Op het vergeten platteland floreert het Front National

reportage | 'Hier steken we geen auto's in brand omdat we ontevreden zijn'

Het Front National zal morgen, bij lokale verkiezingen, een nieuwe monsterscore boeken. De stemmen komen vooral van het platteland en uit de kleine steden en dorpen, het deel van Frankrijk waar men zich vergeten voelt.

"Hier steekt niemand auto's in brand als hij niet tevreden is." Mireille Chevet wil maar zeggen: ook voor de bewoners van het landelijke departement Aisne, een van de armste delen van Frankrijk, is het sappelen. "Maar de steun gaat naar degenen die veel herrie maken. De regering stopt miljarden in de wijken met immigranten."

Chevet (41) deelt folders uit van het Front National (FN) op de markt van Fère-en-Tardenois. Ze is kandidaat voor de departementale raad van de Aisne. Vrijwel nergens in het land zijn de nationaal-populisten zo sterk als hier: Bij de Europese verkiezingen vorig jaar kreeg het FN in sommige gemeenten meer dan 40 procent van de stemmen.

"Meer dan de helft van de kiezers hier stemt niet", zegt Chevet, terwijl ze een bejaarde man een folder met portret van Marine Le Pen geeft. "En als ze dat wel doen, dan steeds vaker op ons. De politiek, links en rechts, heeft volledig afgedaan. Voor werkende armen en gepensioneerden is nooit iets gedaan, ondanks alle beloften. Ondertussen ligt de werkelijke macht in Brussel, gaat de immigratie door en neemt de onveiligheid toe."

"Ik herken de stad waar ik ben opgegroeid niet meer", verzucht Carole Manable 25 twintig kilometer verderop. Ze rijdt door Soissons, met 28.000 inwoners de tweede stad van de Aisne. "Zelfs het visitekaartje is armoedig", zegt ze, wijzend naar het bekladde station.

Soissons was ooit welvarend, dankzij de metaalindustrie. Nu zijn de gemeente en het ziekenhuis de grootste werkgevers. De laatste grote fabriek, geiserproducent Baxi, sloot twee jaar geleden. In dertig jaar gingen 7000 banen in de industrie verloren. Toen ook de landmacht het in de jaren negentig voor gezien hield, werd de kazerne verbouwd tot een fiscaal aanlokkelijk bedrijvenpark. Zonder succes. De hoop is nu gevestigd op een net geopend conservatorium dat nieuwe inwoners moet trekken.

De neergang is versneld door politieke blunders, zegt Manable die sinds twee jaar gemeenteraadslid is voor het Front National. "Soissons profiteert niet van de nabijheid van Parijs. We hebben geen TGV, niet eens een snelweg. Daarbij heeft een linkse burgemeester hier meer sociale huurwoningen gebouwd dan verplicht is om zo meer rijkssubsidies binnen te slepen. De helft van het woningaanbod bestaat nu uit sociale huur, rijkere inwoners trokken weg."

Manable, boekhoudster, parkeert haar auto in een van de slechte wijken. Een autochtone man in trainingspak loopt voorbij, een halfliterblik bier in zijn hand. In een van de treurige flats hier heeft Manable zelf lang gewoond. "Ik was net gescheiden en had geen geld voor iets anders", legt ze uit. "Ik weet waar ik het over heb. Er valt niet te leven met hangjongeren en drugsdealers in het trappenhuis. Je kunt er niets van zeggen, want dan steken ze je banden lek, of erger."

undefined

Stem van de wraak

Het is een gevleugeld begrip geworden: 'la France périphérique', het Frankrijk van de periferie. Sociaal-geograaf Christophe Guilluy, die de term lanceerde, doelde daarmee op de dorpen en kleine steden en de rurale zones die ver verwijderd zijn van de dynamische stadscentra. Hier haalt het Front National zijn winst van de afgelopen jaren vandaan. Bij elke verkiezing nemen de vaak werkloze of weinig verdienende 'verliezers van de globalisering' wraak. Wraak, volgens Guilluy, op de hoger opgeleiden in de grote steden. "Dat is de categorie die niet voor zijn baan hoeft te vrezen vanwege wegvallende grenzen, en die de middelen heeft om de nadelen van de multiculturele samenleving te ontvluchten."

undefined

Populisten aan kop

De verkiezingen voor de raden van zo'n honderd departementen - onder andere verantwoordelijk voor de uitvoering van de sociale zekerheid - draaien niet om lokale onderwerpen. Het gaat om de score van het Front National en de omvang van het verlies van de regerende socialisten.

Premier Manuel Valls hamert voortdurend op het gevaar van het FN, dat volgens hem in de kern nog net zo xenofoob en ondemocratisch is als vroeger. "Ik ben bang dat het land stuk loopt op deze partij", zei hij zelfs. Volgens de klassiek rechtse UMP overdrijft Valls bewust om het debacle van zijn partij te beperken.

Hoe dan ook, de campagne werkt in ieder geval niet. In de peilingen gaan de populisten aan kop met 30 procent van de stemmen, de Parti Socialiste (PS) en de combinatie van de UMP met de middenpartij UDI volgen met 19 en 29 procent. Ook berichten over tientallen racistische scheldpartijen van FN-kandidaten op Facebook (de partij heeft in totaal meer dan 4000 gegadigden voor een zetel) veranderden niets.

Toch is het zeer de vraag of het Front, dat claimt alle 'rotte appels' uit de mand te verwijderen, erin slaagt departementen te veroveren. Voor de macht is in Frankrijk op elk niveau een absolute meerderheid nodig. Het FN zal in de eerste ronde morgen op veel plaatsen als eerste eindigen, maar het in de tweede ronde, volgende week zondag, vaak niet halen.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden