Op zoek met drie vrouwen en een relitest

De Kleine Prins van Antoine de Saint-Exupéry moet wel gelijk gehad hebben, toen hij zei: „De mensen? Ze hebben geen wortels en daar hebben ze last van.”

En zo gingen wij, Nederlanders, massaal canons opstellen en voor de buis zitten om historische programma’s te bekijken. Die leggen de hunkering naar onze identiteit bloot. We wonen graag in jarendertighuizen – desnoods nieuwgebouwd. We willen, lijkt het wel, terug naar een voltooid verleden tijd. In levensbeschouwelijk opzicht is die behoefte minder duidelijk; de traditionele gebruiken, gewoonten en opvattingen zijn minder alom tegenwoordig – al zijn er velen die deze oude spiritualiteit huldigen. Maar de kerk uit de jaren dertig is passé.

Anderen schieten elders wortel: volgens recent onderzoek is ’nieuwe spiritualiteit’ misschien wel de grootste religie, met vier miljoen aanhangers. Dan zijn er nog de grensgevallen, de mengers, de patchworkers of hoe je ze ook noemt.

Zo bezien is religie terug.

„Ze hebben geen wortels en daar hebben ze last van.” Dat gaat zeker op voor mensen die ontworteld zijn geraakt, spelers in het multiculturele drama. De Nederlands-Pakistaanse schrijfster Naema Tahir, die in deze bijlage aan het woord komt, is er een sprekend voorbeeld van.

Maar je hoeft niet van ver te komen om de wijsheid van De Kleine Prins te beleven. Voor Trouws schrijfwedstrijd kwamen ver over de 400 inzendingen binnen.

De jury schrok ervan: hoe krijg je al die artikelen en essays gelezen? En waarom komt er uitgerekend bij dít thema – ’Mijn wortels’ – zoveel respons? Kennelijk hebben we een open zenuw geraakt, getuige alle verhalen over wat de schrijvers doen met de ballast en de bagage die ze hebben meegekregen, waarom ze ervan af willen, hoe ze zijn ontworteld of juist niet.

De Maand van de Spiritualiteit biedt alle kans om van oude en nieuwe tradities te proeven; de agenda in deze bijlage is groot en nog verre van compleet. Voor het lezen van het spiri-boekenaanbod is een maand te kort. Dat wordt kiezen. Ik begin met Kluuns essay ’God is gek’, over ’dictatuur van het atheïsme’.

Trouw gaat in de Maand van de Spiritualiteit met drie vrouwen op zoek naar hun wortels; op pagina 18 en 19 stellen ze zich voor en in november kan iedereen hun queeste via trouw.nl/rf op video volgen.

En waar sta ikzelf?

Om dat uit te zoeken, hebben Trouw en de Radboud Universiteit Nijmegen de Relitest ontwikkeld, die op pagina 10 en 11 wordt gepresenteerd.

Binnen een paar minuten weet je dankzij de zelftest waar je het best bij past, uit welke levensbeschouwing je opvattingen en keuzes vandaan komen. Misschien denk je dat je atheïst bent, maar lijk je meer op een moslim, voel je jezelf christen maar heb je meer met boeddhisme light, noem je jezelf joods en heb je trekken van een nieuwe spiritueel. Of omgekeerd, natuurlijk.

Jos Punt heeft, voordat hij bisschop werd, op bijna álle religies wel eens hoog gescoord. Cabaretier Herman Finkers is tegen reïncarnatie (’van leven moet je geen gewoonte maken’); RTL4-nieuwslezeres Suzanne Bosman was katholiek, noemt zichzelf atheïst, gaat preken en sluit volgens de test aan bij new age.

De uitkomsten van hun Relitest staan in deze bijlage. Vele duizenden gaan de test doen – dankzij die gegevens krijgen we zicht op de wortels van Nederland.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden