Op stap met de digitale reisgids

Plattegrond of een gids heb je niet meer nodig: een mobiele telefoon informeert je over natuur en historie op de route.

Hester van Gent

Met een digitale reisgids op de mobiel kunnen toeristen zelf hun route samenstellen en streekverhalen beluisteren. ’Stapels verstofte verhalen kun je hiermee nieuw leven inblazen.’

Het Leidse academiegebouw op het Rapenburg lijkt op een kerk, met de rijzige glas-in-loodramen en spitse toren. Ik kijk op het scherm van mijn mobieltje, en lees: „Hierbinnen volgde de 18de-eeuwse botanicus Linnaeus colleges van zijn beroemde tijdgenoot Boerhaave”. Ondertussen bediscussieert een groep oudere dames welke kant ze op moeten, wijzend op een plattegrond, die ze om beurten bestuderen. Mijn mobiele gids weet de weg wel. „Steek het Rapenburg over”, zegt de tekst, en wijst en passant op de uitgeverij die het werk van Linnaeus publiceerde.

Ik volg de voetsporen van Linnaeus door Leiden. Niet met behulp van een boekje of stadsplattegrond, en ook niet sjokkend achter een gids met een vlaggetje in de hand. Mijn eigen mobieltje, gevoed door het van internet gedownloade programma ’Linnaeus@Leiden’, wijst in tekst de weg, toont foto’s van bijzondere gebouwen en vertelt over de plantenschatkamer van Linneaus in de Leidse Hortus Botanicus.

Digitale reisgidsen zoals Linnaeus@Leiden vinden langzaam maar zeker hun weg onder de toeristen. Veel musea bieden al audiotours aan, en universiteiten ontwikkelen nu digitale gidsen die routes en informatie geven tijdens een dagtochtje of op vakantie. Hier en daar duikt zo’n gids al op bij de VVV’s, zoals in Eindhoven, waar je met een computertje als gids kunt ’Citywalken’ of ’Cityhiken’.

Linnaeus@Leiden is speciaal voor de 300ste geboortedag van Linnaeus ontwikkeld door de Museumgroep Leiden, museum Naturalis en de Leidse Hortus Botanicus, en te downloaden via de website www.lgids.nl. De gids is gratis, eenvoudig te bedienen en op de mobiel te zetten. Op je scherm krijg je met enkele klikken een plattegrond, routebeschrijving, en achtergronden. Heb je behoefte aan een koffiepauze, dan zet je de gids even uit, en als je niets wil weten over het 18de-eeuwse studentenleven, klik je door. Wil je dat wel, dan wordt het onderwerp helaas met een enkele zin afgedaan en de evenementenagenda, die bij de wandeling zit, is nog van vorig jaar. Dat die informatie niet up-to-date is, is logisch. Leiden vierde in 2007 de geboortedag van de grote wetenschapper.

Linnaeus@Leiden is een voorloper van de meer geavanceerde digitale gids, de PET (gePersonaliseerde Elektronische Toeristengids). Een PET combineert de techniek van een mobiele telefoon met GPS, een systeem dat, net als de TomTom in de auto, berekent waar je bent. De Linnaeustocht is eigenlijk een kleine diavoorstelling die je niet kunt veranderen. Met de PET wordt de digitale gids interactief. Als je verkeerd loopt, past de PET de route aan met andere bezienswaardigheden. Navigatie, beeld en geluid zitten hier in één apparaat.

De zogeheten Digitale Wichelroede is zo’n PET. De gids wordt nu ontwikkeld bij de universiteit van Wageningen, en negen partners waaronder kennisinstituut Alterra en DS landschapsarchitecten, voor het Nationale onderzoeksprogramma Ruimte voor Geo-Informatie. Het project leverde een prototype digitale gids op die de wandelaar de geheimen van het 19de-eeuwse verdedigingswerk de Grebbelinie onthult. Zo blijkt een doodgewone houtwal ten noordwesten van Scherpenzeel een kade te zijn, die nodig was om het land in oorlogstijd onder water te kunnen zetten, vertelt de DiWi als je de plek passeert.

Martin Goossen, medeonderzoeker van het DiWi-project vanuit Alterra, legt de voordelen uit van de DiWi. „Je hoeft niet meer te sjouwen met een zwaar boek en een kaart, die nat wordt in de regen. Alle informatie haal je uit de lucht via mobiel internet de PDA (Personal Digital Assistant) binnen”. Maar misschien wel de belangrijkste eigenschap is dat het gidsje zich naar jouw wensen voegt. Met de DiWi kun je zowel een vaste route lopen als zelf een route maken, of gewoon een beetje struinen en op bijzondere plekken streekverhalen beluisteren. „Wil je door het bos lopen, en hoe lang, of is afwisseling met een open polder meer naar jouw smaak? Hoor je graag nog een verhaal over het landschap, of is het wel genoeg en ben je benieuwd naar de kortste route richting huis? Dit alles regel je met de DiWi”, zegt Martin Goossen. Daarnaast kan je in het veld via internet zelf foto’s en tekst toevoegen aan de gids, die andere recreanten met de tool ’Volksmond’ dan weer kunnen bekijken op hun PDA.

Martin Goossen ziet de DiWi niet als vervanger maar als aanvulling op traditionele gidsen. „Er zijn ook mensen die gewoon willen wandelen of fietsen, zonder extra informatie over de cultuurhistorie of de natuur. Die hebben geen behoefte aan de DiWi”. Het apparaat is daarmee voor de liefhebber.

Voorlopig zijn er alleen proeven gedaan met de DiWi en is het apparaat nog niet in roulatie. Maar de proefpersonen waren enthousiast. Goossen en zijn collega’s hebben al veel aanvragen gekregen van overheden, stichtingen en verenigingen om ook zo’n gids voor hen te ontwerpen. „Er liggen stapels cultuurhistorische verhalen te verstoffen in allerlei archieven die je met zo’n apparaat nieuw leven kunt inblazen.”

Wat de toekomst allemaal kan brengen, onderzocht Pieter Vansteenwegen, die afgelopen mei aan de Katholieke Universiteit van Leuven promoveerde op gePersonaliseerde Elektronische Toeristengidsen. De PET kan op termijn een dagje uit aanbieden dat rekening houdt met eventuele stakingen, weersomstandigheden en openingstijden, valt in zijn proefschrift te lezen. Hij denkt dat zulke PET’s geen aanvulling op papieren gidsen zijn, maar ze volledig zullen vervangen.

En wie weet hoef je in de toekomst de deur niet eens meer uit voor een tripje. Vansteenwegen: „Digitaal is natuurlijk ontzettend veel mogelijk, zoals een volledige toeristische trip beleven vanuit je luie stoel.”

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden