Op weg naar het grote podium

De opera 'Kopernikus' van Claude Vivier is de eerste talentproductie van De Nationale Opera. Een pittige klus voor de jonge musici.

Luister naar het fonkelen van de sterren, luister naar de liefde, de eeuwige liefde...' klinkt het in de opera 'Kopernikus' van Claude Vivier. In de Boekmanzaal van het Gemeentehuis Amsterdam gaat vanavond een nieuwe enscenering van het werk uit 1980 in première. Op het toneel geen gearriveerde zangers, maar uitsluitend jong talent. Voor de kostuums gingen studenten van de Meesteropleiding Coupeur aan de slag. 'Kopernikus' is de eerste productie die geïnitieerd is door de tak Talentontwikkeling van De Nationale Opera (DNO).

Een partituur waarvan geen enkele noot lekker na te zingen valt, een verhaal dat geen duidelijk verhaal is: voor 'Kopernikus' ¿ ondertitel: 'Opéra rituel de mort en deux parties' ¿ moet je als zanger en instrumentalist een boel in huis hebben. De zangaudities werden internationaal uitgezet, vijfenzeventig zangers meldden zich, in de opera zijn er zeven nodig. "Vijfenzeventig is niet zo heel veel, maar voor een hedendaagse opera weer wel", weet coördinator Talentontwikkeling Peter van der Leeuw. "De lat lag hoog, je moet voor dit werk niet alleen mooi en goed kunnen zingen, maar ook theoretisch scherp zijn en over een buitengewoon ontwikkeld gehoor beschikken. Je muzikale bagage moet al omvangrijk zijn. Een typische Puccinizanger kan het niet bolwerken in 'Kopernikus', dan heb je het over een heel ander stemtype.

"Met de tak Talentontwikkeling willen we een brug slaan tussen het conservatorium, de theaterschool en het hoofdpodium, de internationale operapraktijk. Binnen DNO kunnen we makkelijk de aansluiting maken tussen de talentfase en het hoofdtoneel, ook met masterclasses en workshops door zangers of regisseurs die we in huis hebben voor een bepaalde productie.

"Als je als talent auditeert, moeten wij zien dat de potentie voor doorontwikkeling naar het hoofdtoneel aanwezig is. Je kunt hier een extra slag maken, we bieden geen werkverschaffing. Doorstroom is ons doel, niet het bouwen van een ensemble waar we uit putten voor de grote ensceneringen. We streven naar twee producties per jaar en zetten iedere keer nieuwe audities uit, zo kun je per 'talentproductie' het hoogst mogelijke niveau in huis halen. Na een dergelijke ervaring hier ben je natuurlijk nog niet klaar voor het grote podium, dus bieden we graag nog iets aan. Misschien dat de allerbesten door kunnen stromen naar ons hoofdtoneel, in een kleine rol. Dat moet zich allemaal nog gaan zetten."

Lila plastic

Ondertussen in de Boekmanzaal: afgestudeerde decor- en lichtontwerpers van de hogescholen in Amsterdam en Utrecht hebben een onwerkelijke wereld gecreëerd; ze voorzagen de hele ruimte ¿ echt helemaal, vloer en zittingen incluis ¿ van lila plastic. Kleur en belichting hebben een hypnotiserende werking. Regisseur Marcel Sijm geeft aanwijzingen en vooraan zit de dirigent van 'Kopernikus', Romain Bischoff. Artistiek leider van DNO Pierre Audi vroeg hem twee jaar geleden een opera aan te reiken voor het startschot van Talentontwikkeling. Bischoff: "Ze schrokken van mijn voorstel, met Vivier zet je hoog in. Dat wilde ik bewust, dit is een statement, ook richting conservatoria. Hier zal het naartoe moeten gaan, voor dit niveau word je opgeleid."

"Het gaat om talentontwikkeling, om iets speciaals aan een musicus geven, iets wat hij of zij niet op een normaal toneel kan perfectioneren. Een DNO-productie met jonge mensen moet naar mijn idee het nieuwste van het nieuwste tonen. Dit is geen normale opera met een kop en een staart. In deze productie worden de musici uit hun comfortzone gehaald, dat doe ik graag. Dat gebeurt trouwens ook met het publiek, de omgeving is een en al fantasie."

De musici hebben topniveau, volgens Bischoff. De zeven zangstemmen, van basso profundo tot coloratuursopraan, galmen door de ruimte. Bijzonder is de rol van de zeven instrumentalisten, die niet zomaar als gewoon begeleidingsensemble fungeren, hun rol is gelijkwaardig aan die van de zangers. De spelers komen uit het NJO ¿ de Nederlandse Orkest- en Ensemble-Academie ¿ en zijn zorgvuldig uitgekozen en voorgedragen, want niet iedere violist of trombonist zit erop te wachten volledig op te gaan in de choreografie en al spelend van links naar rechts te bewegen over de bühne. Ze lijken de razend lastige noten uit de lucht te plukken en lachen uitbundig met hun zingende collega's mee waar dat staat voorgeschreven.

Fantasie

Als je dit kunt spelen, kun je dan alles wel? Violiste Isa Goldschmeding: "Nou, dit is wel heel ingewikkelde muziek, en een belevenis als je de taal ervan helemaal kunt doorgronden na zoveel weken repeteren. Het is zeker geen gemiddelde operapartij. Er zit een grote vioolsolo in het eerste deel, van laag naar hoog en met allerlei effecten, zo is er maar weinig muziek geschreven. Omdat er geen duidelijk verhaal is, moet je zelf veel interpreteren, met veel fantasie. Doordat wij ook op het podium staan, hebben we meer middelen om ons mee uit te drukken dan alleen maar ons instrument. En dat is voor deze muziek heel belangrijk."

'Kopernikus': tot en met 19 april in de Boekmanzaal, Gemeentehuis Amsterdam. Informatie: operaballet.nl

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden