Op Koerdisch lentefeest Newrooz kan je flaneren en demonstreren

Koerden, Iraniërs en Afghanen vierden gisteren massaal Newrooz, nieuwjaar. In Turkije werd betoogd voor meer autonomie, maar ernstig geweld bleef daarbij uit.

Hele families picknicken hutjemutje op frisgroene berghellingen. Vrouwen en jonge meisjes flaneren in kleurige feestjurken. Ouders keuren mogelijke huwelijkskandidaten voor hun kinderen.

Koerden vieren Newrooz, nieuwjaar, uitbundig. In Noord-Irak is het sinds de Koerdische regio zich losmaakte van Saddams Irak een vreedzaam, vrolijk lentefestijn. In Syrië en Turkije stromen mensen bijeen op grote feestweides, in een collectieve demonstratie van hun Koerdische identiteit, en met een al dan niet uitgesproken eis voor autonomie.

In Turkije hadden de autoriteiten daarom al gewaarschuwd dat illegale demonstraties niet zouden worden getolereerd – maar de viering op zich is voor meeste Koerden al een demonstratie. In het verleden zijn in Turkije bij rellen tijdens Nowrooz tientallen doden gevallen. Dit jaar was de situatie extra gespannen, doordat tientallen pro-Koerdische politici zijn gearresteerd op verdenking van separatisme. Ze zouden zich te positief hebben uitgelaten over de gevangen PKK-leider ücalan.

Gisteren kwam het in Diyarbakir, Istanbul, Mersin en Izmir tot confrontaties tussen de politie en stenengooiende jongeren. In Istanbul gebruikte de politie traangas om betogers uiteen te drijven en werden meer dan twintig arrestaties verricht. In Mersin werd een betoging uiteengeslagen van mensen die luidkeels steun betuigden aan ücalan.

In Diyarbakir, in het overwegend Koerdische zuidoosten van Turkije, verzamelden zich gisteren tienduizenden voor een enorm podium langs een snelweg aan de rand van de stad. Onder de aanwezigen was vredesactiviste Bianca Jagger, de ex-vrouw van Stones-zanger Mick Jagger. Sommige deelnemers aan het festival droegen foto’s van ücalan bij zich en zwaaiden met gele vlaggen van een Koerdische beweging. De politie hield hier zeventig mensen aan.

De Turkse premier Recep Tayyip Erdogan riep in Ankara ter gelegenheid van Nowrooz op tot verzoening tussen Turken en Koerden. Hij stak een vuurtje aan, en drie van zijn ministers sprongen eroverheen.

Dat over het vuur springen is ook gewoonte in Iran, waar Newrooz nationaal wordt gevierd. Omdat de nieuwjaarsviering – het jaar 1386 is gisteren begonnen – wordt aangegrepen om vakantie te nemen, ligt het gewone leven in Iran rond deze tijd zo’n twee weken zo goed als stil.

In Afghanistan wordt het festival sinds het vertrek van de Taliban weer gevierd. Op diverse lokaties gebeurde dat met het rechtop zetten van een versierde acht meter lange paal. Als die blijft staan, brengt dat geluk.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden