Op tijd, niet nat en onbeschadigd

Een krantenbezorger in actie. Het is weer tijd om hem of haar een extraatje te geven voor bewezen diensten. (FOTO BAS BEENTJES, HH) Beeld
Een krantenbezorger in actie. Het is weer tijd om hem of haar een extraatje te geven voor bewezen diensten. (FOTO BAS BEENTJES, HH)

Kent u uw krantenbezorger niet? Grote kans dat u hem of haar dezer dagen zult treffen: bij u op de stoep, met een nieuwjaarswens. Tussen de verslaggever op pad en de krant op de mat gaat een complexe wereld schuil.

Het Nederlandse bezorgsysteem is uniek in de wereld. „In België gaat 15 tot 20 procent van de kranten naar abonnees. De rest gaat via losse verkoop. Bij ons is dat precies omgekeerd”, illustreert Gerda van der Poel, hoofd logistiek van de Persgroep Distributie, het uitzonderlijke verspreidingssysteem.

De bezorging is allang niet meer louter in handen van krantenjongens. De neutrale term bezorger is geschikter om de beroepsgroep aan te duiden die landelijke en regionale kranten thuisbezorgt, van De Telegraaf tot de Barneveldse Courant.

Een derde van de bezorgers is vrouw. De gemiddelde leeftijd van bezorgers ligt tegen de 32, en die leeftijd stijgt de laatste jaren. Frits Boekhoff, voorzitter van de stuurgroep bezorging van de branchevereniging de Nederlandse Dagbladpers (NDP), heeft daar geen verklaring voor. Al vermoedt hij dat uitgevers onbedoeld proberen ouderen te werven. Dat zijn doorgaans trouwe bezorgers die door hun routine weinig fouten maken.

Meer dan de helft van de bezorgers is jonger dan 21, een derde is 40 jaar of ouder. Nederland telde afgelopen augustus in totaal 29.628 bezorgers, zo blijkt uit gegevens van de NDP.

Bezorgers gaan met gemiddeld honderd kranten op pad. Een wijk moet in principe in een uurtje te doen zijn, zegt Van der Poel van de Persgroep. Naast Trouw geeft De Persgroep het AD en de Volkskrant uit, alsmede NRC Handelsblad en nrc.next, die inmiddels zijn verkocht.

Dagbladbezorger van het jaar Rina Oskam-de Bruin (46) heeft in het buitengebied van Kockengen een wijk van vijf kilometer waarin ze veertig kranten bezorgd. „Dat vind ik niet enorm”, vertelt ze. „Maar de andere bezorgers, die ik tref als ik de kranten afhaal bij het depot, vinden dat veel.”

Een computerprogramma bepaalt de optimale wijkgrootte, vertelt Van der Poel. De distributeur of de bezorger bepaalt vervolgens de loopvolgorde. Iedere bezorger krijgt volledig geautomatiseerd elke dag een actuele looplijst bij zijn pakket kranten. Dat is nodig omdat elke dag weer wijzigingen in het abonneebestand plaatsvinden: een nieuwe lezer, verandering van de abonnementsoort of een ’vakantiestop’ van de bezorging. Hoewel landelijk nog steeds 45 procent van de bezorgers maar één titel bezorgd, hebben de Persgroep-bezorgers verschillende kranten in hun tas. Oskam-de Bruin bezorgt er zes.

De complexiteit van de bezorging zit hem in de dagelijks veranderende bezorglijsten voor vervoerders en bezorgers, zegt Boekhoff. Ook kan er van alles misgaan in het productie- en transportproces. Belangrijk is dat redacties zich houden aan de sluittijden, al staat dat weleens op gespannen voet met laat nieuws. In overleg met de drukkerij en distributie wordt dan de pers stilgezet om in een deel van editie het actuele nieuws te melden. Ook de techniek van de drukkerij kan haperen of er ontstaat vertraging in het vervoer.

Dat alles kan ertoe leiden dat de kranten de distributiepunten pas zo laat bereiken dat de bezorgers al naar school moeten of andere bezigheden hebben. Abonnees krijgen hun krant dan pas ’s middags of helemaal niet. De uitgevers hebben met de distributeurs afgesproken dat er drie klachten per duizend kranten mogen voorkomen. Dat betekent dat jaarlijks elke abonnee één keer zijn krant niet mag krijgen.

De Persgroep huurt voor de bezorging op freelance-basis distributeurs in. Dat kunnen individuen of bedrijven zijn. Bezorgers werken als freelancers voor de distributeurs, vertelt Boekhoff. Zij zijn daardoor vrij hun werk uit te besteden aan een broer of vriendin.

De Persgroep betaalt de bezorgers een stuksvergoeding met daarbovenop eventueel nog een toeslag. Door de toeslag krijgen bezorgers die een uitgestrekte wijk met weinig kranten hebben toch een vergoeding van ongeveer 8 à 10 euro per dag. Dat bedrag geldt voor een ochtendwijk, ongeacht bezorgregio of leeftijd. Volgens Boekhoff zijn de vergoedingen die krantenbezorgers bij de verschillende uitgevers krijgen nagenoeg identiek.

Bezorgers die goed presteren, kunnen regelmatig een bonus krijgen. De Persgroep betaalt in de winterperiode een week extra uit als bezorgers negen weken lang de krant iedere dag op tijd, onbeschadigd en niet nat in de bus doen.

Juniorbezorger van het jaar üzkan Hoff (18) krijgt voor de bezorging van regionale krant BN/De Stem, onderdeel van uitgever Wegener, ook een winterpremie van 175 euro als hij genoeg dagen heeft gewerkt en netjes heeft bezorgd.

Daarnaast is het rondbrengen van de nieuwjaarskaartjes een leuke aanvulling op zijn inkomsten (zie kader).

In de betere buitenwijken van steden en de luxere plaatsen dichtbij steden is het ’traditioneel lastig’ om bezorgers te vinden, vertelt Boekhoff. Dat komt volgens hem doordat de directeur niet wil dat ’zoonlief’ gezien wordt met een tas kranten op zijn fiets. „In het Gooi hebben we vaak problemen bij het vinden van freelancers”, zegt van der Poel. „Maar ook in Den Haag is het moeilijk bezorgers te vinden. Dat probleem is dus niet uitsluitend gerelateerd aan welstand. Het is niet altijd goed verklaarbaar.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden