Op honderd kilometer van Rome klinkt de andere stem

Een kring vrouwen en mannen met lila stola's aan de Tyreense zee - zonovergoten. Eén trompet. En het onvermijdelijke 'We shall overcome some day'. Maar de verhoopte dag van de lila stola, de dag dat de zee splijt en de vrouwelijke priester de rk kerk binnengaat, is niet vandaag. Is geen thema, zweren de bisschoppen.

Met een samenkomst op het strand van Santa Severa, niet ver van Civitavecchia hebben de ongeveer honderd deelnemers van het Forum '99 een soort 'schaduwsynode' van vier dagen geopend, nu in Rome de Europese bisschoppensynode bijeen is. De deelnemers vertegenwoordigen enkele tientallen bewegingen voor vernieuwing in de rk kerk, verwant aan de Nederlandse Acht-meibeweging. Zij hebben zich verenigd om een aantal strijdpunten: de gehuwde en de vrouwelijke priester, democratie in de kerk, een andere omgang met seksualiteit.

Schaduwsynode: van de deelnemers had het zo niet gehoeven, als zij op een andere manier een inbreng hadden kunnen leveren. Maar op elk aanbod om mee te denken en bij te dragen kwam geen reactie of een briefje met de strekking: stuur uw bijdrage maar per post aan Prullenbak 1, Vaticaan.

Voorzitter Henk Baars van 'Acht mei' geeft toe dat het eentonig wordt met dat misverstaan en dat afhouden. ,,Wanneer houden we nu eens op met elkaars thema's 'irrelevant' te verklaren?'', zegt hij. Veel van wat in het Forum aan de orde is sluit direct aan bij de officiële synode-thema's: armoede, oecumene, interreligieuze en interculturele dialoog, mensenrechten. De Duitse voorzitter van de internationale beweging 'Wij zijn kerk' (Imwac), Elfride Hart, vult aan: Hoe kunnen we met gezag over recht en gelijkheid in de wereld spreken als het er in de kerk zo slecht mee is gesteld?

De nadruk van het Forum op Synodalisierung van de kerk en op de situatie van vrouwen is er dan ook niet voor niets. Mevrouw Hart weet dat Jezus Christus en evangelisatie het hoofdthema is voor de eurosynode. Maar het valt haar op dat bisschoppen met Jezus Christus liever op zieltjesjacht gaan dan een dialoog zoeken.

Ook Baars merkt een sterk evangelicaal accent. Kardinaal Simonis verwacht niets van 'Acht-mei', maar des te meer van een ander soort nieuwe katholieke bewegingen: Focolare, Opus Dei, Communione & Liberazione, de Neocatechumenale weg - bewegingen gekenmerkt door jeugdig enthousiasme en strikte trouw aan paus en kerkelijk gezag. Deze bewegingen zien hun loyaliteit beloond doordat zij altijd wél bij zo'n synode worden betrokken.

Jon O'Brien van het Europese Netwerk/ Kerk in Beweging vergelijkt de bijeenkomst in Santa Severa met een familiesamenkomst. In de rk kerk heerst tot zijn verdriet meer en meer een harde zakencultuur. Ben je het niet eens met de grote boss dan werken ze je eruit of naar een buitenpost. O'Brien, Hart en Baars staan een andere kerk voor zonder zo'n corporate mentality.

De locatie is aantrekkelijk gekozen. Maar hoe willen ze 100 kilometer van Rome hun geluid over de Vaticaanse muren blazen? De organisatie heeft naar eigen zeggen de hele stad afgezocht, maar nergens was plaats in de alberghi voor een lowbudget bijeenkomst als deze. Uiteindelijk werd het een protestantse jeugdherberg pal aan zee. Waarschijnlijk valt dezer dagen ook de beslissing om over twee, drie jaar de Imwac-bijeenkomst in Mexico te houden. De Latijns-Amerikanen hier zijn niet tegen vrouwen in het ambt of tegen 'synodalisering', maar hun agenda is toch anders: armoede, ongelijkheid. Met de blik op sociaal uitgesproken bisschoppen als Van Luyn en Muskens blijft Baars hopen op een doorbraak van het inzicht dat de kerken alleen samen iets kunnen betekenen, en niets als zij mensen en hun zorgen als 'irrelevant' blijven uitsluiten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden