Op papier ziet vrede Atjeh er mooi uit

AMSTERDAM - Alles is gereed voor de plechtige ondertekening van het 'historische akkoord' over vrede in Atjeh, vanmorgen om 11.00 uur in Genève. Internationale diplomaten zijn er om de ceremonie gewicht te geven. Maar het was gisteravond nog steeds niet helemaal zeker of de Atjese rebellen hun handtekening zullen zetten. Een tweede vraag is of het akkoord ook echt tot vrede zal leiden.

De bemiddelaars van het Zwitserse Henry Dunant Centrum voor humanitaire dialoog zijn ervan overtuigd dat de Indonesische regering en de Beweging voor een Vrij Atjeh (Gam) zullen tekenen. Hulp kregen zij onder meer van Anthony Zinni, voormalig Midden-Oosten-gezant van president Bush. Die is aanwezig om het belang te benadrukken dat Washington aan een akkoord hecht.

Ook in Jakarta heerst optimisme over de kansen op vrede. Daar is een reden voor: een akkoord betekent een belangrijke overwinning voor de regering van president Megawati. Niet alleen komt er zo een eind aan het 26 jaar oude conflict waarin meer dan 10000 doden zijn gevallen, maar Atjeh blijft ook deel uitmaken van Indonesië. De provincie krijgt 'slechts' vergaande autonomie. Dat is een belangrijk signaal -na het verlies van Oost-Timor- naar groeperingen in andere delen van het land die eveneens het ideaal van onafhankelijkheid koesteren, zoals in Papua (Nieuw-Guinea).

Juist in dit afzien van onafhankelijkheid zit de pijn voor de rebellen. Het streven is diepgeworteld in de Atjeeër, de Nederlanders werden er al mee geconfronteerd toen zij het sultanaat in de 19de eeuw veroverden. Dit ideaal krijgt evenwel internationaal geen steun. Een ander pijnpunt is het inleveren van wapens. Dat is afgesproken door de vertegenwoordigers van de rebellen in Genève. Maar de Gam-strijders aan het front hebben er grote moeite mee zich 'over te geven' aan de Indonesische vijand.

Die tweespalt in eigen rijen, vormt een bedreiging voor een eventueel akkoord. Zelfs als de Gam-onderhandelaars in Genève meedoen, is het de vraag of er ook echt vrede komt. De praktijk is ook dat rebellen en Indonesische militairen elkaar dagelijks te lijf gaan in Atjeh. Hasan di Tiro, oprichter van Gam en voorzitter van de zelfuitgeroepen regering van Atjeh, die in Zweden in ballingschap verblijft, zaaide twijfel over de intenties van zijn beweging. Zo noemde hij Jakarta vorige week nog 'onbetrouwbaar'. Zonodig, dreigde hij, zullen wij de wapens weer opnemen om voor onafhankelijkheid te strijden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden