatste station koopt overigens niet alleen maar aan; de 538-groep heeft sinds een aantal jaren NuTalent, waarbij ook nieuwe talenten worden begeleid om zo door te stromen naar 538 of Slam!FM.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden