Column

"Op zee heb je alle tijd om te reageren"

null Beeld Trea van Vliet
Beeld Trea van Vliet

Hoe ga je om met een zeventigjarige vader die psychiatrisch patiënt is en die nog rijk denkt te worden met boten bouwen?

Trea van Vliet

We zitten op een terras aan de Westerschelde, daar waar de rivier zo breed is dat je de overkant niet kunt zien.

Mijn vader is warrig vandaag. Kan ik hem meestal wel afleiden van alle botenplannen, vandaag lukt dat niet. Het is boten of zwijgen.

Geen goed teken.

Zelf heb ik ook geen goede dag. Ik ben moe en geïrriteerd van het zoveelste verhaal over kostenplaatjes, miljoentjes en scheepswerven. Op mijn vraag of hij niet eens een gewone gepensioneerde bejaarde kan zijn, zwijgt hij.

Ik heb meteen spijt.

'Pap,' herstel ik mezelf, 'leg me nou eens uit wat er nou zo mooi is aan al die boten?'

En zomaar ineens spreekt mijn vader een zin uit die voor mij zijn hele leven in perspectief plaatst: 'Op zee heb je alle tijd om te reageren', zegt hij.

Ik val stil.

Mijn vader heeft vroeger op zee gevaren. Weken was hij van huis. De weken dat hij thuis was, was hij liever bezig met boten dan met ons. Ik zie de verjaardagen van vroeger voor me. Hoe stil en afwezig mijn vader op de bank zat temidden van al die extraverte, luidruchtige familieleden van ons. Alles leek aan hem voorbij te gaan.

Zelf ben ik ook niet dol op verjaardagen en drukte. Menselijk verkeer is me vaak te snel, te hard en te oppervlakkig. Maar ik heb mijn leven daarop kunnen inrichten.

Mijn vader is daar nooit in geslaagd. Heeft zijn hele leven lang consequent zijn mogelijkheden overschat, met chaos, ziekte, ongelukken, littekens, faillissementen en psychoses tot gevolg. Zou zich nog steeds in de nesten werken, als wij hem daar niet voor beschermden. Maar kennelijk heeft hij ooit rust gekend, op zee, waar alle tijd is om te reageren.

De bitterballen die we hebben besteld, arriveren. Ze blijken te hard voor mijn vader die vandaag zijn kunstgebit niet in wilde. Ik bijt ze in tweeën en geef ze daarna aan hem. Zo gaat het wel.

'Maar pap', zeg ik na een tijdje zwijgen, 'die boten die je wilt laten bouwen, daar ga je zelf denk ik niet meer op varen. Wat is daar dan zo mooi aan?'

Hij maakt met duim en wijsvinger het geldgebaar dat ik hem zo vaak heb zien maken.

'Ik ben ook een moneymaker hè?', zegt hij gortdroog.

Nu moet ik weer lachen.

Regelmatig word ik stapelgek van mijn vader. Moe en verdrietig, als hij maar blijft zoeken naar onmogelijke manieren om alsnog succesvol te zijn met datgene waar hij nooit succes mee heeft gehad. Maar eigenlijk ben ik zo ontzettend trots op mijn vader.

Niemand om wie ik me zoveel zorgen kan maken als om hem.

En niemand die me zo kan doen glimlachen als hij.

Trea van Vliet is journalist en schrijfster. Deze zomer schreef ze op deze plek over haar vader, die verblijft in een woonvorm voor psychiatrisch patiënten in Zeeland. Dit is het slot.

Lees ook de andere columns

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden