Op wie kan Wilders nu nog rekenen?

null Beeld anp
Beeld anp

Is dit het begin van het einde? Gaat de PVV met het vertrek van Marcial Hernandez en Wim Kortenoeven definitief de kant op van de LPF, de partij van Pim Fortuyn die tien jaar geleden versnipperde en al ruziënd ten onder ging? Wat zullen de electorale gevolgen zijn van een ineenstorting van de PVV?

Geert Wilders zelf kwam er gisteren rond vooruit dat hij zich volkomen verraden voelt door fractie- leden Hernandez en Kortenoeven. "Ik heb nog nooit zoveel messen in mijn rug gehad als vandaag", zei de PVV-leider, omringd door zijn fractiegenoten Fleur Agema, Martin Bosma en Louis Bontes, door Kortenoeven vriendelijk getypeerd als het 'politbureau' van de fractie. Maar op wie kan Wilders verder nog rekenen? Volgens Kortenoeven zijn er nog vijf PVV'ers in de fractie die er precies zo over denken als zij.

Wie volgt na het vertrek van Hero Brinkman uit de Kamerfractie en van diverse Statenleden in Utrecht, Drenthe, Noord-Holland, Limburg, Friesland en Gelderland en na het opstappen van gemeenteraadsleden in Almere en Den Haag? De politieke tegenstanders van de PVV dromen ongetwijfeld van een verdere versplintering van de PVV. Of dat daadwerkelijk gebeurt? Niemand die dat weet, behalve wellicht de potentiële judassen in de fractie zelf. Wilders zei gisteren geen signalen te hebben dat er meer leden uit zijn fractie zullen stappen. "Maar goed, die had ik vanochtend ook niet."

Zijn politieke tegenstanders, zoals Alexander Pechtold (D66), Sybrand van Haersma Buma (CDA) en Emile Roemer (SP) onthielden zich van commentaar. "Als ik zijn verkiezingsprogramma lees, dan kan ik me voorstellen dat zelfs mensen in zijn partij er moeite mee hebben", wilde Buma nog wel kwijt.

Over de electorale gevolgen tasten Haagse politici en politieke experts al evenzeer in het duister. Een politiek strateeg als Kay van de Linde twitterde dat het 'ineenstorten van de partijdiscipline bij de PVV wel eens de GameChanger van 2012 zou kunnen worden'. Dat zou dus ook wel eens niet het geval kunnen zijn. Het geheugen van kiezers is kort. Als ze alleen om Wilders PVV stemmen, interesseert de rest van de fractie ze wellicht geen moer, hoeveel ruzie er ook is. Misschien concluderen ze na het zien van de tv-beelden van Hernandez en Kortenoeven: rare snuiters, goed dat ze weg zijn. Bovendien kan Wilders iedereen die hij wantrouwt van de kandidatenlijst schrappen of op een onverkiesbare plaats zetten. Partijdiscipline hersteld, voorlopig.

Jacques Monasch, PvdA-Tweede-Kamerlid en ex-campagneleider van die partij, rekent zich niet rijk: "Dit overleeft Wilders wel. Zijn kiezers zitten er heel anders in dan die van andere partijen." Jasper van Dijk, SP-Kamerlid en politicoloog: "Het vertrek van de PVV'ers kan electoraal explosief zijn, het begin van het einde. Maar je weet het bij Wilders nooit. Hij heeft wel vaker problemen gehad. Daar is hij glansrijk doorheen gekomen. Maar als de PVV in elkaar zakt, dan kan elke partij daarvan profiteren. De SP, maar zeker ook de VVD waarvan de PVV immers een afsplitsing is."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden