Klein verslag

Op naar Bautzen, waar de AfD de grootste werd

Beeld Wim Boevin000

Van het regenachtige Quedlinburg in Saksen-Anhalt boemel ik zes uur achtereen met diverse regiotreinen naar de deelstaat Saksen, naar de provinciestad Bautzen, midden in het enige Duitse gebied waar de AfD, de rechtspopulistische protestpartij, de grootste partij werd.

 Wat maakte deze oostelijke uithoek, gelegen tegen de grenzen van Polen en Tsjechië, zo gevoelig voor de roep van de AfD?

Wel, voor verklaringen hoefde je alleen maar de Duitse kranten te lezen, of andere media te volgen, die massaal over Saksen uitzwermden, bij voorkeur naar gehuchten met de allergrootste AfD-aanhang, zoals Dorfchemnitz, 1500 zielen, waar 47,4 procent van de kiesgerechtigden op de AfD stemde.

Een record!

Ik lees erover in een koffiehuis aan de Karl Marxstrasse in Bautzen (33 procent AfD - ook hier grootste partij). Het koffiehuis is een bakkerswinkel (gesticht 1937); vóór in de zaak een vitrine met broodjes en taart, en verderop tafeltjes. Aan de wand een krantenrek. Vetplanten voor het raam, imitatie-kroonluchters aan het plafond.

Er zitten twee oudere dames te ontbijten, en twee schoolmeisjes achter een Milchkaffee, en verder is er een man met rugzak en fietshelm die moeizaam gaat zitten, alsof zijn hele lijf pijn doet. Ik ken dat van Duitsers, dat klagelijk vertoon van fysiek ongemak, het is bijna obsessief. Het houdt een enorm apotheekwezen in stand.

Men spreekt op fluistertoon, het wantrouwen in publieke ruimtes is groot, een erfenis misschien van de afluisterstaat die de DDR was.

De tekst loopt door onder de foto

In Bautzen joegen vorig jaar tientallen neonazi's twee vluchtelingen door de straten. Beeld Wim Boevin000

De treinreis was lang geweest, maar onderweg had het landschap prettig geglooid, en er waren dorpen voorbijgekomen in het groen, met fris geverfde witte huizen en barokke kerkjes, en om de aangeharkte tuinen stonden strakke hekken, misschien ook vanwege de wolven, die deze landstreken intussen bevolken.

Een idyllisch landschap vond ik, bloeiend zoals Helmut Kohl had beloofd bij de Duitse hereniging, en welvarend, en de werkloosheid was er laag. Maar waarom was men dan toch zo ontevreden?

Terug naar Dorfchemnitz. Wat lezen we? Ook hier: strakke eengezinshuizen door tuinen omgeven, zonnepanelen op de daken. Maar. De dorpsschool is verdwenen en de enige winkel. De bus rijdt niet meer. (Landelijke leegloop die we eigenlijk van overal kennen.) Maar ook: pensioenen zijn niet hoog genoeg, en vooral lager dan in het westen. Net als de salarissen. De beste banen gaan naar mensen uit het westen.

En de hoofdstraat mag dan fraai geasfalteerd zijn, de landwegen zijn nog slecht. En die tweede windmolen die de gemeentekas zou spekken, die komt er niet, omdat er een beschermd haviksnest in de buurt is. En o ja: de overheid strooit intussen wel met miljoenen voor de vluchtelingen, maar ons hier vergeten ze. Im Tal der Vergessenen stond er boven een van de reportages.

Zulke zaken. Gemopper. Miskenning. Zich tweederangs burger voelen.

Ik wandel door de opgeknapte historische binnenstad van Bautzen. Barok, Renaissance. Prachtig. Overal Verlichting. Het Stadmuseum eert de negentiende eeuwse bioloog en filosoof Rudolph Hermann Lotze.

Maar vorig najaar joegen hier tientallen neonazi's twee vluchtelingen door de straten.

Met het oog van een antropoloog en de pen van een dichter doet Wim Boevink dagelijks verslag over de grote en kleine wereld om hem heen. Lees hier al zijn verslagen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden