Op 'Gods geliefde hoeve' tierde het misbruik welig

De in 2016 gesloten zorghoeve Jedidja in Meerkerk.Beeld Koen Verheijden

De 'geestelijk leider' en een medewerkster/cliënte van een christelijk therapiecentrum staan terecht wegens ontucht.

Achteraf valt de vraag te stellen waarom Aaldert van E. (77) zo lang zijn gang heeft kunnen gaan met zijn praktijken. Pas met zijn christelijke therapiecentrum Jedidja in het Zuid-Hollandse Meerkerk liep hij tegen de lamp. Hij kreeg twee jaar cel voor seksueel misbruik van bewoners. Gisteren moest de Belgische Marjos H. zich voor de Rotterdamse rechter verantwoorden voor haar betrokkenheid bij door Van E. gepleegde ontucht.

Vier suicides

Op de website van Hoeve Jedidja (Door God geliefd) stond ooit de aanprijzing: 'Warme leefgemeenschap voor mensen met een psychiatrisch probleem'. Gevreesd wordt dat binnen de muren van de boerderij zich ernstige zaken hebben afgespeeld. Twee weken geleden werden de 58-jarige oud-medewerker Linda den H. en haar man aangehouden voor betrokkenheid bij vier gevallen van zelfdoding. Twee slachtoffers waren Den H.'s dochters. Over de andere twee personen en hun omstandigheden meldt het Rotterdamse coldcaseteam niets.

De politie stelt dat Aaldert van E. niet in verband wordt gebracht met de verdachte zelfdodingen, toch staat hij komende dinsdag voor de rechter. Hij wordt verdacht van ontucht met Linda den H.'s dochter Thirza wier zelfdoding in 2016 nu in onderzoek is. Iemand anders deed vlak na haar dood namens haar aangifte van seksueel misbruik door Van E.

(Tekst gaat verder onder de kaart)

Begin jaren tachtig gaf Aaldert van E. biologie aan kinderen in Dordrecht, totdat hij werd gegrepen door de Amerikaanse evangelist Hal Lindsey die met zijn boeken multimiljonair werd. In de autobiografie die Van E. in 2000 publiceerde staat dat hij tijdens het lezen van een boek 'wedergeboren' werd. Een constante in zijn leven is volgens Van E. dat er voortdurend wonderen met hem gebeurden. "Die middag genas de Here mij ook van mijn chronische darmslijmvliesontsteking."

Hij begon vervolgens in Zwijndrecht de Volle Evangelie Gemeente Nehemia, een kerkgenootschap dat behoort tot de pinksterbeweging. Van E. bracht de gemeenschap tot bloei. Op zijn diensten kwamen soms wel achthonderd mensen af. Dat ging lang goed, totdat vrouwelijke leden zich beklaagden over handtastelijkheden en er vermoedens rezen dat hij met de boekhouding had gerommeld. Tien jaar na de oprichting werd hij, in zijn woorden, 'onchristelijk afgezet'. Er volgde geen aangifte.

Aanwijzingen van boven

Kort daarvoor was Van E. in Ridderkerk-Rijsoord woonboerderij de Neshoeve begonnen. Hij had enkele diploma's gehaald. Met behulp van 'aanwijzingen van boven' veranderde hij het pand in een wooncentrum met twintig kamers en eet-, studie- en gebedszalen. Opvallend: hij had geen professionele medewerkers in dienst. Volgens Van E. waren de beste hulpverleners mensen die zelf een persoonlijke crisis hadden beleefd en dus waren de therapeuten ex-patiënten.

Vanaf eind 2002 deden enkele 'therapeuten' aangifte tegen hun directeur. Zij stelden dat zij zo'n tien jaar lang door hem waren misbruikt. Van E. werd drie keer aangehouden en telkens vrijgelaten wegens gebrek aan bewijs. Van E. ontkende dat het ging om onvrijwillige seks. Tijdens het proces dat in 2004 volgde, noemde hij het 'liefdevolle aanrakingen' en 'evangelische knuffels'. In 2006 werd hij vrijgesproken. Het Openbaar Ministerie ging in beroep en twee jaar later sprak ook het hof hem vrij. De rechters vonden het bewijs te dun.

In de loop der jaren kreeg de zorgboerderij een professionele staf en voor hen was in 2013, na nieuwe klachten van ex-bewoners, de maat vol. Zij ontsloegen Van E. Kort daarop begon hij in Meerkerk met onder andere Linda den H. het christelijk therapeutisch centrum Jedidja.

IGZ: Jedidja voldeed aan eisen

De Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) kwam aanvankelijk met een kritisch rapport, omdat het personeel onvoldoende was opgeleid en een medicatiebeleid ontbrak. Een jaar later constateerde de IGZ echter dat alle minpunten waren verbeterd en dat Jedidja aan de minimale eisen voldeed.

Met Van E. ging het in 2014 fout. Twee vrouwen stapten naar de politie en een half jaar later werd Van E. gearresteerd. Volgens één van de vrouwen moest zij zich onderwerpen aan duivelsuitdrijving. Tijdens het proces bleek dat hij behalve van ontucht ook werd verdacht van fraude met persoonsgebonden budgetten, waar Jedidja financieel op draaide. Nadat verschillende gemeenten de geldkraan dichtdraaiden, is de zorgboerderij stilgevallen en gesloten. In 2016 volgde een proces tegen Van E. waarbij hij werd veroordeeld tot twee jaar cel. Inmiddels wacht hij op vrije voeten een nieuw proces af.

Seks als therapie 

Marie Louise S. was volgens het OM één van zijn slachtoffers. Jarenlang is zij seksueel misbruikt door twee mensen in wie zij een vader- en moederfiguur zag, zo stelde het Openbaar Ministerie gisteren bij de Rotterdamse rechtbank.

Dat zij misbruik maakten van iemand die kwetsbaar was en psychische problemen kende, nam de officier van justitie hoog op. Tegen de verdachte zorgmedewerkster Marjos H. (die tevens zelf cliënt was) werd een gevangenisstraf van twaalf maanden geëist, waarvan zes voorwaardelijk.

De man die bij de seksuele handelingen betrokken was, Aaldert van E., kreeg voor zijn aandeel al in 2016 een straf van twee jaar. Hij was de oprichter van de christelijke zorginstelling Neshoeve in Ridderkerk en later - toen hij na klachten over seksuele handelingen met bewoners werd ontslagen - van zorgboerderij Jedidja in Meerkerk.

Van 2008 tot 2012 kreeg Marie Louise S. in Neshoeve te horen dat zij seks moest hebben omdat dit een genezende werking zou hebben. Zij zou volgens Van E. en H. kampen met een gebrek aan moederliefde en alleen seks zou haar verlossing brengen. Het begon toen Van E. en H. voor haar ogen seks met elkaar hadden. Daar moest zij aan meedoen wilde zij ooit van haar problemen afkomen. Ze kreeg te horen dat haar probleem zo groot was 'dat zelfs God er niet bij kon'.

Politie

S. en H. hebben beiden ongeveer dezelfde achtergrond. Zij kwamen in de jaren negentig als patiënten in zorginstelling Neshoeve en werden daarna therapeuten. Beiden hadden gemeenschap gehad met Van E. Volgens de officier van justitie kon de relatie tussen de drie niet worden beschouwd als vrijwillig, zoals Van E. en H. volhouden. S. was er tussen 2008 en 2012 psychisch slecht aan toe. Volgens de officier wisten Van E. en H. beslist dat zij fout bezig waren, omdat zij hun slachtoffer telkens de vraag voorlegde: 'Je gaat ons toch niet aangeven bij de politie?'

Volgens de raadsman van H., gisteren niet zelf bij rechtszaak aanwezig, heeft zijn Belgische cliënt echter nooit de intentie gehad om haar vriendin te beschadigen. "Zij had altijd de indruk dat de seks vrijwillig was. Als ze had geweten dat het anders was, was zij er mee gestopt", zei hij. Volgens hem is er geen bewijs dat H. een behandelrelatie had met S. Ook zijn cliënt werd volgens hem tot seks aangezet door Van E.

De uitspraak volgt over twee weken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden