Meldlijn

Op Instagram circuleren tientallen anonieme meldingen van seksueel misbruik

Studenten en docenten van de Universiteit van Amsterdam (UvA) tijdens een protest tegen seksueel wangedrag.Beeld ANP

Op Instagram circuleren tientallen meldingen van seksueel misbruik. De melders noemen naam en toenaam, maar blijven zelf anoniem. 

De aantijgingen zijn niet mals. Maar of ze kloppen, is een tweede. Op  het online netwerk Instagram delen sinds deze week tientallen gebruikers persoonlijke ervaringen van seksueel misbruik. Van verbale intimidatie tot onvrijwillige seks: ze zijn bijzonder open en delen de naam, leeftijd en soms zelfs de woonplaats of een foto van de persoon die zich aan hen vergrepen zou hebben.

De social media-gebruikers doen de melding echter wel anoniem, via het account abusers_nl, dat inmiddels ruim achtduizend volgers telt. De beheerder, tevens anoniem, publiceert de berichten die hij of zij in de inbox ontvangt op het account.

Opvallend is dat de inmiddels tientallen meldingen elkaar snel opvolgen en sommige personen, voor zover te zien enkel mannen, door meerdere melders worden aangewezen als dader van seksueel misbruik. Bovendien valt op dat sommige artiesten worden genoemd, bekend en minder bekend, en vooral actief in de hiphop.

De echo van MeToo

Het fenomeen doet denken aan de MeToo-beweging, die zich sinds 2017 roert om seksuele intimidatie en machtsmisbruik op de werkvloer aan de kaak te stellen. Maar in dit geval compliceert de anonimiteit van de melders de betrouwbaarheid van abusers_nl, dat overigens nog geen groot internationaal bereik heeft. Op Instagram zijn ook een Belgische en Zuid-Afrikaanse variant in de lucht, maar die worden minder gebruikt dan de Nederlandse.

De beheerder houdt zelf ook een slag om de arm. Na amper een week blijken sommige meldingen al niet te kloppen. Dat zegt de beheerder van het account in een bericht, waarin die zich verontschuldigt. Beschuldigde personen waarschuwen dat ze aangifte zullen doen bij de politie wegens smaad of laster.

Iva Bicanic, hoofd van Centrum Seksueel Geweld en van het landelijk psychotraumacentrum in het UMC in Amsterdam, is kritisch op het nieuwe meldpunt. Volgens haar is het in de huidige vorm onwenselijk. “Ik sta voor alle slachtoffers, maar onterecht geassocieerd worden met seksueel geweld kan ook grote problemen veroorzaken.”

‘Laat het over aan de politie’

Natuurlijk is het moeilijk om misbruik te erkennen, stelt Bicanic. “Maar laat het over aan mensen die ervoor opgeleid zijn: de politie, de honderden zedenrechercheurs. Dat is de enige juiste weg.”

Toch mag worden aangenomen dat de meeste meldingen op het account op waarheid berusten, zegt Renée Römkens, bijzonder hoogleraar gendergerelateerd geweld aan de Universiteit van Amsterdam. Uit eerder onderzoek naar seksueel misbruik blijkt dat het aantal valse beschuldigingen miniem is, zegt zij. Ook al is het anoniem, jezelf openbaren als slachtoffer vergt veel moed. “Deze meldingen lijken me een noodkreet. Heel positief dat ze die uiten. Daaruit blijkt dat er misschien wel een groot probleem gaande is.”

Maar er is ook een kanttekening, stelt Römkens, gezien het feit dat zo’n grote groep mensen social media als podium hanteert om uit de school te klappen. “Eerder bleek al dat te weinig mensen van het bestaan van platform Veilig Thuis afweten. Blijkbaar weten zij de officiële instanties niet te bereiken. Of andersom. ”

Lees ook:

Nieuwe campagne moet schaamte voor seksueel geweld wegnemen

Te vaak durven slachtoffers van seksueel geweld geen melding te doen. Een nieuwe campagne moet daar verandering in brengen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden