Op zoek naar de dichter-bij- huis-goeroe

Als we onze groenten en kleding al steeds vaker van dichtbij halen, hoe moet het dan met de spirituele leermeester uit het Verre Oosten?

Goeroes heb je in alle soorten en maten. Wil de een je ego flink bewieroken, de ander vindt dat je er vandaag nog van verlost moet worden. Een eeuwig terugkerende kwestie als matigheid? Goeroe nummer één zet je op een dieet van niets anders dan linzen, van zijn collega moet je juist weer zo intens mogelijk genieten, zonodig met zoet en alcohol.

Maar een ding hadden goeroes tot nu toe gemeen: ze kwamen allemaal van ver. En ver is als het om goeroes gaat ook echt vér. Bij voorkeur staat hun wieg in India, dat een eeuwenoud patent heeft op prekende mannen in linnen gewaden. Denk aan wijlen de Maharishi, Sai Baba, Osho (Bhagwan), of van iets recenter datum: Sri Sri Ravi Shankar.

Hollywoodgoeroe Deepak Chopra woont nu in Los Angeles, maar ook hij werd geboren in India. Buurland Nepal leverde Ram Giri, en Tibet natuurlijk niemand minder dan de dalai lama. Zenmeester Thich Nhat Hanh is Vietnamees. En kwam Jezus niet uit Israël?

Nu is de vraag: zou die spirituele leermeester uit het Verre Oosten de komende jaren 'uit' raken? Voor voeding, kleding, reizen en andere levensbehoeften is de trend toch ook al een tijdje 'lokaal'. Waarom wortels uit de supermarkt halen als je ze in eigen tuin kunt telen? Onderzetters en zelfs jurkjes voorzien we toch ook weer van gezellig Delfts blauw motief? Gaan we onze goeroe dan ook gewoon van eigen bodem halen?

Als je goed naar de goeroes zelf luistert, is dat helemaal niet nodig. Deepak Chopra drukte ons jaren terug in zijn boek 'How to know God' namelijk al op het hart dat zoeken naar de Allerhoogste niets meer is dan zoeken naar jezelf. Op tv bij Oprah Winfrey leerde de dalai lama: 'Je bent je eigen meester'. Swami Vivekananda, een oude hindoemysticus zei eind negentiende eeuw al: 'Niemand kan je spiritueel maken. Er is geen andere leraar dan je eigen ziel'. En Thich Nhat Hanh: 'Een leraar kan je de waarheid niet aanreiken. De waarheid ligt al in jezelf'.

Toch gek, dat we al eeuwenlang die goeroes van de andere kant van de aardbol nodig hebben om ons iets te vertellen dat hen in feite volstrekt overbodig maakt. Het is een beetje zoals in Monty Python's 'Life of Brian'. Op de hielen gezeten door dolle volgelingen die tegen zijn uitdrukkelijke wil een Messias in hem zien zegt Brian: 'You are all individuals'! Waarop de massa van zijn woorden subiet een mantra maakt: 'Yes, we are all individuals! We are all individuals!' De goeroe die zegt dat we naar onszelf moeten luisteren - die blijft gegarandeerd geliefd.

Zo zal een hele zwik goeroes die al even meegaan ook 2013 nog wel uitzitten. Neem het eerder genoemde drietal: Chopra, Nhat Hanh en de dalai lama. Die drie wisten de laatste decennia een behoorlijke schare aanhangers te vergaren. Maar het kan ook zomaar over zijn met de populariteit: het verleden leert dat bij een spiritueel leraar het verval heel plotseling kan inzetten. Van Osho (voorheen Bhagwan) en Sai Baba herinneren we ons alleen nog hun Rolls Royces.

Zou je het een van de goeroe's zelf vragen, ziet hij zijn ster het komende jaar naar alle waarschijnlijkheid nog met gemak rijzen. Een beetje spiritueel ego beschikt nu eenmaal over talent voor oeverloos optimisme. Kanker, depressies en andere akelige zaken: hij ziet het zonnig in. De roeping van de gemiddelde goeroe: de mens geruststellen.

En voor ons is een verweggoeroe natuurlijk een welkom excuus voor een reis naar een exotisch oord.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden